سقیفه از منظر مستشرقان
هنری لامنس و عقیده مثلث اقتدار: هنری لامنس (۱۸۶۲-۱۹۳۷م) عقیدهپرداز بلژیکی، در نوشتهعلمی «مثلث اقتدار؛ ابوبکر، قدمت و ابوعبیده» داعیه کرد که مقصود مشترک و همیاری مجاورت این سه بدن در حین حیات رسول(ص) شروع گردیده و این توان را به آنها اعطا کرد که خلافت ابوبکر و قدمت را مبناگذاری نمایند و در صورتی ابوعبیده در روزگار حیات قدمت از جهان نرفته بود، حتماً او خلیفه منصوب آینده از جانب مسجد النبی کوهسنگی مشهد قدمت بود.
او درپی ادعایی این نظر را دارد عایشه و حفصه دختران ابوبکر و قدمت که از همسران نبی بودند، پدران خویش را از هر جنبش و پندار خصوصی شوهرشان باخبر نموده و این دو بدن موفّق شدند ایفا نفوذ متعددی در شغل های فرستاده اسلام داشته و از همین راه و روش بوده میباشد که درپی حصول اقتدار آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد برآمدند.[۵۲]
عقیده کایتانی: شرقشناس ایتالیایی، لئون کایتانی در مباحث مقدماتی کتاب تاریخ اسلام از عمق اختلاف در بین ابوبکر و بنیهاشم خاطر کرده و از ادعای خلافت ابوبکر در گردآوری انصار در سقیفه بنیساعده، یکسری ساعت بعداز رحلت فرستاده(ص)، اظهار تعجب رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد مینماید.
کایتانی دورازشوخی بودن بالقوه ادعای علی(ع) را برای خلافت، با ردّ احادیث متداول که ابوبکر در گردآوری انصار در ادّعای خویش برای جانشینی به حق تقدم حقوق و دستمزد قریش بهتیتر قوم نبی(ص) متوسل میگردد، تلویحاً تأیید مینماید؛ چون این دعوا ادعا علی(ع) را که نزدیکترین خویشاوند نبی بود تقویت شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد می کرد.
به لحاظ او در حالتیکه محمد(ص) میتوانست برای خویش جانشینی گزینش نماید احتمالا ابوبکر را بر هرکس دیگری ترجیح میاعطا کرد؛ با این وجود کایتانی در یکیاز مجلدات آینده تاریخ اسلام، عقیده «مثلث اقتدار: ابوبکر، قدمت و ابوعبیده» لامنس را مطلوبترین عقیده درباره ریشههای خلافت تیتر مینماید.[۵۳]
ویلفرد مادلونگ: او در کتاب جانشینی رسول اسلام(ص) این مسئله را آیتم دعوا و نظارت قرار داده میباشد. او این نظر را دارد خلاف اطمینان اکثر تاریخنگاران، شورای سقیفه در صدر جهت گزینش خلیفه مسلمان ها راه اندازی نشده بود و ازآنجا که عقیده خلافت، بهتیتر جانشینی نبی در جامعه اسلامی سوابقای نداشته، تصور این که انصار، با تجمع خویش درپی آن بوده باشند، بدور از ذهن میباشد.[۵۴] مادلونگ این نظر را دارد: انصار با این تصور که در ادامه رحلت محمد(ص) بیعت با وی نیز به نقطه پايان رسیده و فروپاشی جامعه سیاسی که نبی آن را سازه کرده محتمل میباشد، در صدد تعیین رهبری از انصار برای اداره کارها شهر مدینه بود و به همین روی سوای مشاوره با مهاجران گرد هم توده شدند.[۵۵] تصور انصار بر این بود که مهاجران برهان موجهی برای اقامت در مدینه ندارند و به شهر خویش مکه مراجعت خواهند کرد و آنانی که قصد به ماندن داراهستند احتمالا حکومت انصار را خواهند به عهده گرفت.[۵۶]
او این فرضیه دور از شوخی را مطرح مینماید که صرفا ابوبکر و قدمت معتقد بودند که جانشین محمد(ص) قاضی بر کل عرب میباشد و اینگونه خلافتی تنها لایق قریش میباشد.[۵۷]
مادلونگ این نظر را دارد ابوبکر پیش از رحلت فرستاده(ص) برای تصدی تیتر خلافت تصمیم داشته و چهت نیل بدین امید، قصد داشته میباشد معارضان توانا خویش را از روش بردارد.[۵۸] در رأس این معارضان، اهلبیت محمد(ص) قرار داشت که در قرآن جايگاهای فراتر از دیگر مسلمانها به آنها عطا گردیده بود.[۵۹] نوآوری انصار در برگزاری اجتماع سقیفه، مجال قابل قبولی برای ابوبکر در جهت وصال به هدفش مهیا آورد، او آغاز قدمت و ابوعبیده را که در آن توده هیچ احتمال برد ندارند بهشکل نمایشی بهتیتر نامزدهای جانشینی مطرح مینماید و پرنور میباشد کهاین توصیه دورازشوخی نبوده و صرفا برای ساختوساز بحث فی مابین جمعیت بوده میباشد تا در غایت موضوع به عایدی او به اتمام برسد.[۶۰]
به اعتقادوباور مادلونگ، برهان اهلسنت و محققان غربی بر طبق اینکه علی(ع) به جهت جوان و بیتجارب بودن نسبت به بقیه صحابه مانند ابوبکر و قدمت داوطلبی دورازشوخی نبوده، تماما بر خلاف واقع میباشد و دلایل دیگری از جانب ابوبکر موجب عدم مطرح شدن علی(ع) گردیدهاست.
