عصر امام حسن(ع)
همینطور ملاحظه کنید: صلح امام حسن علیه السلام
عبیدالله بعداز شهید شدن امام علی(ع)، از خلافت امام حسن(ع) مدد کرد. در آن زمان، طومارهایی در میان امام حسن(ع) و معاویه تبادل شد و هر کدام از آنان از دیگری خواست که از خلافت دست کشد و تسلیم مسجد النبی کوهسنگی مشهد خواهد شد.
این طومارها به جایی نرسید و سرنوشت معاویه با سپاهی به سوی کوفه تکان کرد. امام حسن(ع) نیز عموم را به جانبداری فراخواند. دراین در بین، سپاهی ۱۲ هزار نفری تشکیل شد. امام حسن فرماندهی این سپاه را به عبیدالله واگذاشت و به وی اظهارکرد کهاین سپاه از شایسته ترین جنگجویان، قاریان قرآن و یاران امیرمومنان ساخته آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد شده میباشد
و اورا همدم سپاه به رویارویی با سپاه معاویه گسیل کرد و اعلام کرد همانجا بماند تا آن حضرت هم پا دیگر سپاهیان به وی ملحق گردد؛ البته عبیدالله با تصاحب کردن زیر میزی، به معاویه پیوست.[۱۰] بلاذری رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد (درگذشتۀ ۲۷۹ق.)
درباره پیوستن وی به معاویه سخنی دیگر دارااست و گفته میباشد: زیرا روئت کرد که حسن بن علی رغبتی به دستور خلافت ندارد، به معاویه پیوست.[۱۱] ولی از سخنان قیس بن سعد بن عباده جانشین فرماندهی سپاه ۱۲ هزار نفره که بعد از فرارو گریز عبیدالله، فرمانده سپاه شد، برمیآید که وی فرمانده شجاع و قابل اعتمادی شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد نبوده میباشد.
قیس دراین سخنرانی عبیدالله، پدرش عباس و برادرش عبدالله بن عباس را به رسول و امام علی(ع) دارای مسئولیت ندانسته میباشد.[۱۲]
برخی منابع، قیس بن سعد را فرمانده این سپاه دانسته و از فرماندهی عبیدالله هیچ نگفتهاند. بنابر این منابع، امام حسن(ع) قیس را که والی آذربایجان بود عزل کرد و سپاه یادشده را به وی سپرد و عبیدالله را والی آذربایجان نمود.[۱۳] البته بنابر روایتی که طبری آورده، علی(ع) قیس را به فرماندهی ۴۰ هزار سرباز گمارده بود تا به آذربایجان برود؛ البته قیس طفره می کرد تا آخر و عاقبت علی(ع) به شهیدشدن رسید. هنگامی امام حسن(ع) خلیفه شد، میلی به پیکار نداشت و از طرفی میدانست که قیس خواستار پیکار با شام میباشد. بهاین رو اورا از فرماندهی سپاه برداشت و عبیدالله بن عباس را به جایش گمارد. زیرا عبیدالله از حیث امام حسن(ع) با خبر بود، هنگامی یاور سپاه به رویارویی با معاویه رفت، به وی پیوست.[۱۴] این قصه با روایاتی دیگر که طبق آنها، امام حسن(ع) عبیدالله را سروان به رویا رویی با معاویه کرد و خیر تسلیم و قیس را به سمت جانشینی و مشاور وی برگزید و هر سیرتکامل مبادرت را مشروط به مشاوره با قیس کرد،[۱۵] سازگار وجود ندارد.
وفات
گفتهاند که بعد از به حکومت وصال معاویه، عبیدالله به مدینه رفت و باقی قدمت خویش را در آنجا سپری کرد. منابع از این که وی سمتی را در حکومت معاویه پذیرفته باشد، سخنی نگفتهاند. سال وفاتش را به اختلاف، بیان کردهاند که ابن عبدالبر تاریخ نگار قرن پنجم قمری، سال ۵۸ قمری را به درستی نزدیکتر دانسته میباشد
عصر امام حسن(ع)
همینطور ملاحظه کنید: صلح امام حسن علیه السلام
عبیدالله بعداز شهید شدن امام علی(ع)، از خلافت امام حسن(ع) مدد کرد. در آن زمان، طومارهایی در میان امام حسن(ع) و معاویه تبادل شد و هر کدام از آنان از دیگری خواست که از خلافت دست کشد و تسلیم مسجد النبی کوهسنگی مشهد خواهد شد.
