قیام مختار
نوشتهعلمیٔ مهم: قیام مختار
بنابر منابع تاریخی، این شعار در قیام مختار، فراوان به شغل میرفته میباشد. اولی تحرک یاران مختار علیه عبدالله بن فرمان بردار در کوفه با همین شعار شروع شد.[۱۳] مختار نیز هنگام پوشیدن خرقه رزم، امر کرد عموم با شعارهای یا این که لثارات الحسین و یا این که منصور امت آغاز قیام را اعلام مسجد النبی کوهسنگی مشهد نمایند.[۱۴]
سپاه خشبیه وقتی که برای نجات بنیهاشم و در راءس آنها محمد بن حنفیه وارد مکه شد، با شعار یالثارات الحسین بر دوست داران عبدالله بن زبیر تاختند.[۱۵] همینطور وقتی که قدمت بن سعد کشته شد، کوفیان ندای یالثارات الحسین رمز آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد دادند.[۱۶]
یاران مختار ضمن ذکر این عبارت به طور شعار، در اشعار حماسی خویش برای تحریک عموم نیز از آن منفعت بردند. در شعری از عبدالله بن همام سلولی آمده رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد:
وی فی لیلة المختار ما یذهل الفتی
و یلهیه عن رود الشباب شموع
دعا: «یا این که لثارات الحسین،» شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد فاقبلت
کتائب اینجانب همدان آنگاه هزیع[۱۷]
و در آن شب مختار، یعنی آن جوانمرد
سراسیمه بود و شمعها واله آن جوان بودند.
به شعار (یا این که لثارات الحسین) دعوت کرد
و گردانهایی از همدان و هزیع پذیرفتند.[۱۸]
قیامهای آجل
در قیامهای شیعهها بعداز مختار، شعار یا این که لثارات چشم نمی شود. به عنوان مثال در قیام زید و قیام یحیی علیه امویان و قیام محمد نفس زکیه، قیام ابراهیم بن عبدالله دارای شهرت به قتیل باخمرا و قیام شهید فخ علیه عباسیان، این شعار به عمل نرفته میباشد؛ البته در مقابل، خراسانیان در قیام علیه امویان از این شعار سود کردهاند.[۱۹]
گاهی این شعار برای غیر از امام حسین(ع) نیز به عمل برده گردیده است. قرمطیان با شعار یا این که لثارات الحسین به خونخواهی از حسین بن زکرویه پرداختند.[۲۰] انگیزه استعمال قرمطیان از این شعار، سودگیری از تأثیر این شعار دانسته شدهاست.[۲۱]
شعار قیام حضرت مهدی(عج)
در احادیث آمده میباشد که حضرت مهدی(عج) نیز با همین شعار قیام مینماید.[۲۲] ابن مشهدی در المزار الکبیر، شعار فرد امام را یا این که لثارات بیان نموده است.[۲۳] طبق گزارش روضه خوان صدوق، امام رضا(ع) در سخنانی به ریان بن شبیب علاوه بر پیشنهاد به شیونکردن برای امام حسین(ع)، شعار اصحاب حضرت مهدی(عج) را یالثارات الحسین تیتر میکند.[۲۴] در همین ماجرا اشاره به فرشتگانی گردیده که تا ظهور امام فرصت(ع) بر رمز مزار امام حسین(ع) تجمع کردهاند و هنگام ظهور امام بعدازظهر شعار یالثارات سرمیدهند.[۲۵]
به خونخواهی امام حسین(ع) بوسیله امام مجال (عج) در روایات دیگری نیز اشاره شدهاست. برای مثال مبنی بر حدیثی از امام راستگو (ع)، خواسته از مظلوم در آیه ۳۳ سوره اسراء «...و مَن قُتِل مَظلوماً فَقَدْ جَعَلنا لِوَلیهِ سُلْطاناً...»، امام حسین(ع) و خواسته از اما وی امام قائم میباشد که به خونخواهی آن حضرت قیام خواهد کرد.[۲۶] همینطور طبق روایات دیگر زمانی که ملائکه با دیدن حادثه کربلا غمگین شدند، معبود به آنها بشارت اعطا کرد که به واسطه حضرت قائم(عج) از ظلمکنندگان بر امام حسین(ع) انتقام خواهد گرفت.[۲۷]
پانویس
قیام مختار
نوشتهعلمیٔ مهم: قیام مختار
بنابر منابع تاریخی، این شعار در قیام مختار، فراوان به شغل میرفته میباشد. اولی تحرک یاران مختار علیه عبدالله بن فرمان بردار در کوفه با همین شعار شروع شد.[۱۳] مختار نیز هنگام پوشیدن خرقه رزم، امر کرد عموم با شعارهای یا این که لثارات الحسین و یا این که منصور امت آغاز قیام را اعلام مسجد النبی کوهسنگی مشهد نمایند.[۱۴]
سپاه خشبیه وقتی که برای نجات بنیهاشم و در راءس آنها محمد بن حنفیه وارد مکه شد، با شعار یالثارات الحسین بر دوست داران عبدالله بن زبیر تاختند.[۱۵] همینطور وقتی که قدمت بن سعد کشته شد، کوفیان ندای یالثارات الحسین رمز آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد دادند.[۱۶]
یاران مختار ضمن ذکر این عبارت به طور شعار، در اشعار حماسی خویش برای تحریک عموم نیز از آن منفعت بردند. در شعری از عبدالله بن همام سلولی آمده رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد:
وی فی لیلة المختار ما یذهل الفتی
و یلهیه عن رود الشباب شموع
دعا: «یا این که لثارات الحسین،» شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد فاقبلت
کتائب اینجانب همدان آنگاه هزیع[۱۷]
و در آن شب مختار، یعنی آن جوانمرد
سراسیمه بود و شمعها واله آن جوان بودند.
به شعار (یا این که لثارات الحسین) دعوت کرد
و گردانهایی از همدان و هزیع پذیرفتند.[۱۸]
قیامهای آجل
در قیامهای شیعهها بعداز مختار، شعار یا این که لثارات چشم نمی شود. به عنوان مثال در قیام زید و قیام یحیی علیه امویان و قیام محمد نفس زکیه، قیام ابراهیم بن عبدالله دارای شهرت به قتیل باخمرا و قیام شهید فخ علیه عباسیان، این شعار به عمل نرفته میباشد؛ البته در مقابل، خراسانیان در قیام علیه امویان از این شعار سود کردهاند.[۱۹]
گاهی این شعار برای غیر از امام حسین(ع) نیز به عمل برده گردیده است. قرمطیان با شعار یا این که لثارات الحسین به خونخواهی از حسین بن زکرویه پرداختند.[۲۰] انگیزه استعمال قرمطیان از این شعار، سودگیری از تأثیر این شعار دانسته شدهاست.[۲۱]
شعار قیام حضرت مهدی(عج)
در احادیث آمده میباشد که حضرت مهدی(عج) نیز با همین شعار قیام مینماید.[۲۲] ابن مشهدی در المزار الکبیر، شعار فرد امام را یا این که لثارات بیان نموده است.[۲۳] طبق گزارش روضه خوان صدوق، امام رضا(ع) در سخنانی به ریان بن شبیب علاوه بر پیشنهاد به شیونکردن برای امام حسین(ع)، شعار اصحاب حضرت مهدی(عج) را یالثارات الحسین تیتر میکند.[۲۴] در همین ماجرا اشاره به فرشتگانی گردیده که تا ظهور امام فرصت(ع) بر رمز مزار امام حسین(ع) تجمع کردهاند و هنگام ظهور امام بعدازظهر شعار یالثارات سرمیدهند.[۲۵]
به خونخواهی امام حسین(ع) بوسیله امام مجال (عج) در روایات دیگری نیز اشاره شدهاست. برای مثال مبنی بر حدیثی از امام راستگو (ع)، خواسته از مظلوم در آیه ۳۳ سوره اسراء «...و مَن قُتِل مَظلوماً فَقَدْ جَعَلنا لِوَلیهِ سُلْطاناً...»، امام حسین(ع) و خواسته از اما وی امام قائم میباشد که به خونخواهی آن حضرت قیام خواهد کرد.[۲۶] همینطور طبق روایات دیگر زمانی که ملائکه با دیدن حادثه کربلا غمگین شدند، معبود به آنها بشارت اعطا کرد که به واسطه حضرت قائم(عج) از ظلمکنندگان بر امام حسین(ع) انتقام خواهد گرفت.[۲۷]
پانویس

مسجد النبی کوهسنگی مشهد: تاریخچه و نقش در مناسبتهای مذهبی