مناره مسجد جامع دامغان
مناره مسجد جامع دامغان ۳۱ متر طول و ۱۰۵ پله مسجد النبی کوهسنگی مشهد داراست. این مناره باستانی دارنده دو کتیبه به خط کوفی میباشد. کتیبه اولیه در طول ۱۰ متری مناره قرار گرفته میباشد. بر روی این کتیبه آیه ۳۵ سوره فروغ مندرج میباشد. کتیبه دوم در طول تقریبی ۲۹ متری مناره جایدارد. از سایر نقاط پر رنگ این مناره تزئینات آجرکاری آن میباشد. به ویژه در نصیبهای بالایی مناره “گرهسازی چهار مقسم” به زیبایی انجام شدهاست. خصوصیت شاخص تزئینات این مناره وجود کاشیکاری در بالای مناره میباشد.
در منابع تاریخی، کاشیکاری مناره سین در اصفهان دیرین ترین مثال به کارگیری از کاشی های رنگی برای تزئینات سازه میباشد. در شرایطی که کاشیکاری این مناره در طی تشکیل داد بنای اول انجام یافته باشد عمر آن از مناره سین بیشتر میباشد. جهانگردان و کارشناسان فراوانی دربارهی کاشیکاری این مناره کلام کردهاند ولی آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد هیچکدام نتوانستند از در حدود رسیدگی این کاشیها بپردازند.
مسجد جامع شهر دامغان
تا اینکه در سال ۱۳۶۰ پزشک شهریار عدل با ملازمت و همراهی یک گروه کوهنوردی چیره می گردد از این کاشیکاری عکسبرداری نماید. البته بعد از نظارت مشخص و معلوم می گردد کاشیها جابهجا گردیده و در مکان اساسی خویش نیستند. به عبارت دیگر در طول نامعلومی این کاشیها از بدنه غیر وابسته گردیده و به وسیله اشخاص ناآگاه به غلط چسبانده شدهاست.
دامغان شش هزار ساله
اما در کتاب “دامغان شش هزار ساله” توضیحی برای این رخداد وجود دارااست. درین کتاب آمده که در سال ۱۳۱۱ خورشیدی بر تاثیر رعد و برق این مناره ترک برداشته و ابعاد تعمیر میگردد. هم محلی محل این حادثه را هم پا با صدای مهیبی تعریف مینمایند. بدین ترتیب احتمالاً سوراخ برداشتن مناره با افتادن کاشیها همپا بوده میباشد. این احتمال وجود دارااست که تعمیر مناره به وسیله اشخاص مستقر و غیرمتخصص انجام یافته باشد. به همین ادله کاشیها به طور نامنظم چسبانده گردیده و قابلیت و امکان تلاوت کتیبه وجود نداشته میباشد. در غایت دکتر معالج عدل اعلام کردند که با اعتنا به کلمه ها خوانای کتیبه به احتمال زیاد آیه ها ۱۸ و ۱۹ آل عمران بر رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد روی این کتیبه درج گردیدهاست.
سردر ورودی مسجد جامع دامغان
سردر ورودی این مسجد تزئینات خاصی ندارد. در قبل لوحی سنگی در سردر وجود داشته که اینک به سرقت رفته میباشد. نصب این الواح سنگی در بناهای زمان صفویه رایج بوده میباشد. متن الواح نیز معمولاً فرامین شاهان صفوی در امر مدیر کارها عموم و به خصوص اوضاع مالیات میباشد. بر پایه ی اطلاعات دردسترس، بر روی این لوح سنگی فرامین سلطان طهماسب صفوی و تاریخ ۹۷۹ هجری قمری مذکور بود. به این ترتیب این لوح مرتبط با یکیاز نوسازیهای سازه بوده میباشد.
شبستان دیرین مسجد جامع دامغان
مطرح ترین شبستان مسجد به طور تراس به مدل معماری سلجوقیان در ضلع غربی تاسیس شدهاست. دراین بخش ایوانی مرتفع با ردیفهای مکعب مستطیل و کلفت به حیاطهای کناری متصل شدهاست. تشکیل داد شبستانهای بلند یک کدام از خصوصیتهای بناهای عهدوپیمان سلجوقیان میباشد.
در ایجاد کرد این شبستان و تراس مجموعاَ ۱۶ ردیف به عمل رفته میباشد. سقف هلالی شبستان کاملاً با خشت و دیوارها از گچ تاسیس شده است. این قسمت از شمال به وضوخانه شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد و از جنوب به تالار زمستانی متصل میباشد. در جنوب غربی شبستان محراب مسجد جای دارد. مقرنس کاری و تزئینات هندسی این محراب به زیبایی با گچ اعمال گردیده است.