این طومارها به جایی نرسید و سرنوشت معاویه با سپاهی به سوی کوفه تکان کرد. امام حسن(ع) نیز عموم را به جانبداری فراخواند. دراین در بین، سپاهی ۱۲ هزار نفری تشکیل شد. امام حسن فرماندهی این سپاه را به عبیدالله واگذاشت و به وی اظهارکرد کهاین سپاه از شایسته ترین جنگجویان، قاریان قرآن و یاران امیرمومنان ساخته آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد شده میباشد
و اورا همدم سپاه به رویارویی با سپاه معاویه گسیل کرد و اعلام کرد همانجا بماند تا آن حضرت هم پا دیگر سپاهیان به وی ملحق گردد؛ البته عبیدالله با تصاحب کردن زیر میزی، به معاویه پیوست.[۱۰] بلاذری رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد (درگذشتۀ ۲۷۹ق.)
درباره پیوستن وی به معاویه سخنی دیگر دارااست و گفته میباشد: زیرا روئت کرد که حسن بن علی رغبتی به دستور خلافت ندارد، به معاویه پیوست.[۱۱] ولی از سخنان قیس بن سعد بن عباده جانشین فرماندهی سپاه ۱۲ هزار نفره که بعد از فرارو گریز عبیدالله، فرمانده سپاه شد، برمیآید که وی فرمانده شجاع و قابل اعتمادی شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد نبوده میباشد.
قیس دراین سخنرانی عبیدالله، پدرش عباس و برادرش عبدالله بن عباس را به رسول و امام علی(ع) دارای مسئولیت ندانسته میباشد.[۱۲]
برخی منابع، قیس بن سعد را فرمانده این سپاه دانسته و از فرماندهی عبیدالله هیچ نگفتهاند. بنابر این منابع، امام حسن(ع) قیس را که والی آذربایجان بود عزل کرد و سپاه یادشده را به وی سپرد و عبیدالله را والی آذربایجان نمود.[۱۳] البته بنابر روایتی که طبری آورده، علی(ع) قیس را به فرماندهی ۴۰ هزار سرباز گمارده بود تا به آذربایجان برود؛ البته قیس طفره می کرد تا آخر و عاقبت علی(ع) به شهیدشدن رسید. هنگامی امام حسن(ع) خلیفه شد، میلی به پیکار نداشت و از طرفی میدانست که قیس خواستار پیکار با شام میباشد. بهاین رو اورا از فرماندهی سپاه برداشت و عبیدالله بن عباس را به جایش گمارد. زیرا عبیدالله از حیث امام حسن(ع) با خبر بود، هنگامی یاور سپاه به رویارویی با معاویه رفت، به وی پیوست.[۱۴] این قصه با روایاتی دیگر که طبق آنها، امام حسن(ع) عبیدالله را سروان به رویا رویی با معاویه کرد و خیر تسلیم و قیس را به سمت جانشینی و مشاور وی برگزید و هر سیرتکامل مبادرت را مشروط به مشاوره با قیس کرد،[۱۵] سازگار وجود ندارد.
وفات
گفتهاند که بعد از به حکومت وصال معاویه، عبیدالله به مدینه رفت و باقی قدمت خویش را در آنجا سپری کرد. منابع از این که وی سمتی را در حکومت معاویه پذیرفته باشد، سخنی نگفتهاند. سال وفاتش را به اختلاف، بیان کردهاند که ابن عبدالبر تاریخ نگار قرن پنجم قمری، سال ۵۸ قمری را به درستی نزدیکتر دانسته میباشد
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: مرکز گردشگری مذهبی و انتقال ارزشهای دینی