مرجع مسجد النبی کوهسنگی مشهد

کتابخانه
نوشته‌علمیٔ مهم: کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی

هسته اول این راءس علمی و فرهنگی موقعی صورت گرفت که آیت الله مرعشی در نجف درگیر علم آموزی بود. وی با اعمال نماز و روزه استیجاری، حذف یک وعده غذای روزمره، کاستن بخشی از هزینه های معاش و شغل شبانه در سوله‌های برنج‌کوبی بعد از فراغت از درس، بعضی از ورژن‌های خطی این موسسه را مهیا مسجد النبی کوهسنگی مشهد کرد.

مرعشی، معمولا کیفیت خرید کتاب را در پشت آن یادداشت می کرد. یادداشت پشت یکی‌از کتاب‌ها اینگونه میباشد:

کتاب کشف اللغات و الاصطلاحات تألیف علامه عبدالرحیم بن احمد هندی بهاری حنفی پر اسم و رسم به سور که به درخواست فرزندش روحانی شهاب‌الدین بهاری در سال ۱۱۶۰ق به کتابت درآمده و اندکی بعد از اتمام آن معاش را خداحافظ گفته میباشد. این کتاب را با مزد دو سال نماز استیجاری که به نیابت از مرحوم میرزا محمد بزاز تهرانی قبول کرده‌ام، به مبلغ بیست روپیه بریتانیایی خریداری کردم. خدا موفقیت بر اجرا عمل دهد. استارت نماز از اولِ روز ۲۱ ذی‌القعده سال ۱۳۲۲ق میباشد. اینجانب دل‌شکسته، تالیف کننده این لغات در اکنون گرسنگی به‌سرمی‌برم و زمان بیست ساعت میباشد که نتوانسته‌ام قوتی به دست آورم تا با آن بند گرسنگی خویش کنم، خدا در شغل همگی گرفتاران گشایش فرماید، شهاب‌الدین حسینی مرعشی نجفی سنه ۱۳۴۲ق مکتب قوام، یکی‌از مدرسه ها مشهد جدم امیرالمؤمنین آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد روحم فدای وی باد.[۲۵]
با هجرت‌اش به کشور‌ایران، تیم کتاب‌هایش نیز به کشور ایران جابجایی یافت و وی در خانه فردی به حفظ و دفاع آنان درگیر شد و ورژن‌های دیگری را توده کرد. وی بعد از تأسیس مکتب مرعشیه در ۱۳۸۵ ه‍.ق ابتدا کتابخانه کوچکی در دو اتاق مکتب تشکیل داد. در سال ۱۳۴۴ خورشیدی کتابخانه نو در طبقه سوم این مکتب گشایش یافت. استقبال زیاد از این کتابخانه، منجر کمبود محیط شد و عاقبت در زمینی به مساحت هزار متر مربع کتابخانه‌ای ساخته شد و در ۱۵ شعبان ۱۳۹۴ قمری/ ۱۲ شهریور ۱۳۵۳ش، کتابخانه همگانی آیت الله مرعشی با بیش تر از ۱۶۰۰۰ جلد کتاب خطی و چاپی بهره‌برداری شد. با طرح‌های نو و توسعه کتابخانه، این راس در فضای پهناور‌خیس و با امکاناتی توسعه یافته‌خیس به سرویس ها خویش خاطر نشان کرد و هم‌در حال حاضر از نظر تعداد و چگونگی ورژن‌های خطی دیرین اسلامی اول کتابخانه مرز و بوم و سومی کتابخانه در عالم اسلام به شمار می‌رود. در حال حاضر حدود هشتاد هزار تیتر ورژن خطی و متجاوز از یک میلیون جلد کتاب چاپی در‌این کتابخانه وجود رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد داراست.[۲۶]