مناره مسجد جامع دامغان
مناره مسجد جامع دامغان ۳۱ متر طول و ۱۰۵ پله مسجد النبی کوهسنگی مشهد داراست. این مناره باستانی دارنده دو کتیبه به خط کوفی میباشد. کتیبه اولیه در طول ۱۰ متری مناره قرار گرفته میباشد. بر روی این کتیبه آیه ۳۵ سوره فروغ مندرج میباشد. کتیبه دوم در طول تقریبی ۲۹ متری مناره جایدارد. از سایر نقاط پر رنگ این مناره تزئینات آجرکاری آن میباشد. به ویژه در نصیبهای بالایی مناره “گرهسازی چهار مقسم” به زیبایی انجام شدهاست. خصوصیت شاخص تزئینات این مناره وجود کاشیکاری در بالای مناره میباشد.
در منابع تاریخی، کاشیکاری مناره سین در اصفهان دیرین ترین مثال به کارگیری از کاشی های رنگی برای تزئینات سازه میباشد. در شرایطی که کاشیکاری این مناره در طی تشکیل داد بنای اول انجام یافته باشد عمر آن از مناره سین بیشتر میباشد. جهانگردان و کارشناسان فراوانی دربارهی کاشیکاری این مناره کلام کردهاند ولی آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد هیچکدام نتوانستند از در حدود رسیدگی این کاشیها بپردازند.
مسجد جامع شهر دامغان
تا اینکه در سال ۱۳۶۰ پزشک شهریار عدل با ملازمت و همراهی یک گروه کوهنوردی چیره می گردد از این کاشیکاری عکسبرداری نماید. البته بعد از نظارت مشخص و معلوم می گردد کاشیها جابهجا گردیده و در مکان اساسی خویش نیستند. به عبارت دیگر در طول نامعلومی این کاشیها از بدنه غیر وابسته گردیده و به وسیله اشخاص ناآگاه به غلط چسبانده شدهاست.
دامغان شش هزار ساله
اما در کتاب “دامغان شش هزار ساله” توضیحی برای این رخداد وجود دارااست. درین کتاب آمده که در سال ۱۳۱۱ خورشیدی بر تاثیر رعد و برق این مناره ترک برداشته و ابعاد تعمیر میگردد. هم محلی محل این حادثه را هم پا با صدای مهیبی تعریف مینمایند. بدین ترتیب احتمالاً سوراخ برداشتن مناره با افتادن کاشیها همپا بوده میباشد. این احتمال وجود دارااست که تعمیر مناره به وسیله اشخاص مستقر و غیرمتخصص انجام یافته باشد. به همین ادله کاشیها به طور نامنظم چسبانده گردیده و قابلیت و امکان تلاوت کتیبه وجود نداشته میباشد. در غایت دکتر معالج عدل اعلام کردند که با اعتنا به کلمه ها خوانای کتیبه به احتمال زیاد آیه ها ۱۸ و ۱۹ آل عمران بر رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد روی این کتیبه درج گردیدهاست.
سردر ورودی مسجد جامع دامغان
سردر ورودی این مسجد تزئینات خاصی ندارد. در قبل لوحی سنگی در سردر وجود داشته که اینک به سرقت رفته میباشد. نصب این الواح سنگی در بناهای زمان صفویه رایج بوده میباشد. متن الواح نیز معمولاً فرامین شاهان صفوی در امر مدیر کارها عموم و به خصوص اوضاع مالیات میباشد. بر پایه ی اطلاعات دردسترس، بر روی این لوح سنگی فرامین سلطان طهماسب صفوی و تاریخ ۹۷۹ هجری قمری مذکور بود. به این ترتیب این لوح مرتبط با یکیاز نوسازیهای سازه بوده میباشد.
شبستان دیرین مسجد جامع دامغان
مطرح ترین شبستان مسجد به طور تراس به مدل معماری سلجوقیان در ضلع غربی تاسیس شدهاست. دراین بخش ایوانی مرتفع با ردیفهای مکعب مستطیل و کلفت به حیاطهای کناری متصل شدهاست. تشکیل داد شبستانهای بلند یک کدام از خصوصیتهای بناهای عهدوپیمان سلجوقیان میباشد.
در ایجاد کرد این شبستان و تراس مجموعاَ ۱۶ ردیف به عمل رفته میباشد. سقف هلالی شبستان کاملاً با خشت و دیوارها از گچ تاسیس شده است. این قسمت از شمال به وضوخانه شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد و از جنوب به تالار زمستانی متصل میباشد. در جنوب غربی شبستان محراب مسجد جای دارد. مقرنس کاری و تزئینات هندسی این محراب به زیبایی با گچ اعمال گردیده است.
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: تاریخچه و نقش در مناسبتهای مذهبی