مرجع مسجد النبی کوهسنگی مشهد

معاش احمد بن موسی
نوشته‌ی‌علمیٔ اساسی: احمد بن موسی بن جعفر
احمد بن موسی بن جعفر، از فرزندان امام موسی کاظم(ع)، دارای شهرت به «سید السادات» و «سلطان‌لامپ» میباشد و اطلاعاتی درباره به دنیاآمدن، درگذشت و حتی نسب مامان وی در اختیار وجود ندارد. درباره درگذشت یا این که شهیدشدن وی هم قصه‌های مختلفی در منابع تاریخی نام برده میباشد. بنابر منابع تاریخی، احمد بن موسی در طول ولایتعهدی امام رضا(ع) و مدتی قبل از درگذشت امام هشتم، به یار جماعتی به سمت جمهوری اسلامی ایران تکان کرد تا به برادرش بپیوندد.[۱] در‌این منابع آمده میباشد که برهان مامون در حوالی شیراز با وی جنگید و یاران احمد بعد از دور اندیشی از شهید شدن امام رضا(ع)، از فضا وی پراکنده شدند.

منابع درباره ادامه حیات تا مجال وفات[۲] و یا این که کشته شدنش به وسیله ماموران دولتی[۳] اختلاف دارا‌هستند. بنابر نقل علی بن زید بیهقی در کتاب لباب الانساب، احمد در بغداد بومی بود و بعد از اخذ خبر درگذشت ناگهانی امام رضا(ع) به خونخواهی برادرش و انتقام از مامون، خروج کرد و در قم و ری با سپاهیان مامون جنگید و سرنوشت به خراسان رفت و مجاورت اسفراین در نزاع با سپاه مامون کشته و در به عبارتی جا دفن شد.[۴]

درباره به دنیا آمدن، ارتفاع قدمت و درگذشت احمد بن موسی، اگاهی دقیقی در مشت وجود ندارد، ولی بعضا منابع تاریخی، درگذشت او‌را در سال ۲۰۳ق تقریب زده‌اند.[۵] ضمن اقوال گوناگون تاریخی درباره فرصت کشف مزار احمد بن موسی، ماجرا‌های مختلفی هم درباره طریق یافته شدن مزار وی نقل گردیده‌است.

تشکیل داد و توسعه و گسترش مقبره احمد بن موسی
مزار احمد بن موسی در شیراز، از قرن هفتم هجری قمری، در زمره اماکن زیارتی بوده میباشد.[۶]

در اوایل قرن هفتم، بعد از کشف مدفن احمد بن موسی، به امر اتابک ابوبکر بن سعد بن زنگی، حکم دهنده عجم، حرم‌ای بر فراز آن ساخته شد و کم کم رونق یافت.[۷]
در سال ۷۴۴ق، به طور همزمان با حکومت ایلخانان بر کشور ایران، تاشی خاتون مامان ابواسحاق اینجو، حکم دهنده عجم، قبه‌ای مرتفع برای مزار احمد بن موسی ایجاد کرد.[۸] در همین زمان، ضمن خواندن قرآن، محلی برای اطعام مسافران و همینطور یک مکتب در مقبره شاهچراغ برپا بوده میباشد.[۹]
در سال ۱۲۴۳ق، بارگاه نقره‌ای برای مزار احمد بن موسی ساخته شد.[۱۰]
در سال ۱۲۵۸ یا این که ۱۲۵۹ق، آیینه‌کاری ساختمان شاهچراغ بوسیله فرهاد میرزا حکم کننده شیراز اعمال شد.[۱۱]
در سال ۱۲۸۹ و ۱۳۰۹ق، درهای نقره‌ای رواق به وسیله ظل السلطان مسعود میرزا و حاجی نصیرالملک ساخته شد.
در سال ۱۳۰۶ق، بارگاه نقره‌ای دوم، بوسیله ظل السلطان مسعود میرزا و حاجی نصیرالملک ساخته شد.
در بنای کنونی، هیچ آدرس از بنای سده ۷ق چشم نمیشود و بیشتر مشابه به معماری سده ۱۳ق میباشد.[۱۲]

نمایی از مقبره پاد شاه‌لامپ(ع)
تعمیرات مقبره شاهچراغ
ساختمان شاهچراغ، چندبار و اکثر اوقات به جهت زمین‌لرزه مصدوم و بارها تعمیرات قابل مراعات‌ای در آن روی داده میباشد.[۱۳] مرمت و تولید تحول در ساختمان و تزئینات آن در سال ۹۱۲ق و تعمیرات در‌پی فساد ناشی از ز‌لزله در سال ۹۹۷ق، بخشی از این تعمیرات بوده میباشد.

