مرجع مسجد النبی کوهسنگی مشهد

یحیی بن ابی القاسم اسدی (درگذشت ۱۵۰ق)، پر اسم و رسم به ابوبصیر از اصحاب اجماع و از اصحاب امام محمدباقر(ع) و امام جعفرصادق(ع) بود. او را در شمار اصحاب امام موسی کاظم(ع) مسجد النبی کوهسنگی مشهد نیز آورده‌اند.

لقب و نسب
کنیۀ وی ابومحمد بود و شاید از آن رو ابوبصیر(بینا و روشندل) خوانده می شد که از بصیرت محروم بود.[۱] ابوالقاسم کنیۀ بابا او بوده و اسم وی اسحاق تصویب گردیده‌است، [۲] البته در برخی از منابع ابوالقاسم به طور قاسم و تحت عنوان اسم بابا یحیی آمده آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.[۳]

نسبت اسدی به دلیل رابطۀ ولای قوم وی با قبیلۀ عرب بنی‌اسد بود.[۴] روحانی طوسی در رجال[۵] اورا از اهل کوفه شمرده میباشد. همو و نجاشی[۶] به سال وفات او تصریح کرده‌اند.

صحابی ائمه
ابوبصیر اسدی مدتی را در مصاحبت امام باقر(ع) بود. وی از امام راست گو داستان نموده است؛ احادیث اعتقادی[یادداشت ۱] و فقاهتی متعددی در کتاب ها حدیث امامیه که از روش ابوبصیر از امام راستگو داستان شد‌ه‌است.[۷] روحانی طوسی او را در شمار اصحاب امام کاظم(ع) نیز آورده میباشد[۸] ابوبصیر حدود ۲ سال از امامت آن حضرت را ادراک کرده و شمار احادیث جان دار به نقل ابوبصیر (سوای قید) از امام کاظم(ع) بسیار رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد اندک میباشد.

واکنش تربیتی
ابوبصیر میگوید: در کوفه به یکی‌از بانوان درس تلاوت قرآن ‌می‌آموختم. روزی در یک موردی با وی جوک کردم! مقطع‌ها سپری شد تا این‌که در مدینه به حضور امام باقر علیه السلام رسیدم. آن حضرت من‌را آیتم ملامت قرار اعطا کرد و فرمود: (مَن ارْتكبَ الذنبَ في الخلاء لم يَعبَاء اللهُ به) «هر کس در درحال حاضر خلوت گناه نماید، آفریدگار حیث لطفش را از وی برمی‌گرداند و اعتنایی به وی نمی‌نماید»، این چه سخنی بود که به آن زن گفتی؟ از شدت رودربایسی، صورتم را پوشاندم و توبه نمودم. امام باقر علیه السلام فرمود: - مراقب باش که تکرار نکنی. [۹] از این برخوردی که امام با ابوبصیر می‌قدرت به التفات تربیت و تبارک معنوی ابوبصیر در حیث امام شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد پی پیروزی.

وفاداری به امام کاظم(ع)
در منابع متفاوت مطالبی از روش علی بن ابی حمزه قصه گردیده است که ذکر می دارد ابوبصیر (اسدی) اندکی بعد از وفات امام درست گو(ع) در حالی‌که عبدالله افطح هنوز زنده بود، برای گزاردن حج به حجاز رفته و خلال دیدار با امام کاظم(ع) وفاداری خویش را به آن حضرت اعلام نموده است.[۱۰]

اصحاب اجماع
یاران امام باقر(ع)
۱ زُرارَة بن اَعین
۲ مَعروفِ بنِ خَرَّبوذ
۳ بُرَید بن معاویه
۴ ابوبصیر اَسَدی یا این که (ابوبصیر مرادی)
۵ فُضَیل بن یسار
۶ محمد بن مُسلِم
یاران امام راست گو(ع)
۱ جَرغبت بن دَرّاج
۲ عبدالله بن مُسکان
۳ عبدالله بن بُکَیر
۴ حَمّاد بن عثمان
۵ حماد بن عیسی جهنی
۶ اَبان بن عثمان
یاران امام کاظم(ع) و امام رضا(ع)
۱ یونس بن عبدالرحمن
۲ صَفوان بن یحیی
۳ اِبن اَبی عُمَیر
۴ عبدالله بن مُغَیرِه
۵ حسن بن دوستداشتنی یا این که (حسن بن علی بن فَضّال، فَضالَة بن ایوب و عثمان بن عیسی)
۶ احمد بن ابی نصر بزنطی
نبو

داستان
ابوبصیر اسدی بجز محضر امامان، از بعضی راویان امامی زیرا ابوحمزۀ ثمالی و باتقوا (عمران) بن میثم نیز ماجرا نموده است.[۱۱] راویانی زیرا ابان بن عثمان احمر، عاصم بن حمید حناط، حسین بن ابی العلاء و عبدالله بن حماد انصاری از و ماجرا کرده‌اند.[۱۲]