کار‌های سیاسی
عکس العمل به ماجرای انجمن‌های ایالتی و ولایتی
آیت الله سید شهاب الدین مرعشی در غائله انجمن‌های ایالتی و ولایتی از امام خمینی پناه کرد. در ماجرای ثبت لایحه انجمن‌‌های ایالتی و ولایتی که در ۱۴ مهر سال ۱۳۴۱ هجری خورشیدی به ثبت هیئت دولت رسید، بعداز توضیحات ابتدا وزیر وقت، اسدالله علَم، درپی تلگراف‌ها و طومار‌های سرگشادۀ اعتراض آمیز علما به فرمان روا و در آغاز وزیر، سید شهاب الدین مرعشی حیث دولت را قانع کننده می دانند و بر آن میشوند که طی تلگرافی به دولت، سپاس خویش را اعلام نماید و مساله را نقطه نهایی دهند، البته امام خمینی به او طومار‌ای می‌نویسد که: «به پهنا می رساند از قرار مسموع تلگراف ابتدا وزیر را میخواهید طبع و منتشر فرمائید. عبد و بنده صریحاً پهنا می کنم این نشر خلاف صلاح اسلام و حوزه علمیه و بر خلاف خویش جنابعالی میباشد. اینجانب گرایش ندارم آقایان هتک شوند. اینجانب گرایش ندارم حوزه علمیه قم این قدر مدل و بی‌قیمت درین دولت و ملت قلمداد گردد. با هر وسیله‌ای می‌باشد از طبع و نشر این فرمان پرهیز فرمائید تا خویش دولت نشر دهد. الان تلفن فرمایید، مطبعه طبع نکند و یا این که منتشر شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد نکنند».[۲۷]

دفاع از نهضت امام خمینی
او همواره از نهضت امام خمینی تامین کرد. بارها اعلامیه اعطا کرد. پیرو دستگیری امام خمینی در سال ۱۳۴۲، با ارسال اعلامیه شدید اللحنی به رژیم پهلوی، خواهان آزادی وی شد.[۲۸]

آیت الله مرعشی و مرجعیت آیت الله خمینی
او یاروهمدم مراجع تاسی و علما برای آزادی امام خمینی به طهران مهاجرت کرد. او در سال ۱۳۴۲ش، در جواب به طومار عده ای از طلاب در امر مرجعیت آیت الله خمینی اظهار کرد: «در صورتی‌که کراراً من نظریه خویش را اظهار کرده‎ ام، گشوده هم به موجب این سؤال پهنا می‎کنم که حضرت آیت الله خمینی یکی مراجع تاسی دانا تشیع میباشند و از اساطین روحانیت اسلام و از مفاخر دانا تشیع».[۲۹]

برخورد به لایحه کاپیتولاسیون
او‌لین مرجعی که علیه کاپیتولاسیون در سال ۱۳۴۳ش به اختلال سخنرانی پرداخت، آیت ‌الله مرعشی نجفی بود. او ساعت هشت صبح ۴ آبان ۱۳۴۳ قبل از سخنرانی آیت الله خمینی که در ساعت ده و نیم صبح به عبارتی روز اختلال شد، در گردآوری اشخاص حاضر در منزلش به سخنرانی پرداخت ولی به انگیزه کسالت، سخنرانی او نا تمام ماند و فورا موضع‌ها وی در پوسته یک اعلامیه منتشر شد. در بخشی از این اعلامیه آمده بود: « انتها در کجای عالم سوابق دارااست که برای رِقیّت و بردگی یک مشت ملت محروم همانند ضابطه وحشیانه‌ای را احوال نمایند... اینجانب اعتقاد دارم که عقلای جمهوری اسلامی ایران به وضع و اوضاع و اکنون کشور ایران خندیده و این نوع تصویبات را برگشت به قهقرا و ارتجاع سیاه تعبیر خواهند کرد.».[۳۰]

موضعگیری در مقابل توهین خبرنامه داده ها به امام خمینی
حادثه‌ای که جرقه نخستین انقلاب اسلامی را در ۱۹ دی سال ۱۳۵۶ش زد، چاپ نوشته ی علمی‌ فرد مجعولی به اسم رشیدی مطلق، به عنوان "جمهوری اسلامی ایران و استعمار سرخ و سیاه" در خبر نامه داده ها بود. درین نوشته‌علمی که اعتراضات کلان عموم را به‌دنبال داشت، به امام خمینی توهین گردیده بود، آیت اللّه مرعشی دراین باره موضع گیری رنج نمود.[۳۱]

