تراس شمالی با دو مناره باشکوهی که در دو طرف آن جای دارد، با کاشـی هـای مسجد النبی کوهسنگی مشهد رنگارنگ آذین شدهاست، به احتمال زیاد از بناهای زمان پاد شاه طهماسب صفوی میباشد.
دهنه حیاط شمالی که قدری از کف ایوان مرتفـع تـر اسـت، حدود ۱۱ متر و عرضش ۱۱/۵ متر میباشد.
دو طرف حیاط، چهار کناره دارااست که به آیه ها کریمه قرآنی و روایات مزین بوده میباشد و هنگام فرمانداری سعدالسلطنه دو قطعه کاشی معرق با دو پاراگراف منقوش حي على الصلوة و حي على الفلاح : در آن ها از این نصیب جداگانه و به بها گزافی فروخته گردیدهاست.
در دو طرف تراس غربی مسجد جامع قزوین که در مقابل تراس شرقی واقع گردیده است، دو راهـروی شمالی و جنوبی داراست، که به هشتی پشت تراس رویکرد داشته میباشد.
درب مسجد نخستین، در طرف غرب این تراس مسدود بوده میباشد که ادله آن مشخص وجود ندارد.
این حیاط هـم از اثرها عصر صفویه میباشد. از کتیبه آن که به خط نستعلیق در کاشی لاجوردی بوده میباشد، صرفا دو بیت انتها آن محفوظ باقیمانده که عبارت میباشد از: فیضش چو رویت کرد افزون ز حد ـ گفتا به تاریخش کوچک ـ این طاق گل خلا ، بود ـ طـاق دل از این رو بنای آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد سابق الذکر ، در طی پاد شاه سلیمان صفوی تاسیس شده است.
دهنه تراس غربی ۹ متر و ارتفاع آن ۱۲ متر میباشد. یک ارسی سه چشمه هم از حیاط غربی به رواق شمالی گشوده میشود.
مهمترین و زیباترین تراس مسجد جامع قزوین ، حیاط جنوبی میباشد . این تراس از نگاه عظمت، بلندی سازه، متد و تزیینات متناسب، از بناهای نادر نظیر بهحساب میآید.
دهانه ایـوان ۱۵ متر و پهنا آن ۱۳ متر و ارتفاعش ۲۱ تا ۲۲ متر میباشد.
ازاره های تراس مسجد جامع قزوین با سنگ و بقیـه با خشت تراش سازه شدهاست. در مسافت آجرها به مکان بندکشی با گچ، کاشی های باریک به رنگ لاجوردی مشاهده می شود.
سیاق ساختمان حیاط به سیرتکامل دو اشکوبه میباشد رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد و اشکوب زیرین به طور سه چشمه در جنوب واقـع شـده میباشد، که ورودی و خروجی شبستان ذیل گنبد بهحساب میآید و دو چشمه هم در شرق و غرب میباشد که به رواقهای دو طرف گنبد انشعاب مییابد.
بالای اشکوب اولیه، بر پایه ی چـشمـه هـای تحتانی ، پنج غرفه فوقانی سازه گردیدهاست که راهروی آنها از پلهپله در میان دیوار، حیاط و گنبد بوده میباشد، که در اکنون حاضـر مـسدود میباشد.
در بین اشکوب اولیه و دوم، کتيبـه باریکی به خط نستعلیق به رنگ لاجوردی در کاشی لیمویی رنگ وجود دارااست در بالای اشکوب دوم ، کتیبه دیگری مشاهده می شود که به خط نسخه ها خوب میباشد و سـوره مبارکه آدینه به رنگ طلایی در گاشی لاجوردی منقوش شدهاست.
در بخش جنوبی حیاط سه چشمه، راهرویی است که ورودی و خروجی شبستان (گنبدخانه) ذیل گنبد به حساب می آید و همینطور دو ردیف کلان دارااست که قطر هر مورد ۹۵/۵ سانتی متر میباشد.
در جناح هر کدام از ردیف ها، لوحه هایی از سنگهای مرمر صیقلی شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد نصب گردیده که سطور آن نیز به خط نستعلیق مندرج میباشد. لوحه دست راست که عبارت میباشد از هشت قطعه سنگ مرمر، در زمـان شـاه سـلیمان صفوی و به دستور وی ایجاد شده است.