همینطور علی بن ابی‌حمزه بطائنی، عبدالله بن وضاح و شعیب عقرقوفی، خواهرزادۀ ابوبصیر اسدی از وی داستان کرده‌اند آورده شده میباشد این اشخاص شاگردان خاص او بوده‌اند.[۱۳]ابو بصیر در ۲ هزار و ۵۷۲ گواهی از احادیث کتاب ها اربعه، در موضوعات اعتقادی، دینی، اخلاقی و تفسیری قرار گرفته میباشد.[۱۴]

موضع‌گیری در قبال تیم‌های مخالف
مختاریه و زیدیه
روایاتی آرم میدهد ابوبصیر (اسدی) در صحنه‌های مبارزۀ فکری با تیم‌هایی زیرا مختاریه و زیدیه حضور داشته میباشد.[۱۵]

فطحیه
سال‌های نهایی قدمت ابوبصیر اسدی با شهیدشدن امام راست گو(ع) و ادعای امامت از سوی عبدالله افطح مصادف شد. موضع‌گیری وی در قبال فطحیه از او صورت‌ای وجیه نزد رهروان امام کاظم(ع) رسم کرد و در احادیث آن‌ها ابوبصیر در زمرۀ گروهی از اصحاب امام درست گو(ع) شمرده گردیده که از شروع به عبدالله پشت کرده، به امام کاظم(ع) روی آوردند.[۱۶] همینطور در روایاتی که رهروان امام کاظم(ع) از لهجه ابوبصیر نقل کرده‌اند، او شالوده‌های عقیدتی فطحیه دربارۀ امامت را گزینه حمله قرار داده میباشد.[۱۷] [یادداشت ۲] قلمداد نموده است. نک: کشی، معرفه الرجال، تفویض طوسی، ج۱، ص۱۷۳، ص۴۷۶.

رده ابوبصیر نزد واقفه
در طول افتراق امامیه و تقسیم رهروان امام کاظم(ع) به واقفه و قطعیه (قائلان به جانشینی امام رضا(ع))، سال‌ها از وفات ابوبصیر اسدی می‌سپری شد؛ علی بن ابی حمزۀ بطائنی که در قبلی از شاگردان خاص ابوبصیر اسدی بود و فعلا از سران واقفه به شمار میرفت و فرزندش حسن که وی هم مذهب واقفی داشت، در اثرها خویش بسیار بیش از سایر اصحاب ائمه، از احادیث ابوبصیر منفعت گرفته‌اند.[۱۹] همینطور در منابع واقفی، بعضا احادیث در ثابت باورهای مذهب واقفه از گویش ابوبصیر اسدی، نقل گردیده است.[۲۰]

یحیی بن ابی القاسم اسدی (درگذشت ۱۵۰ق)، پر اسم و رسم به ابوبصیر از اصحاب اجماع و از اصحاب امام محمدباقر(ع) و امام جعفرصادق(ع) بود. او را در شمار اصحاب امام موسی کاظم(ع) مسجد النبی کوهسنگی مشهد نیز آورده‌اند.

لقب و نسب
کنیۀ وی ابومحمد بود و شاید از آن رو ابوبصیر(بینا و روشندل) خوانده می شد که از بصیرت محروم بود.[۱] ابوالقاسم کنیۀ بابا او بوده و اسم وی اسحاق تصویب گردیده‌است، [۲] البته در برخی از منابع ابوالقاسم به طور قاسم و تحت عنوان اسم بابا یحیی آمده آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.[۳]

نسبت اسدی به دلیل رابطۀ ولای قوم وی با قبیلۀ عرب بنی‌اسد بود.[۴] روحانی طوسی در رجال[۵] اورا از اهل کوفه شمرده میباشد. همو و نجاشی[۶] به سال وفات او تصریح کرده‌اند.

صحابی ائمه
ابوبصیر اسدی مدتی را در مصاحبت امام باقر(ع) بود. وی از امام راست گو داستان نموده است؛ احادیث اعتقادی[یادداشت ۱] و فقاهتی متعددی در کتاب ها حدیث امامیه که از روش ابوبصیر از امام راستگو داستان شد‌ه‌است.[۷] روحانی طوسی او را در شمار اصحاب امام کاظم(ع) نیز آورده میباشد[۸] ابوبصیر حدود ۲ سال از امامت آن حضرت را ادراک کرده و شمار احادیث جان دار به نقل ابوبصیر (سوای قید) از امام کاظم(ع) بسیار رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد اندک میباشد.

واکنش تربیتی
ابوبصیر میگوید: در کوفه به یکی‌از بانوان درس تلاوت قرآن ‌می‌آموختم. روزی در یک موردی با وی جوک کردم! مقطع‌ها سپری شد تا این‌که در مدینه به حضور امام باقر علیه السلام رسیدم. آن حضرت من‌را آیتم ملامت قرار اعطا کرد و فرمود: (مَن ارْتكبَ الذنبَ في الخلاء لم يَعبَاء اللهُ به) «هر کس در درحال حاضر خلوت گناه نماید، آفریدگار حیث لطفش را از وی برمی‌گرداند و اعتنایی به وی نمی‌نماید»، این چه سخنی بود که به آن زن گفتی؟ از شدت رودربایسی، صورتم را پوشاندم و توبه نمودم. امام باقر علیه السلام فرمود: - مراقب باش که تکرار نکنی. [۹] از این برخوردی که امام با ابوبصیر می‌قدرت به التفات تربیت و تبارک معنوی ابوبصیر در حیث امام شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد پی پیروزی.