در سال‌های ۱۱۴۲ و ۱۱۴۶ق، با مبالغ شایان توجه اهدایی از سوی کم پادشاه افشار،[۱۴] مجدد تعمیراتی در ساختمان شاهچراغ روی داده میباشد.[۱۵]
بعداز زمین‌لرزه سال ۱۲۳۹ق، فرمانفرما، حکم دهنده عجم، سازه را به کلی تجدید بنا کرد و گنبدی برای آن تشکیل داد.[۱۶]
در سال ۱۲۶۹ق، گنبد بقاع شاهچراغ که بر تاثیر ز‌لزله شکسته بود، به فرمان ظهیرالدوله تعمیر شد.[۱۷]
در سال ۱۲۷۳ق، تعمیراتی در حجره‌ها و صحن به امر مویدالدوله شکل گرفت.[۱۸]
در سال ۱۳۳۹ و ۱۳۴۰ق، وقوع زمین لرزه موجب ویرانی ساختمان بقعه شاهچراغ، و مرمت آن شد.[۱۹]
متولیان بقاع بعداز انقلاب
سید محمدمهدی دستغیب اخوی خرد آیت الله دستغیب از سال۱۳۶۰ تا ۱۴ اسفند ۱۳۹۲ با حکم امام خمینی [۲۰]

سید علی‌اصغر دستغیب خواهر زاده آیت الله سید عبدالحسین دستغیب از ۱۴ اسفند ۱۳۹۲تا ۷ تیر۱۳۹۹ش. با حکم سید علی خامنه‌ای [۲۱]

لطف‌الله دژکام از ۱۹ تیر ۱۳۹۹ تا ۳ شهریور ۱۴۰۰با حکم آیت الله سید علی خامنه‌ای

ابراهیم کلانتری از ۴ شهریور ۱۴۰۰ تا به امروز با حکم آیت الله سید علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی

معاش احمد بن موسی
نوشته‌ی‌علمیٔ اساسی: احمد بن موسی بن جعفر
احمد بن موسی بن جعفر، از فرزندان امام موسی کاظم(ع)، دارای شهرت به «سید السادات» و «سلطان‌لامپ» میباشد و اطلاعاتی درباره به دنیاآمدن، درگذشت و حتی نسب مامان وی در اختیار وجود ندارد. درباره درگذشت یا این که شهیدشدن وی هم قصه‌های مختلفی در منابع تاریخی نام برده میباشد. بنابر منابع تاریخی، احمد بن موسی در طول ولایتعهدی امام رضا(ع) و مدتی قبل از درگذشت امام هشتم، به یار جماعتی به سمت جمهوری اسلامی ایران تکان کرد تا به برادرش بپیوندد.[۱] در‌این منابع آمده میباشد که برهان مامون در حوالی شیراز با وی جنگید و یاران احمد بعد از دور اندیشی از شهید شدن امام رضا(ع)، از فضا وی پراکنده شدند.

منابع درباره ادامه حیات تا مجال وفات[۲] و یا این که کشته شدنش به وسیله ماموران دولتی[۳] اختلاف دارا‌هستند. بنابر نقل علی بن زید بیهقی در کتاب لباب الانساب، احمد در بغداد بومی بود و بعد از اخذ خبر درگذشت ناگهانی امام رضا(ع) به خونخواهی برادرش و انتقام از مامون، خروج کرد و در قم و ری با سپاهیان مامون جنگید و سرنوشت به خراسان رفت و مجاورت اسفراین در نزاع با سپاه مامون کشته و در به عبارتی جا دفن شد.[۴]

درباره به دنیا آمدن، ارتفاع قدمت و درگذشت احمد بن موسی، اگاهی دقیقی در مشت وجود ندارد، ولی بعضا منابع تاریخی، درگذشت او‌را در سال ۲۰۳ق تقریب زده‌اند.[۵] ضمن اقوال گوناگون تاریخی درباره فرصت کشف مزار احمد بن موسی، ماجرا‌های مختلفی هم درباره طریق یافته شدن مزار وی نقل گردیده‌است.