صدور اطلاعیه بعداز موفقیت انقلاب
او با صدور اطلاعیه‌ای در روز موفقیت انقلاب اسلامی در ۲۲ بهمن ماه ۱۳۵۷، سپاس از صمیم قلب خویش از ملت کشور ایران اعلام کردند، او شورای انقلاب و دولت موقت را تأیید کرد و در واقعه پیکار عراق علیه کشور‌ایران، عموم را به جانبداری مقدس فراخواند.[۳۲]

وفات

مراسم تدفین آیت الله مرعشی نجفی
آیت‌الله مرعشی نجفی در ۹۶ سالگی در ۷ شهریور ۱۳۶۹ش / ۷ صفر ۱۴۱۱ق بعد از اقامه واپسین نماز جماعت در صحن مطهر حضرت فاطمه معصومه (ع) در رجوع و برگشت به خانه گرفتار سکته قلبى گردیده رحلت کرد. [۳۳] اورا سازه بر وصیت خودش در کتابخانه‌اش دفن کردند.[۳۴]سید محمود مرعشی فرزند وی درباره این وصیت پدرش نقل می‌نماید که گفته میباشد: «حقیر با آنکه محل دفن قابل قبولی در بقعه مطهر بی بی فاطمه معصومه (درود الله علیها) برایم از سالیان پیشین در لحاظ گرفته گردیده , لکن رغبت دارم در کنار کتابخانه همگانی ذیل پای عده ای دفن نحس که پیرو تحقیق علم ها آل محمد (صلی الله علیه و آله) به‌این کتابخانه میایند.» [۳۵]

سازه بر وصیتش، سجاده‌ای را که هفتاد سال بر آن عبادت کرده بود، لباسی که برای عزای امام حسین(ع) بر بدن میکرد و خاکی را که از بقاع امامان و امامزادگان عده‌آوری کرده بود به همراهش دفن کردند[۳۶]

کتابخانه
نوشته‌علمیٔ مهم: کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی

هسته اول این راءس علمی و فرهنگی موقعی صورت گرفت که آیت الله مرعشی در نجف درگیر علم آموزی بود. وی با اعمال نماز و روزه استیجاری، حذف یک وعده غذای روزمره، کاستن بخشی از هزینه های معاش و شغل شبانه در سوله‌های برنج‌کوبی بعد از فراغت از درس، بعضی از ورژن‌های خطی این موسسه را مهیا مسجد النبی کوهسنگی مشهد کرد.

مرعشی، معمولا کیفیت خرید کتاب را در پشت آن یادداشت می کرد. یادداشت پشت یکی‌از کتاب‌ها اینگونه میباشد:

کتاب کشف اللغات و الاصطلاحات تألیف علامه عبدالرحیم بن احمد هندی بهاری حنفی پر اسم و رسم به سور که به درخواست فرزندش روحانی شهاب‌الدین بهاری در سال ۱۱۶۰ق به کتابت درآمده و اندکی بعد از اتمام آن معاش را خداحافظ گفته میباشد. این کتاب را با مزد دو سال نماز استیجاری که به نیابت از مرحوم میرزا محمد بزاز تهرانی قبول کرده‌ام، به مبلغ بیست روپیه بریتانیایی خریداری کردم. خدا موفقیت بر اجرا عمل دهد. استارت نماز از اولِ روز ۲۱ ذی‌القعده سال ۱۳۲۲ق میباشد. اینجانب دل‌شکسته، تالیف کننده این لغات در اکنون گرسنگی به‌سرمی‌برم و زمان بیست ساعت میباشد که نتوانسته‌ام قوتی به دست آورم تا با آن بند گرسنگی خویش کنم، خدا در شغل همگی گرفتاران گشایش فرماید، شهاب‌الدین حسینی مرعشی نجفی سنه ۱۳۴۲ق مکتب قوام، یکی‌از مدرسه ها مشهد جدم امیرالمؤمنین آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد روحم فدای وی باد.[۲۵]
با هجرت‌اش به کشور‌ایران، تیم کتاب‌هایش نیز به کشور ایران جابجایی یافت و وی در خانه فردی به حفظ و دفاع آنان درگیر شد و ورژن‌های دیگری را توده کرد. وی بعد از تأسیس مکتب مرعشیه در ۱۳۸۵ ه‍.ق ابتدا کتابخانه کوچکی در دو اتاق مکتب تشکیل داد. در سال ۱۳۴۴ خورشیدی کتابخانه نو در طبقه سوم این مکتب گشایش یافت. استقبال زیاد از این کتابخانه، منجر کمبود محیط شد و عاقبت در زمینی به مساحت هزار متر مربع کتابخانه‌ای ساخته شد و در ۱۵ شعبان ۱۳۹۴ قمری/ ۱۲ شهریور ۱۳۵۳ش، کتابخانه همگانی آیت الله مرعشی با بیش تر از ۱۶۰۰۰ جلد کتاب خطی و چاپی بهره‌برداری شد. با طرح‌های نو و توسعه کتابخانه، این راس در فضای پهناور‌خیس و با امکاناتی توسعه یافته‌خیس به سرویس ها خویش خاطر نشان کرد و هم‌در حال حاضر از نظر تعداد و چگونگی ورژن‌های خطی دیرین اسلامی اول کتابخانه مرز و بوم و سومی کتابخانه در عالم اسلام به شمار می‌رود. در حال حاضر حدود هشتاد هزار تیتر ورژن خطی و متجاوز از یک میلیون جلد کتاب چاپی در‌این کتابخانه وجود رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد داراست.[۲۶]

کار‌های سیاسی
عکس العمل به ماجرای انجمن‌های ایالتی و ولایتی
آیت الله سید شهاب الدین مرعشی در غائله انجمن‌های ایالتی و ولایتی از امام خمینی پناه کرد. در ماجرای ثبت لایحه انجمن‌‌های ایالتی و ولایتی که در ۱۴ مهر سال ۱۳۴۱ هجری خورشیدی به ثبت هیئت دولت رسید، بعداز توضیحات ابتدا وزیر وقت، اسدالله علَم، درپی تلگراف‌ها و طومار‌های سرگشادۀ اعتراض آمیز علما به فرمان روا و در آغاز وزیر، سید شهاب الدین مرعشی حیث دولت را قانع کننده می دانند و بر آن میشوند که طی تلگرافی به دولت، سپاس خویش را اعلام نماید و مساله را نقطه نهایی دهند، البته امام خمینی به او طومار‌ای می‌نویسد که: «به پهنا می رساند از قرار مسموع تلگراف ابتدا وزیر را میخواهید طبع و منتشر فرمائید. عبد و بنده صریحاً پهنا می کنم این نشر خلاف صلاح اسلام و حوزه علمیه و بر خلاف خویش جنابعالی میباشد. اینجانب گرایش ندارم آقایان هتک شوند. اینجانب گرایش ندارم حوزه علمیه قم این قدر مدل و بی‌قیمت درین دولت و ملت قلمداد گردد. با هر وسیله‌ای می‌باشد از طبع و نشر این فرمان پرهیز فرمائید تا خویش دولت نشر دهد. الان تلفن فرمایید، مطبعه طبع نکند و یا این که منتشر شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد نکنند».[۲۷]

دفاع از نهضت امام خمینی
او همواره از نهضت امام خمینی تامین کرد. بارها اعلامیه اعطا کرد. پیرو دستگیری امام خمینی در سال ۱۳۴۲، با ارسال اعلامیه شدید اللحنی به رژیم پهلوی، خواهان آزادی وی شد.[۲۸]