وفاداری به امام کاظم(ع)
در منابع متفاوت مطالبی از روش علی بن ابی حمزه قصه گردیده است که ذکر می دارد ابوبصیر (اسدی) اندکی بعد از وفات امام درست گو(ع) در حالی‌که عبدالله افطح هنوز زنده بود، برای گزاردن حج به حجاز رفته و خلال دیدار با امام کاظم(ع) وفاداری خویش را به آن حضرت اعلام نموده است.[۱۰]

اصحاب اجماع
یاران امام باقر(ع)
۱ زُرارَة بن اَعین
۲ مَعروفِ بنِ خَرَّبوذ
۳ بُرَید بن معاویه
۴ ابوبصیر اَسَدی یا این که (ابوبصیر مرادی)
۵ فُضَیل بن یسار
۶ محمد بن مُسلِم
یاران امام راست گو(ع)
۱ جَرغبت بن دَرّاج
۲ عبدالله بن مُسکان
۳ عبدالله بن بُکَیر
۴ حَمّاد بن عثمان
۵ حماد بن عیسی جهنی
۶ اَبان بن عثمان
یاران امام کاظم(ع) و امام رضا(ع)
۱ یونس بن عبدالرحمن
۲ صَفوان بن یحیی
۳ اِبن اَبی عُمَیر
۴ عبدالله بن مُغَیرِه
۵ حسن بن دوستداشتنی یا این که (حسن بن علی بن فَضّال، فَضالَة بن ایوب و عثمان بن عیسی)
۶ احمد بن ابی نصر بزنطی
نبو

داستان
ابوبصیر اسدی بجز محضر امامان، از بعضی راویان امامی زیرا ابوحمزۀ ثمالی و باتقوا (عمران) بن میثم نیز ماجرا نموده است.[۱۱] راویانی زیرا ابان بن عثمان احمر، عاصم بن حمید حناط، حسین بن ابی العلاء و عبدالله بن حماد انصاری از و ماجرا کرده‌اند.[۱۲]

همینطور علی بن ابی‌حمزه بطائنی، عبدالله بن وضاح و شعیب عقرقوفی، خواهرزادۀ ابوبصیر اسدی از وی داستان کرده‌اند آورده شده میباشد این اشخاص شاگردان خاص او بوده‌اند.[۱۳]ابو بصیر در ۲ هزار و ۵۷۲ گواهی از احادیث کتاب ها اربعه، در موضوعات اعتقادی، دینی، اخلاقی و تفسیری قرار گرفته میباشد.[۱۴]

موضع‌گیری در قبال تیم‌های مخالف
مختاریه و زیدیه
روایاتی آرم میدهد ابوبصیر (اسدی) در صحنه‌های مبارزۀ فکری با تیم‌هایی زیرا مختاریه و زیدیه حضور داشته میباشد.[۱۵]

فطحیه
سال‌های نهایی قدمت ابوبصیر اسدی با شهیدشدن امام راست گو(ع) و ادعای امامت از سوی عبدالله افطح مصادف شد. موضع‌گیری وی در قبال فطحیه از او صورت‌ای وجیه نزد رهروان امام کاظم(ع) رسم کرد و در احادیث آن‌ها ابوبصیر در زمرۀ گروهی از اصحاب امام درست گو(ع) شمرده گردیده که از شروع به عبدالله پشت کرده، به امام کاظم(ع) روی آوردند.[۱۶] همینطور در روایاتی که رهروان امام کاظم(ع) از لهجه ابوبصیر نقل کرده‌اند، او شالوده‌های عقیدتی فطحیه دربارۀ امامت را گزینه حمله قرار داده میباشد.[۱۷] [یادداشت ۲] قلمداد نموده است. نک: کشی، معرفه الرجال، تفویض طوسی، ج۱، ص۱۷۳، ص۴۷۶.

رده ابوبصیر نزد واقفه
در طول افتراق امامیه و تقسیم رهروان امام کاظم(ع) به واقفه و قطعیه (قائلان به جانشینی امام رضا(ع))، سال‌ها از وفات ابوبصیر اسدی می‌سپری شد؛ علی بن ابی حمزۀ بطائنی که در قبلی از شاگردان خاص ابوبصیر اسدی بود و فعلا از سران واقفه به شمار میرفت و فرزندش حسن که وی هم مذهب واقفی داشت، در اثرها خویش بسیار بیش از سایر اصحاب ائمه، از احادیث ابوبصیر منفعت گرفته‌اند.[۱۹] همینطور در منابع واقفی، بعضا احادیث در ثابت باورهای مذهب واقفه از گویش ابوبصیر اسدی، نقل گردیده است.[۲۰]