تراس شمالی با دو مناره باشکوهی که در دو طرف آن جای دارد، با کاشـی هـای مسجد النبی کوهسنگی مشهد رنگارنگ آذین شدهاست، به احتمال زیاد از بناهای زمان پاد شاه طهماسب صفوی میباشد.
دهنه حیاط شمالی که قدری از کف ایوان مرتفـع تـر اسـت، حدود ۱۱ متر و عرضش ۱۱/۵ متر میباشد.
دو طرف حیاط، چهار کناره دارااست که به آیه ها کریمه قرآنی و روایات مزین بوده میباشد و هنگام فرمانداری سعدالسلطنه دو قطعه کاشی معرق با دو پاراگراف منقوش حي على الصلوة و حي على الفلاح : در آن ها از این نصیب جداگانه و به بها گزافی فروخته گردیدهاست.
در دو طرف تراس غربی مسجد جامع قزوین که در مقابل تراس شرقی واقع گردیده است، دو راهـروی شمالی و جنوبی داراست، که به هشتی پشت تراس رویکرد داشته میباشد.
درب مسجد نخستین، در طرف غرب این تراس مسدود بوده میباشد که ادله آن مشخص وجود ندارد.
این حیاط هـم از اثرها عصر صفویه میباشد. از کتیبه آن که به خط نستعلیق در کاشی لاجوردی بوده میباشد، صرفا دو بیت انتها آن محفوظ باقیمانده که عبارت میباشد از: فیضش چو رویت کرد افزون ز حد ـ گفتا به تاریخش کوچک ـ این طاق گل خلا ، بود ـ طـاق دل از این رو بنای آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد سابق الذکر ، در طی پاد شاه سلیمان صفوی تاسیس شده است.
دهنه تراس غربی ۹ متر و ارتفاع آن ۱۲ متر میباشد. یک ارسی سه چشمه هم از حیاط غربی به رواق شمالی گشوده میشود.
مهمترین و زیباترین تراس مسجد جامع قزوین ، حیاط جنوبی میباشد . این تراس از نگاه عظمت، بلندی سازه، متد و تزیینات متناسب، از بناهای نادر نظیر بهحساب میآید.
دهانه ایـوان ۱۵ متر و پهنا آن ۱۳ متر و ارتفاعش ۲۱ تا ۲۲ متر میباشد.
ازاره های تراس مسجد جامع قزوین با سنگ و بقیـه با خشت تراش سازه شدهاست. در مسافت آجرها به مکان بندکشی با گچ، کاشی های باریک به رنگ لاجوردی مشاهده می شود.
سیاق ساختمان حیاط به سیرتکامل دو اشکوبه میباشد رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد و اشکوب زیرین به طور سه چشمه در جنوب واقـع شـده میباشد، که ورودی و خروجی شبستان ذیل گنبد بهحساب میآید و دو چشمه هم در شرق و غرب میباشد که به رواقهای دو طرف گنبد انشعاب مییابد.
بالای اشکوب اولیه، بر پایه ی چـشمـه هـای تحتانی ، پنج غرفه فوقانی سازه گردیدهاست که راهروی آنها از پلهپله در میان دیوار، حیاط و گنبد بوده میباشد، که در اکنون حاضـر مـسدود میباشد.
در بین اشکوب اولیه و دوم، کتيبـه باریکی به خط نستعلیق به رنگ لاجوردی در کاشی لیمویی رنگ وجود دارااست در بالای اشکوب دوم ، کتیبه دیگری مشاهده می شود که به خط نسخه ها خوب میباشد و سـوره مبارکه آدینه به رنگ طلایی در گاشی لاجوردی منقوش شدهاست.
در بخش جنوبی حیاط سه چشمه، راهرویی است که ورودی و خروجی شبستان (گنبدخانه) ذیل گنبد به حساب می آید و همینطور دو ردیف کلان دارااست که قطر هر مورد ۹۵/۵ سانتی متر میباشد.
در جناح هر کدام از ردیف ها، لوحه هایی از سنگهای مرمر صیقلی شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد نصب گردیده که سطور آن نیز به خط نستعلیق مندرج میباشد. لوحه دست راست که عبارت میباشد از هشت قطعه سنگ مرمر، در زمـان شـاه سـلیمان صفوی و به دستور وی ایجاد شده است.

مسجد النبی کوهسنگی مشهد: تاریخچه و نقش در مناسبتهای مذهبی