مثالهایی پر اسم و رسم از عهدشکنی
وَإِنْ نَكَثُوا أَيْمَانَهُمْ مِنْ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوا فِي دِينِكُمْ فَقَاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ ۙ إِنَّهُمْ لَا أَيْمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنْتَهُونَ (ترجمه: و در صورتیکه پیمانهای خویش را بعد از قسم خود بشکنند، و دین شمارا آیتم طعن قرار دهند، با پیشوایان بی دینی نبرد نمائید؛ چراکه آنان پیمانی ندارند؛ شاید (با شدّت فعالیت) مسجد النبی کوهسنگی مشهد دست بردارند!)
سوره توبه، آیه ۱۲، ترجمه ناصر مکارم شیرازی.
سازه بر گزارشهای تاریخی، شکستن قسمها و عدم وفاداری به عهدها همواره تأثیرات عمیقی بر عاقبت مسلمان ها و رویدادهای متفاوت داشته میباشد. که میاقتدار به چندین مثال اشاره آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد نمود:
عهد و پیمانشکنی برخی از مسلمانها در مبارزه احد، که سبب ناکامی مسلمانها شد.[۱۷]
شکستن پیمان ناکثین که موجب پیکار جمل شد.[۱۸]
عهد و پیمانشکنی عموم کوفه که حادثه کربلا را به دنبال داشت.[۱۹]
سیدعلی خامنهای رهبر کشور ایران، ایالات متحده را مثال یک دولت عهدوپیمانشکن دانسته میباشد.[۲۰]
جوادی آملی، از مفسران شیعه، کشتن پیامبران الهی را از مصداقهای شکستن قول بنیاسرائیل دانسته میباشد.[۲۱]
او شکستن پیمان صهیونیسمها در فلسطین را ادامه عهدشکنی بنیاسرائیل بیان نموده است.[۲۲]
مورد ها عهدشکنی بنیاسرائیل در قرآن.[۲۳]
مفسران شیعه بر این باورند که بنیاسرائیل با وجود اخذ نعمتهای الهی، بارها به عهدشکنی پرداخته و عهدهای خویش را تحت پا گذاشتند. این خوی به یک عادت بین آن ها تبدیل گردیده و مشتمل بر قسمهایی میباشد که باایمان و نیز با یکدیگر و فرستاده اکرم(ص) رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد بسته بودند.[۲۴]
گونه های عهدشکنی
وَالَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ ۙ أُولَٰئِكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوءُ الدَّارِ (ترجمه: آن ها که عهدوپیمان الهی را بعد از سفت کردن میشکنند، و پیوندهایی را که پروردگار امر به برقراری آن داده انقطاع مینمایند، و در روی زمین خرابی میکنند، لعنت برای آنهاست؛ و بدی (و مجازات) شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد سرای آخرت!».)
سوره رعد، آیه ۲۵، ترجمه ناصر مکارم شیرازی.
عهدشکنی یکسری نوع میباشد، که عبارتند از:
عهدشکنی باایمان
شکستن عهد و پیمان باایمان را میاقتدار به دو شکل تقسیم کرد:
عهدی که آفریدگار از بندگانش برای ایفا عبادت و رعایت اوامر شرعی گرفته میباشد؛ اندیشمندان مسلمان گفتهاند، معبود در فقید ذَرّ از کلیه بشرها عهد و پیمان گرفته میباشد،[۲۵] که به توحید، ربوبیت پروردگار، نبوت و امامت ایمان داشته باشند.[۲۶] به این ترتیب نقض این عهد و پیمان باایمان به معنای بی دینی میباشد.[۲۷] حضرت علی(ع) در نهجالبلاغه عهدوپیمانشکنی را از نمادهای شرک دانسته میباشد.[۲۸] مصباح یزدی، از مفسران قرآن، این نظر را دارد عهدشکنی باایمان منجر از در میان رفتن ایمان و ظهور نفاق در دل بشر می گردد.[۲۹]
عملی میباشد که بشر بر خویش واجب مینماید و معبود را بر اجرا آن گواه می گیرد؛ قسم و نذر هنگامی میباشد که بشر باایمان قراردادی بسته و تصمیم میگیرد، شغل خاصی را اعمال دهد یا این که از آن غربت نماید، [۳۰] این شغل به یک واجب تبدیل میگردد.[۳۱] همینطور به گفته فقیهان در شکل شغل نکردن به عهد و پیمان، پرداخت کفاره واجب میباشد.[۳۲]
حضرت محمد(ص):
مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ، فَلْيَفِ إِذَا وَعَدَ (ترجمه: هر که به معبود و روز قیامت ایمان داشته باشد به وعدههایش کار مینماید.)
