زیدیه یکیاز فرقههای شیعه. رهروان آن معتقدند بعد از امامت حضرت علی(ع)، امام حسن(ع)، امام حسین(ع)، امام سجاد(ع) و زید بن علی، امامت به هر مردی از اولاد حضرت فاطمه(س) می رسد که عموم را به امامت خویش دعوت نماید و در ظواهر، عادل، فقید و شجاع باشد و مؤمنان با وی برای جهاد بیعت نمایند. این فرقه در سالهای آغازین قرن ۲ هجری قمری/هشتم میلادی از شیعه منشعب شد. اعتقادوباور به قیام و پیکار از خصوصیتهای اساسی زیدیه میباشد. زیدیان در زمان تاریخ در طبرستان، مغرب، یمن حکومت تشکیل دادند. امامان زیدیه در یمن نزدیک به یازده قرن بر یمن حکومت کردند. واپسین دولت امامان زیدیه در یمن در کودتای جمهوری خواستار و سکولارها در سال ۱۹۶۲میلادی ازبین رفت و جمهوری یمن تشکیل مسجد النبی کوهسنگی مشهد شد.
یمن اقامتگاه مهم زیدیان در عصر کنونی (سده ۱۵ قمری) میباشد. بر پایه ی برخی منابع حدود ۴۵ درصد جمعیت یمن، زیدی مذهب میباشند. ولی منابع دیگری معتقدند این جمعیت مرتبط با یمن شمالی میباشد و به هنگامی برمیشود که یمن به دو سرزمین شمالی و جنوبی تقسیم گردیده بود و بعداز اتحاد دو یمن، رهروان زیدیه حدود ۳۵ درصد جمعیت مجموع یمن را تشکیل میدهند. آنها بیشتر دراستانهای صَتوده، حَجَّه، ذِمار و صَنعا سکونت دارا آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد هستند.
زیدیان بعداز این شورش تا دو دهه در انزوا بودند ولی رفته رفته وارد عرصه های فرهنگی و سیاسی گردیده و احزاب و تشکیلات زیادی را در یمن تأسیس کردند. حرکت انقلابی انصارالله، جریان زیدیه محافظهشغل و جریان روشنفکری، جریانهای فعال زیدیه در یمن به شمار رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد می روند.
پیدایش
بعد از شهیدشدن امام حسین(ع) بعضی از علویان، فکر قیام مسلحانه را تحت عنوان یکی شروط امامت و دستورالعمل رویارویی با ظالمان قلمداد کردند. با صورتگیری این تامل سیاسی در عصر امام سجاد(ع)، سنگ بنای زیدیه شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد گذاشته شد.[۱][۲]
اختلاف بین علویان به دو نگرش پیکار فرهنگی یا این که قیام مسلحانه علیه دستگاه اموی برمیگشت. فیض این اختلاف بعد از شهیدشدن امام زینالعابدین(ع) پدیدآمد. تودهای امامت امام باقر (ع) را پذیرفتند و گروهی دیگر به امامت زید بن علی اخوی امام محمد باقر(ع) معتقد و به زیدیه پر اسم و رسم شدند. بر این مبنا شیعه هاِ معتقد به قیام مسلحانه، زید بن علی را بعداز امام علی (ع)، حسنین (ع) و امام سجاد(ع)[یادداشت ۱] تحت عنوان امام پنجم اهل بیت (ع) میدانند.[۳]
در برخی از منابع از حسن مثنی تحت عنوان امام زیدیه بعداز امام سجاد(ع) ذکر شده شدهاست.[۴]
قیام زید بن علی
نوشتهیعلمیٔ اساسی: قیام زید بن علی
بعداز آنکه حدود ۱۵ هزار نفر در کوفه با زید بن علی بیعت کردند، وی اراده خویش را برای قیام علیه هشام بن عبدالملک، خلیفه اموی، جزم کرد. این در حالی میباشد که شماری نیز در بصره، مدائن و خراسان با زید بیعت کرده بودند. هنوز نیروهای زید برای قیام ساماندهی نشده بودند که والی عراق با سپاهی به مخفیگاه او حمله کرد و زید با خروج زودتر از موعد خویش در ماه محرم از سال ۱۲۲ قمری با دویست نفری که همپا او بودند به پیکار با سپاه اموی رفت و در ۲۴ یا این که ۲۵ محرم سال ۱۲۲ق به شهیدشدن رسید.[۵] بعد از درگذشت زید، شیعیانی که معتقد به تامل قیام به سیف و خروج علیه حکم دهنده ظالم بودند، زید را تحت عنوان امام فارغ از نص دانسته و به زیدیه دارای اسم و رسم شدند.[۶]
زیدیه یکیاز فرقههای شیعه. رهروان آن معتقدند بعد از امامت حضرت علی(ع)، امام حسن(ع)، امام حسین(ع)، امام سجاد(ع) و زید بن علی، امامت به هر مردی از اولاد حضرت فاطمه(س) می رسد که عموم را به امامت خویش دعوت نماید و در ظواهر، عادل، فقید و شجاع باشد و مؤمنان با وی برای جهاد بیعت نمایند. این فرقه در سالهای آغازین قرن ۲ هجری قمری/هشتم میلادی از شیعه منشعب شد. اعتقادوباور به قیام و پیکار از خصوصیتهای اساسی زیدیه میباشد. زیدیان در زمان تاریخ در طبرستان، مغرب، یمن حکومت تشکیل دادند. امامان زیدیه در یمن نزدیک به یازده قرن بر یمن حکومت کردند. واپسین دولت امامان زیدیه در یمن در کودتای جمهوری خواستار و سکولارها در سال ۱۹۶۲میلادی ازبین رفت و جمهوری یمن تشکیل مسجد النبی کوهسنگی مشهد شد.