آیت الله مرعشی و مرجعیت آیت الله خمینی
او یاروهمدم مراجع تاسی و علما برای آزادی امام خمینی به طهران مهاجرت کرد. او در سال ۱۳۴۲ش، در جواب به طومار عده ای از طلاب در امر مرجعیت آیت الله خمینی اظهار کرد: «در صورتی‌که کراراً من نظریه خویش را اظهار کرده‎ ام، گشوده هم به موجب این سؤال پهنا می‎کنم که حضرت آیت الله خمینی یکی مراجع تاسی دانا تشیع میباشند و از اساطین روحانیت اسلام و از مفاخر دانا تشیع».[۲۹]

برخورد به لایحه کاپیتولاسیون
او‌لین مرجعی که علیه کاپیتولاسیون در سال ۱۳۴۳ش به اختلال سخنرانی پرداخت، آیت ‌الله مرعشی نجفی بود. او ساعت هشت صبح ۴ آبان ۱۳۴۳ قبل از سخنرانی آیت الله خمینی که در ساعت ده و نیم صبح به عبارتی روز اختلال شد، در گردآوری اشخاص حاضر در منزلش به سخنرانی پرداخت ولی به انگیزه کسالت، سخنرانی او نا تمام ماند و فورا موضع‌ها وی در پوسته یک اعلامیه منتشر شد. در بخشی از این اعلامیه آمده بود: « انتها در کجای عالم سوابق دارااست که برای رِقیّت و بردگی یک مشت ملت محروم همانند ضابطه وحشیانه‌ای را احوال نمایند... اینجانب اعتقاد دارم که عقلای جمهوری اسلامی ایران به وضع و اوضاع و اکنون کشور ایران خندیده و این نوع تصویبات را برگشت به قهقرا و ارتجاع سیاه تعبیر خواهند کرد.».[۳۰]

موضعگیری در مقابل توهین خبرنامه داده ها به امام خمینی
حادثه‌ای که جرقه نخستین انقلاب اسلامی را در ۱۹ دی سال ۱۳۵۶ش زد، چاپ نوشته ی علمی‌ فرد مجعولی به اسم رشیدی مطلق، به عنوان "جمهوری اسلامی ایران و استعمار سرخ و سیاه" در خبر نامه داده ها بود. درین نوشته‌علمی که اعتراضات کلان عموم را به‌دنبال داشت، به امام خمینی توهین گردیده بود، آیت اللّه مرعشی دراین باره موضع گیری رنج نمود.[۳۱]

صدور اطلاعیه بعداز موفقیت انقلاب
او با صدور اطلاعیه‌ای در روز موفقیت انقلاب اسلامی در ۲۲ بهمن ماه ۱۳۵۷، سپاس از صمیم قلب خویش از ملت کشور ایران اعلام کردند، او شورای انقلاب و دولت موقت را تأیید کرد و در واقعه پیکار عراق علیه کشور‌ایران، عموم را به جانبداری مقدس فراخواند.[۳۲]

وفات

مراسم تدفین آیت الله مرعشی نجفی
آیت‌الله مرعشی نجفی در ۹۶ سالگی در ۷ شهریور ۱۳۶۹ش / ۷ صفر ۱۴۱۱ق بعد از اقامه واپسین نماز جماعت در صحن مطهر حضرت فاطمه معصومه (ع) در رجوع و برگشت به خانه گرفتار سکته قلبى گردیده رحلت کرد. [۳۳] اورا سازه بر وصیت خودش در کتابخانه‌اش دفن کردند.[۳۴]سید محمود مرعشی فرزند وی درباره این وصیت پدرش نقل می‌نماید که گفته میباشد: «حقیر با آنکه محل دفن قابل قبولی در بقعه مطهر بی بی فاطمه معصومه (درود الله علیها) برایم از سالیان پیشین در لحاظ گرفته گردیده , لکن رغبت دارم در کنار کتابخانه همگانی ذیل پای عده ای دفن نحس که پیرو تحقیق علم ها آل محمد (صلی الله علیه و آله) به‌این کتابخانه میایند.» [۳۵]

سازه بر وصیتش، سجاده‌ای را که هفتاد سال بر آن عبادت کرده بود، لباسی که برای عزای امام حسین(ع) بر بدن میکرد و خاکی را که از بقاع امامان و امامزادگان عده‌آوری کرده بود به همراهش دفن کردند[۳۶]