کلینی، الکافی، ۱۴۳۰ق، ج۴، ص۹۸.
عهدشکنی با عموم
بر پایه ی آیین اسلام شکستن قراردادهای دربین اشخاص، حرام میباشد.[۳۳] این کردار خیرفقط از لحاظ فقاهتی مذموم میباشد، بلکه سبب ساز شرمندگی و حقارت شخص میگردد.[۳۴] بعضی از دانشمندان بر این باورند که شکستن عهد و پیمان با آدمها، در واقعیت نوعی نقض قول با معبود میباشد.[۳۵] زیرا بخش اعظمی از این قراردادها بر مبنا اصول شرعی استوارند که رعایت نکردن این اصول فقاهتی به معنای در نظر نگرفتن قسم باایمان میباشد.[۳۶] درصورتی که کسی پیمانی ببندد و از آغاز نیت وفا کردن نداشته باشد، منافق به حساب می آید. البته در شرایطیکه نتواند به وعدهاش کار نماید، گناهی جاری ساختن نداده میباشد.[۳۷]
عهدشکنی دولت با عموم
حسین انصاریان شیخ شیعه، گفته میباشد مهمترین قول، عهدوپیمان فی مابین عموم و دولتمردان میباشد و با استناد به آیه ۵۸ سوره نساء سپرده را وکالتی دانسته که عموم به صاحبان توان میدهند تا عدل و داد را متفحص بسازند.[۳۸] او ریشه ایرادات اجتماعی را بدعهدی دولتمردانی دانسته که به وعدههای خویش فعالیت نکرده و سبب بیاعتمادی عموم نسبت به مسئولان گردیدهاست.[۳۹]
مثالهایی پر اسم و رسم از عهدشکنی
وَإِنْ نَكَثُوا أَيْمَانَهُمْ مِنْ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوا فِي دِينِكُمْ فَقَاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ ۙ إِنَّهُمْ لَا أَيْمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنْتَهُونَ (ترجمه: و در صورتیکه پیمانهای خویش را بعد از قسم خود بشکنند، و دین شمارا آیتم طعن قرار دهند، با پیشوایان بی دینی نبرد نمائید؛ چراکه آنان پیمانی ندارند؛ شاید (با شدّت فعالیت) مسجد النبی کوهسنگی مشهد دست بردارند!)
سوره توبه، آیه ۱۲، ترجمه ناصر مکارم شیرازی.
سازه بر گزارشهای تاریخی، شکستن قسمها و عدم وفاداری به عهدها همواره تأثیرات عمیقی بر عاقبت مسلمان ها و رویدادهای متفاوت داشته میباشد. که میاقتدار به چندین مثال اشاره آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد نمود:
عهد و پیمانشکنی برخی از مسلمانها در مبارزه احد، که سبب ناکامی مسلمانها شد.[۱۷]
شکستن پیمان ناکثین که موجب پیکار جمل شد.[۱۸]
عهد و پیمانشکنی عموم کوفه که حادثه کربلا را به دنبال داشت.[۱۹]
سیدعلی خامنهای رهبر کشور ایران، ایالات متحده را مثال یک دولت عهدوپیمانشکن دانسته میباشد.[۲۰]
جوادی آملی، از مفسران شیعه، کشتن پیامبران الهی را از مصداقهای شکستن قول بنیاسرائیل دانسته میباشد.[۲۱]
او شکستن پیمان صهیونیسمها در فلسطین را ادامه عهدشکنی بنیاسرائیل بیان نموده است.[۲۲]
مورد ها عهدشکنی بنیاسرائیل در قرآن.[۲۳]
مفسران شیعه بر این باورند که بنیاسرائیل با وجود اخذ نعمتهای الهی، بارها به عهدشکنی پرداخته و عهدهای خویش را تحت پا گذاشتند. این خوی به یک عادت بین آن ها تبدیل گردیده و مشتمل بر قسمهایی میباشد که باایمان و نیز با یکدیگر و فرستاده اکرم(ص) رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد بسته بودند.[۲۴]
گونه های عهدشکنی
وَالَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ ۙ أُولَٰئِكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوءُ الدَّارِ (ترجمه: آن ها که عهدوپیمان الهی را بعد از سفت کردن میشکنند، و پیوندهایی را که پروردگار امر به برقراری آن داده انقطاع مینمایند، و در روی زمین خرابی میکنند، لعنت برای آنهاست؛ و بدی (و مجازات) شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد سرای آخرت!».)