یمن اقامتگاه مهم زیدیان در عصر کنونی (سده ۱۵ قمری) میباشد. بر پایه ی برخی منابع حدود ۴۵ درصد جمعیت یمن، زیدی مذهب میباشند. ولی منابع دیگری معتقدند این جمعیت مرتبط با یمن شمالی میباشد و به هنگامی برمیشود که یمن به دو سرزمین شمالی و جنوبی تقسیم گردیده بود و بعداز اتحاد دو یمن، رهروان زیدیه حدود ۳۵ درصد جمعیت مجموع یمن را تشکیل میدهند. آنها بیشتر دراستانهای صَتوده، حَجَّه، ذِمار و صَنعا سکونت دارا آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد هستند.
زیدیان بعداز این شورش تا دو دهه در انزوا بودند ولی رفته رفته وارد عرصه های فرهنگی و سیاسی گردیده و احزاب و تشکیلات زیادی را در یمن تأسیس کردند. حرکت انقلابی انصارالله، جریان زیدیه محافظهشغل و جریان روشنفکری، جریانهای فعال زیدیه در یمن به شمار رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد می روند.
پیدایش
بعد از شهیدشدن امام حسین(ع) بعضی از علویان، فکر قیام مسلحانه را تحت عنوان یکی شروط امامت و دستورالعمل رویارویی با ظالمان قلمداد کردند. با صورتگیری این تامل سیاسی در عصر امام سجاد(ع)، سنگ بنای زیدیه شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد گذاشته شد.[۱][۲]
اختلاف بین علویان به دو نگرش پیکار فرهنگی یا این که قیام مسلحانه علیه دستگاه اموی برمیگشت. فیض این اختلاف بعد از شهیدشدن امام زینالعابدین(ع) پدیدآمد. تودهای امامت امام باقر (ع) را پذیرفتند و گروهی دیگر به امامت زید بن علی اخوی امام محمد باقر(ع) معتقد و به زیدیه پر اسم و رسم شدند. بر این مبنا شیعه هاِ معتقد به قیام مسلحانه، زید بن علی را بعداز امام علی (ع)، حسنین (ع) و امام سجاد(ع)[یادداشت ۱] تحت عنوان امام پنجم اهل بیت (ع) میدانند.[۳]
در برخی از منابع از حسن مثنی تحت عنوان امام زیدیه بعداز امام سجاد(ع) ذکر شده شدهاست.[۴]
قیام زید بن علی
نوشتهیعلمیٔ اساسی: قیام زید بن علی
بعداز آنکه حدود ۱۵ هزار نفر در کوفه با زید بن علی بیعت کردند، وی اراده خویش را برای قیام علیه هشام بن عبدالملک، خلیفه اموی، جزم کرد. این در حالی میباشد که شماری نیز در بصره، مدائن و خراسان با زید بیعت کرده بودند. هنوز نیروهای زید برای قیام ساماندهی نشده بودند که والی عراق با سپاهی به مخفیگاه او حمله کرد و زید با خروج زودتر از موعد خویش در ماه محرم از سال ۱۲۲ قمری با دویست نفری که همپا او بودند به پیکار با سپاه اموی رفت و در ۲۴ یا این که ۲۵ محرم سال ۱۲۲ق به شهیدشدن رسید.[۵] بعد از درگذشت زید، شیعیانی که معتقد به تامل قیام به سیف و خروج علیه حکم دهنده ظالم بودند، زید را تحت عنوان امام فارغ از نص دانسته و به زیدیه دارای اسم و رسم شدند.[۶]
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: مرکز گردشگری مذهبی و انتقال ارزشهای دینی