سقیفه از منظر مستشرقان
هنری لامنس و عقیده مثلث اقتدار: هنری لامنس (۱۸۶۲-۱۹۳۷م) عقیدهپرداز بلژیکی، در نوشتهعلمی «مثلث اقتدار؛ ابوبکر، قدمت و ابوعبیده» داعیه کرد که مقصود مشترک و همیاری مجاورت این سه بدن در حین حیات رسول(ص) شروع گردیده و این توان را به آنها اعطا کرد که خلافت ابوبکر و قدمت را مبناگذاری نمایند و در صورتی ابوعبیده در روزگار حیات قدمت از جهان نرفته بود، حتماً او خلیفه منصوب آینده از جانب مسجد النبی کوهسنگی مشهد قدمت بود.
او درپی ادعایی این نظر را دارد عایشه و حفصه دختران ابوبکر و قدمت که از همسران نبی بودند، پدران خویش را از هر جنبش و پندار خصوصی شوهرشان باخبر نموده و این دو بدن موفّق شدند ایفا نفوذ متعددی در شغل های فرستاده اسلام داشته و از همین راه و روش بوده میباشد که درپی حصول اقتدار آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد برآمدند.[۵۲]
عقیده کایتانی: شرقشناس ایتالیایی، لئون کایتانی در مباحث مقدماتی کتاب تاریخ اسلام از عمق اختلاف در بین ابوبکر و بنیهاشم خاطر کرده و از ادعای خلافت ابوبکر در گردآوری انصار در سقیفه بنیساعده، یکسری ساعت بعداز رحلت فرستاده(ص)، اظهار تعجب رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد مینماید.
کایتانی دورازشوخی بودن بالقوه ادعای علی(ع) را برای خلافت، با ردّ احادیث متداول که ابوبکر در گردآوری انصار در ادّعای خویش برای جانشینی به حق تقدم حقوق و دستمزد قریش بهتیتر قوم نبی(ص) متوسل میگردد، تلویحاً تأیید مینماید؛ چون این دعوا ادعا علی(ع) را که نزدیکترین خویشاوند نبی بود تقویت شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد می کرد.
به لحاظ او در حالتیکه محمد(ص) میتوانست برای خویش جانشینی گزینش نماید احتمالا ابوبکر را بر هرکس دیگری ترجیح میاعطا کرد؛ با این وجود کایتانی در یکیاز مجلدات آینده تاریخ اسلام، عقیده «مثلث اقتدار: ابوبکر، قدمت و ابوعبیده» لامنس را مطلوبترین عقیده درباره ریشههای خلافت تیتر مینماید.[۵۳]
ویلفرد مادلونگ: او در کتاب جانشینی رسول اسلام(ص) این مسئله را آیتم دعوا و نظارت قرار داده میباشد. او این نظر را دارد خلاف اطمینان اکثر تاریخنگاران، شورای سقیفه در صدر جهت گزینش خلیفه مسلمان ها راه اندازی نشده بود و ازآنجا که عقیده خلافت، بهتیتر جانشینی نبی در جامعه اسلامی سوابقای نداشته، تصور این که انصار، با تجمع خویش درپی آن بوده باشند، بدور از ذهن میباشد.[۵۴] مادلونگ این نظر را دارد: انصار با این تصور که در ادامه رحلت محمد(ص) بیعت با وی نیز به نقطه پايان رسیده و فروپاشی جامعه سیاسی که نبی آن را سازه کرده محتمل میباشد، در صدد تعیین رهبری از انصار برای اداره کارها شهر مدینه بود و به همین روی سوای مشاوره با مهاجران گرد هم توده شدند.[۵۵] تصور انصار بر این بود که مهاجران برهان موجهی برای اقامت در مدینه ندارند و به شهر خویش مکه مراجعت خواهند کرد و آنانی که قصد به ماندن داراهستند احتمالا حکومت انصار را خواهند به عهده گرفت.[۵۶]
او این فرضیه دور از شوخی را مطرح مینماید که صرفا ابوبکر و قدمت معتقد بودند که جانشین محمد(ص) قاضی بر کل عرب میباشد و اینگونه خلافتی تنها لایق قریش میباشد.[۵۷]
مادلونگ این نظر را دارد ابوبکر پیش از رحلت فرستاده(ص) برای تصدی تیتر خلافت تصمیم داشته و چهت نیل بدین امید، قصد داشته میباشد معارضان توانا خویش را از روش بردارد.[۵۸] در رأس این معارضان، اهلبیت محمد(ص) قرار داشت که در قرآن جايگاهای فراتر از دیگر مسلمانها به آنها عطا گردیده بود.[۵۹] نوآوری انصار در برگزاری اجتماع سقیفه، مجال قابل قبولی برای ابوبکر در جهت وصال به هدفش مهیا آورد، او آغاز قدمت و ابوعبیده را که در آن توده هیچ احتمال برد ندارند بهشکل نمایشی بهتیتر نامزدهای جانشینی مطرح مینماید و پرنور میباشد کهاین توصیه دورازشوخی نبوده و صرفا برای ساختوساز بحث فی مابین جمعیت بوده میباشد تا در غایت موضوع به عایدی او به اتمام برسد.[۶۰]
به اعتقادوباور مادلونگ، برهان اهلسنت و محققان غربی بر طبق اینکه علی(ع) به جهت جوان و بیتجارب بودن نسبت به بقیه صحابه مانند ابوبکر و قدمت داوطلبی دورازشوخی نبوده، تماما بر خلاف واقع میباشد و دلایل دیگری از جانب ابوبکر موجب عدم مطرح شدن علی(ع) گردیدهاست.

مسجد النبی کوهسنگی مشهد: مرکز گردشگری مذهبی و انتقال ارزشهای دینی