سوره رعد، آیه ۲۵، ترجمه ناصر مکارم شیرازی.
عهدشکنی یکسری نوع میباشد، که عبارتند از:
عهدشکنی باایمان
شکستن عهد و پیمان باایمان را میاقتدار به دو شکل تقسیم کرد:
عهدی که آفریدگار از بندگانش برای ایفا عبادت و رعایت اوامر شرعی گرفته میباشد؛ اندیشمندان مسلمان گفتهاند، معبود در فقید ذَرّ از کلیه بشرها عهد و پیمان گرفته میباشد،[۲۵] که به توحید، ربوبیت پروردگار، نبوت و امامت ایمان داشته باشند.[۲۶] به این ترتیب نقض این عهد و پیمان باایمان به معنای بی دینی میباشد.[۲۷] حضرت علی(ع) در نهجالبلاغه عهدوپیمانشکنی را از نمادهای شرک دانسته میباشد.[۲۸] مصباح یزدی، از مفسران قرآن، این نظر را دارد عهدشکنی باایمان منجر از در میان رفتن ایمان و ظهور نفاق در دل بشر می گردد.[۲۹]
عملی میباشد که بشر بر خویش واجب مینماید و معبود را بر اجرا آن گواه می گیرد؛ قسم و نذر هنگامی میباشد که بشر باایمان قراردادی بسته و تصمیم میگیرد، شغل خاصی را اعمال دهد یا این که از آن غربت نماید، [۳۰] این شغل به یک واجب تبدیل میگردد.[۳۱] همینطور به گفته فقیهان در شکل شغل نکردن به عهد و پیمان، پرداخت کفاره واجب میباشد.[۳۲]
حضرت محمد(ص):
مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ، فَلْيَفِ إِذَا وَعَدَ (ترجمه: هر که به معبود و روز قیامت ایمان داشته باشد به وعدههایش کار مینماید.)
کلینی، الکافی، ۱۴۳۰ق، ج۴، ص۹۸.
عهدشکنی با عموم
بر پایه ی آیین اسلام شکستن قراردادهای دربین اشخاص، حرام میباشد.[۳۳] این کردار خیرفقط از لحاظ فقاهتی مذموم میباشد، بلکه سبب ساز شرمندگی و حقارت شخص میگردد.[۳۴] بعضی از دانشمندان بر این باورند که شکستن عهد و پیمان با آدمها، در واقعیت نوعی نقض قول با معبود میباشد.[۳۵] زیرا بخش اعظمی از این قراردادها بر مبنا اصول شرعی استوارند که رعایت نکردن این اصول فقاهتی به معنای در نظر نگرفتن قسم باایمان میباشد.[۳۶] درصورتی که کسی پیمانی ببندد و از آغاز نیت وفا کردن نداشته باشد، منافق به حساب می آید. البته در شرایطیکه نتواند به وعدهاش کار نماید، گناهی جاری ساختن نداده میباشد.[۳۷]
عهدشکنی دولت با عموم
حسین انصاریان شیخ شیعه، گفته میباشد مهمترین قول، عهدوپیمان فی مابین عموم و دولتمردان میباشد و با استناد به آیه ۵۸ سوره نساء سپرده را وکالتی دانسته که عموم به صاحبان توان میدهند تا عدل و داد را متفحص بسازند.[۳۸] او ریشه ایرادات اجتماعی را بدعهدی دولتمردانی دانسته که به وعدههای خویش فعالیت نکرده و سبب بیاعتمادی عموم نسبت به مسئولان گردیدهاست.[۳۹]
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: مرکز گردشگری مذهبی و انتقال ارزشهای دینی