تشکیل داد و توسعه و گسترش مقبره احمد بن موسی
مزار احمد بن موسی در شیراز، از قرن هفتم هجری قمری، در زمره اماکن زیارتی بوده میباشد.[۶]

در اوایل قرن هفتم، بعد از کشف مدفن احمد بن موسی، به امر اتابک ابوبکر بن سعد بن زنگی، حکم دهنده عجم، حرم‌ای بر فراز آن ساخته شد و کم کم رونق یافت.[۷]
در سال ۷۴۴ق، به طور همزمان با حکومت ایلخانان بر کشور ایران، تاشی خاتون مامان ابواسحاق اینجو، حکم دهنده عجم، قبه‌ای مرتفع برای مزار احمد بن موسی ایجاد کرد.[۸] در همین زمان، ضمن خواندن قرآن، محلی برای اطعام مسافران و همینطور یک مکتب در مقبره شاهچراغ برپا بوده میباشد.[۹]
در سال ۱۲۴۳ق، بارگاه نقره‌ای برای مزار احمد بن موسی ساخته شد.[۱۰]
در سال ۱۲۵۸ یا این که ۱۲۵۹ق، آیینه‌کاری ساختمان شاهچراغ بوسیله فرهاد میرزا حکم کننده شیراز اعمال شد.[۱۱]
در سال ۱۲۸۹ و ۱۳۰۹ق، درهای نقره‌ای رواق به وسیله ظل السلطان مسعود میرزا و حاجی نصیرالملک ساخته شد.
در سال ۱۳۰۶ق، بارگاه نقره‌ای دوم، بوسیله ظل السلطان مسعود میرزا و حاجی نصیرالملک ساخته شد.
در بنای کنونی، هیچ آدرس از بنای سده ۷ق چشم نمیشود و بیشتر مشابه به معماری سده ۱۳ق میباشد.[۱۲]

نمایی از مقبره پاد شاه‌لامپ(ع)
تعمیرات مقبره شاهچراغ
ساختمان شاهچراغ، چندبار و اکثر اوقات به جهت زمین‌لرزه مصدوم و بارها تعمیرات قابل مراعات‌ای در آن روی داده میباشد.[۱۳] مرمت و تولید تحول در ساختمان و تزئینات آن در سال ۹۱۲ق و تعمیرات در‌پی فساد ناشی از ز‌لزله در سال ۹۹۷ق، بخشی از این تعمیرات بوده میباشد.

در سال‌های ۱۱۴۲ و ۱۱۴۶ق، با مبالغ شایان توجه اهدایی از سوی کم پادشاه افشار،[۱۴] مجدد تعمیراتی در ساختمان شاهچراغ روی داده میباشد.[۱۵]
بعداز زمین‌لرزه سال ۱۲۳۹ق، فرمانفرما، حکم دهنده عجم، سازه را به کلی تجدید بنا کرد و گنبدی برای آن تشکیل داد.[۱۶]
در سال ۱۲۶۹ق، گنبد بقاع شاهچراغ که بر تاثیر ز‌لزله شکسته بود، به فرمان ظهیرالدوله تعمیر شد.[۱۷]
در سال ۱۲۷۳ق، تعمیراتی در حجره‌ها و صحن به امر مویدالدوله شکل گرفت.[۱۸]
در سال ۱۳۳۹ و ۱۳۴۰ق، وقوع زمین لرزه موجب ویرانی ساختمان بقعه شاهچراغ، و مرمت آن شد.[۱۹]
متولیان بقاع بعداز انقلاب
سید محمدمهدی دستغیب اخوی خرد آیت الله دستغیب از سال۱۳۶۰ تا ۱۴ اسفند ۱۳۹۲ با حکم امام خمینی [۲۰]

سید علی‌اصغر دستغیب خواهر زاده آیت الله سید عبدالحسین دستغیب از ۱۴ اسفند ۱۳۹۲تا ۷ تیر۱۳۹۹ش. با حکم سید علی خامنه‌ای [۲۱]

لطف‌الله دژکام از ۱۹ تیر ۱۳۹۹ تا ۳ شهریور ۱۴۰۰با حکم آیت الله سید علی خامنه‌ای

ابراهیم کلانتری از ۴ شهریور ۱۴۰۰ تا به امروز با حکم آیت الله سید علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی