در بالا گفتنی میباشد سازه بر شواهد تاریخی حتمی كه بهدنبال مطالب شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد به آن اشاره میشود، دست بسته نماز تلاوت براساس سنت نبی(صلی الله علیه وآله) نبوده و از فرصت خلیفه دوم آغاز گردیدهاست. و البته درباره شیوه عبادت، می بایست دانست شخصیتی مانند رسول(ص) عالی از سایرافراد می دانسته كه چه روشی مطلوب خیس میباشد. ضمن اینكه درین سیرتکامل مفاد اصلی حتی خویش رسول(ص) به یاددادن الهی و از مسجد النبی کوهسنگی مشهد روش جبرئیل امین نحوه وضو و نماز را فرا می گرفته میباشد و در واقعیت برای عبادت حقیقی و واقعی بایستی از جهت شكل و محتوا تابع وی بود.
در متنها اهل سنت آمده میباشد: «ابو حمید ساعدی صحابی گران قدر برای گروهی از صحابه رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد كه فی مابین آن ها ابو هریره و صحابه دیگر نیز حضور داشتند، كیفیت جاری ساختن نماز را از نبی معبود (ص) حكایت كرد و نیز از مستحبات ریز و درشت آن اسم موفقیت، البته از اینگونه عملی یعنی دست روی دست نهادن در نماز حرف به فی مابین نیاورده». (1)
چنانچه طرز فرستاده اكرم (ص) اینگونه بود، وی یادآور میشد و یا این که حاضران تذكر می مسجد النبی کوهسنگی مشهد دادند. شبیه حدیث ابوحمید ساعدی از گویش امام راستگو (ع) بوسیله حماد بن عیسی نیز در كتاب های شیعه نقل گردیدهاست. (2)
بیهقی از محدثان پررنگ اهل سنت در سنن خویش میگوید: از حدیث سهل وآسان بن سعد استعمال میگردد كه دست بسته نماز قرائت پس از نبی به وجود آمده میباشد... .(3)
در فقه امامیه (مذهب جعفری) نمازگزاردن به طور دست بسته بدعت و حرام میباشد. (4)
امیرمؤمنان علی (علیه السلام) میفرماید:
«لایجمع المسلم یدیه فی الصلاة و هو قائم میان یدی الله یشبه باهل الكفر اینجانب المجوس; نمازگزار دست های خودرا در حالی كه در قبال معبود ایستاده میباشد روی هم قرار ندهد كه با این کار طریق مجوسیان كافر را حكایت می كند». (5)
از امام درستگو (علیه السلام) نیز اورده شده كه آن حضرت فرمود: در نماز دست ها را روی ران ها بگذارید و آنهارا رها كنید و انگشتان دست را به هم بچسبانید. (6)
گفتنی میباشد كه تمامی فرقه های اهل سنت دست بسته نماز نمی خوانند; همچون مالكی ها ... . به طبع پیامبر خداوند(ص) و امیرالمومنین با دست گشوده نماز می خواندند و بایستی دقت داشت آنهایی هم كه با دست بسته نماز میخوانند آن را مستحب میدانند. (7)
فرستاده اسلام دست بسته نماز نمی خواند و در صورتیکه دست بسته نماز میخواند و سنت مستمر رسول آن سیرتکامل بود, دراینصورت تمامی مسلمانها همان گونه می خواندند و كسی در آن اختلاف نمی كرد. از مختصات شیعه پای بندی به سنت رسول میباشد.
در صورتیکه رسول اسلام دست بسته می خواندند:
اولا, شیعه ها به طبع دست بسته می خواندند. در حالی كه هیچ كدام از امامان معصوم شیعه نگفته اند كه نبی دست بسته نماز می خوانده میباشد. (8)
ثانیا, در صورتیکه کار نبی می بود, اهل سنت نیز دست بسته قرائت را واجب می دانستند، در حالی كه هیچ كدام از چهار فرقه دینی اهل سنت این شغل را واجب نمی دانند، حتی مالكی ها آن را مستحب هم نمی دانند. (9)
مالكى میگوید بستن دست اشكالى ندارد، ولكن آزاد گذاشتن دستها استحباب دارااست. (10)
آنها كه نخسین بار دست بسته نماز تلاوت را ترسیم كردند اینگونه فكر كردند كه اینگونه حالتی به خویش تصاحب کردن, یك نوع احترام و تواضع در قبال خدا میباشد و برای همین, امر دادند كه از آن به آنگاه در نمازها دست بسته باشند. دست روی دست گذاشتن و هر دو دست را روی شكم گذاشتن, در اصطلاح شرعی «تكتّف» نامیده میشود. دراین كه از چه هنگامی دست بسته نماز تلاوت سنت شد اختلاف حیث می باشد. برخی معتقد میباشند كه در طی ابوبكر اینگونه قانونی ترویج یافت و برخی ها معتقدند كه در حین خلیفه دوم عمربن خطاب, این سنت اشاعه یافت.
براین اساس, اهل سنت نیز این شغل را فعالیت رسول نمی دانند, بلكه کار صحابه نبی بعداز رحلت فرستاده اكرم (ص) میدانند و روایت آن را اینگونه آورده اند كه هنگامی كه اسیران اهل ایران را نزد قدمت بن خطاب آوردند, قدمت بن خطاب آنانرا دست بسته رویت کرد و پرسید: چرا اینگونه كرده اید؟ گفتند: ترسیم ما ایرانیان این میباشد كه در قبال پادشاهانمان اینگونه می ایستیم. قدمت بن خطاب از این موقعیت خوشش آمد و امر کرد از این پس در نماز اینگونه بایستند و عموم هم بر طبق فرمان فعالیت كردند و بنابراین, تكتف سنت شد. (11)
خلاصه دست بستن در كتب هیچ یك از سنى ها حكم به وجوب آن داده نشده میباشد گرچه در طول حاضر در بین آنها موقعیت وجوب پیدا كرده میباشد و نشان آشنایی سنى از غیر سنى شدهاست.
در نقطه پايان بهاین نكته اعتنا كنیم كه ما شیعه ها اسلام خویش را از روش علی علیه السلام، فاطمه زهرا، امام حسن، امام حسین و امامان معصوم دیگر درود الله علیم به دست میاوریم. آن اسلامی كه از روش ابوهریره و امثال وی به دست ما رسد، آن را اسلام حقیقی نمی دانیم. بر این مبنا، درین نوع مسائل اختلافی، بایستی به ریشه این مساله دقت كنیم و دعوا دراین اختلافات راه حل ساز مشكلات وجود ندارد. مساله اساسی این میباشد كه آیا بعداز نبی، آئین خویش را به چه كسی بسپاریم؟ و بعد از آن حضرت، چه كسی جانشین وی در ارتباط آیین اسلام میباشد.
در بالا گفتنی میباشد سازه بر شواهد تاریخی حتمی كه بهدنبال مطالب شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد به آن اشاره میشود، دست بسته نماز تلاوت براساس سنت نبی(صلی الله علیه وآله) نبوده و از فرصت خلیفه دوم آغاز گردیدهاست. و البته درباره شیوه عبادت، می بایست دانست شخصیتی مانند رسول(ص) عالی از سایرافراد می دانسته كه چه روشی مطلوب خیس میباشد. ضمن اینكه درین سیرتکامل مفاد اصلی حتی خویش رسول(ص) به یاددادن الهی و از مسجد النبی کوهسنگی مشهد روش جبرئیل امین نحوه وضو و نماز را فرا می گرفته میباشد و در واقعیت برای عبادت حقیقی و واقعی بایستی از جهت شكل و محتوا تابع وی بود.
در متنها اهل سنت آمده میباشد: «ابو حمید ساعدی صحابی گران قدر برای گروهی از صحابه رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد كه فی مابین آن ها ابو هریره و صحابه دیگر نیز حضور داشتند، كیفیت جاری ساختن نماز را از نبی معبود (ص) حكایت كرد و نیز از مستحبات ریز و درشت آن اسم موفقیت، البته از اینگونه عملی یعنی دست روی دست نهادن در نماز حرف به فی مابین نیاورده». (1)
چنانچه طرز فرستاده اكرم (ص) اینگونه بود، وی یادآور میشد و یا این که حاضران تذكر می مسجد النبی کوهسنگی مشهد دادند. شبیه حدیث ابوحمید ساعدی از گویش امام راستگو (ع) بوسیله حماد بن عیسی نیز در كتاب های شیعه نقل گردیدهاست. (2)
بیهقی از محدثان پررنگ اهل سنت در سنن خویش میگوید: از حدیث سهل وآسان بن سعد استعمال میگردد كه دست بسته نماز قرائت پس از نبی به وجود آمده میباشد... .(3)
در فقه امامیه (مذهب جعفری) نمازگزاردن به طور دست بسته بدعت و حرام میباشد. (4)
امیرمؤمنان علی (علیه السلام) میفرماید:
«لایجمع المسلم یدیه فی الصلاة و هو قائم میان یدی الله یشبه باهل الكفر اینجانب المجوس; نمازگزار دست های خودرا در حالی كه در قبال معبود ایستاده میباشد روی هم قرار ندهد كه با این کار طریق مجوسیان كافر را حكایت می كند». (5)
از امام درستگو (علیه السلام) نیز اورده شده كه آن حضرت فرمود: در نماز دست ها را روی ران ها بگذارید و آنهارا رها كنید و انگشتان دست را به هم بچسبانید. (6)
گفتنی میباشد كه تمامی فرقه های اهل سنت دست بسته نماز نمی خوانند; همچون مالكی ها ... . به طبع پیامبر خداوند(ص) و امیرالمومنین با دست گشوده نماز می خواندند و بایستی دقت داشت آنهایی هم كه با دست بسته نماز میخوانند آن را مستحب میدانند. (7)
فرستاده اسلام دست بسته نماز نمی خواند و در صورتیکه دست بسته نماز میخواند و سنت مستمر رسول آن سیرتکامل بود, دراینصورت تمامی مسلمانها همان گونه می خواندند و كسی در آن اختلاف نمی كرد. از مختصات شیعه پای بندی به سنت رسول میباشد.
در صورتیکه رسول اسلام دست بسته می خواندند:
اولا, شیعه ها به طبع دست بسته می خواندند. در حالی كه هیچ كدام از امامان معصوم شیعه نگفته اند كه نبی دست بسته نماز می خوانده میباشد. (8)
ثانیا, در صورتیکه کار نبی می بود, اهل سنت نیز دست بسته قرائت را واجب می دانستند، در حالی كه هیچ كدام از چهار فرقه دینی اهل سنت این شغل را واجب نمی دانند، حتی مالكی ها آن را مستحب هم نمی دانند. (9)
مالكى میگوید بستن دست اشكالى ندارد، ولكن آزاد گذاشتن دستها استحباب دارااست. (10)
آنها كه نخسین بار دست بسته نماز تلاوت را ترسیم كردند اینگونه فكر كردند كه اینگونه حالتی به خویش تصاحب کردن, یك نوع احترام و تواضع در قبال خدا میباشد و برای همین, امر دادند كه از آن به آنگاه در نمازها دست بسته باشند. دست روی دست گذاشتن و هر دو دست را روی شكم گذاشتن, در اصطلاح شرعی «تكتّف» نامیده میشود. دراین كه از چه هنگامی دست بسته نماز تلاوت سنت شد اختلاف حیث می باشد. برخی معتقد میباشند كه در طی ابوبكر اینگونه قانونی ترویج یافت و برخی ها معتقدند كه در حین خلیفه دوم عمربن خطاب, این سنت اشاعه یافت.
براین اساس, اهل سنت نیز این شغل را فعالیت رسول نمی دانند, بلكه کار صحابه نبی بعداز رحلت فرستاده اكرم (ص) میدانند و روایت آن را اینگونه آورده اند كه هنگامی كه اسیران اهل ایران را نزد قدمت بن خطاب آوردند, قدمت بن خطاب آنانرا دست بسته رویت کرد و پرسید: چرا اینگونه كرده اید؟ گفتند: ترسیم ما ایرانیان این میباشد كه در قبال پادشاهانمان اینگونه می ایستیم. قدمت بن خطاب از این موقعیت خوشش آمد و امر کرد از این پس در نماز اینگونه بایستند و عموم هم بر طبق فرمان فعالیت كردند و بنابراین, تكتف سنت شد. (11)
خلاصه دست بستن در كتب هیچ یك از سنى ها حكم به وجوب آن داده نشده میباشد گرچه در طول حاضر در بین آنها موقعیت وجوب پیدا كرده میباشد و نشان آشنایی سنى از غیر سنى شدهاست.
در نقطه پايان بهاین نكته اعتنا كنیم كه ما شیعه ها اسلام خویش را از روش علی علیه السلام، فاطمه زهرا، امام حسن، امام حسین و امامان معصوم دیگر درود الله علیم به دست میاوریم. آن اسلامی كه از روش ابوهریره و امثال وی به دست ما رسد، آن را اسلام حقیقی نمی دانیم. بر این مبنا، درین نوع مسائل اختلافی، بایستی به ریشه این مساله دقت كنیم و دعوا دراین اختلافات راه حل ساز مشكلات وجود ندارد. مساله اساسی این میباشد كه آیا بعداز نبی، آئین خویش را به چه كسی بسپاریم؟ و بعد از آن حضرت، چه كسی جانشین وی در ارتباط آیین اسلام میباشد.

مسجد النبی کوهسنگی مشهد: تاریخچه و نقش در مناسبتهای مذهبی