یمن
نمایی از شهر تاریخی صعده اولیه پایتخت حکومت زیدیان در یمن؛ بقاع یحیی بن حسین (مؤسس دولت زیدیه در یمن) و اول مقر علمی زیدیان با تیتر «جامع هادی الی الحق» در کنار این حرم مسجد النبی کوهسنگی مشهد ساخت شد.
نوشته ی علمیٔ مهم: دولت زیدیه در یمن
حکومت زیدیه در یمن اولیه توشه بوسیله یحیی بن حسین بن قاسم رسی از نوادگان امام حسن(ع) (متوفی ۲۹۸ق) ملقب به هادی الی الحق در سال ۲۸۴ هجری قمری اساسگذاری شد. وی با به چنگ آوردن بیعت از عموم، صعده را راس حکومت خویش قرار بخشید و مذهب زیدی را به یمن منتقل آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد کرد؛[۶۳]
اگرچه صعده در حین حکومت پرفراز و نشیب زیدیه، راس مهم حکومت آن ها بود[۶۴] البته در طی نقطع ی عطف اقتدار زیدیه شهرهایی نظیر عدن و صنعا نیز تحت عنوان بخش ها مهم قلمرو امامان زیدی به شمار رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میرفتند.[۶۵]
حکومت زیدیان در یمن دارنده سه زمان توانمند بود: زمان ابتدا از مجال هادی الی الحق در سال ۲۸۴ق آغاز گردیده و تا فرصت قاسم بن علی عیانی، ملقب به المنصور بالله، از نوادگان قاسم رسی در نصفه دوم قرن چهارم هجری ادامه داشت. با استارت قرن پنجم هجری و باختهای متوالی امامان زیدی از صلیحیون اسماعیلی در یمن، زمان ضعف زیدیان استارت و تا اواخر قرن ششم هجری ادامه شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد یافت.[۶۶]
زمان دوم در سالهای ۵۸۳ ـ ۵۹۴ق به وسیله عبدالله بن حمزه استارت شد و تا اواخر قرن دهم هجری ادامه یافت. این زمان وقتگیر ترین زمان حکومت زیدیان یمن بهشمار میرود. این عصر با امامت احمد بن سلیمان (متوکل علی الله)(درگذشت:۵۶۶ق) از نوادگان هادی الی الحق شروع شد. واپسین امام این زمان یحیی بن شرف الدین (درگذشت:۹۶۵ق) بود.
عصر سوم این حکومت با تصرف یمن به وسیله عثمانیها استارت شد. دراین عصر قاسم بن محمد بن علی (منصور بالله)(از نوادگان هادی) امامت زیدیه را به دست گرفت و با عثمانیها وارد نبرد شد و غالب شد یمن را از سیطره آنها بیرون تشکیل داد و حکومت را به زیدیان بازگرداند. بعد از او فرزندانش محمد (مؤیدبالله)(م۱۰۵۴ق) و اسماعیل (متوکل علی الله)(م۱۰۸۷ق) راه و روش او را ادامه دادند البته این عصر نیز با ضعف و اختلاف درونی زیدیه سبب ساز به رجوع عثمانیها در اواخر قرن سیزدهم هجری و اشغال دوباره یمن بوسیله آنها شد.
بعداز سقوط امپراتوری عثمانی زمان چهارم این حکومت در سالهای ۱۳۳۷ق/۱۹۱۸م با حکمرانی یحیی بن محمد حمیدالدین شروع شد. وی در ۱۳۶۷ق/ ۱۹۴۸م به وسیله انقلابیون یمنی ترور شد و فرزندش احمد بن یحیی حکومت را به دست گرفت. آخر و عاقبت حکومت زیدیه در مقابل موج عظیم مخالفین خویش که با تیتر جمهوریخواستار و تجددطلبان از آن ها حافظه میشد، تاب نیاورد و هم زمان با حکومت بدر فرزند احمد بن یحیی، با کودتای عبدالله سلال و با جانبداری دولت جمال عبدالناصر، رییس دولت مصر، دولت زیدیه در سال ۱۳۸۲ق/ ۱۹۶۲م به پایان رسید.[۶۷]
کشورایران
حکومت زیدیان در جمهوری اسلامی ایران در طبرستان و دیلمان صورت گرفت. «تشکیل دولت غیروابسته دراین میهن به حسن بن زید نسبت داده می گردد».[۶۸]حسن بن زید بن اسماعیل بن زید بن حسن بن علی (ع) که داعی وسیع خوانده گردیده در طبرستان دولتی را شالوده گذاشت که تا حدود سال ۳۱۶ه.ق ادامه داشت.[۶۹]
یمن
نمایی از شهر تاریخی صعده اولیه پایتخت حکومت زیدیان در یمن؛ بقاع یحیی بن حسین (مؤسس دولت زیدیه در یمن) و اول مقر علمی زیدیان با تیتر «جامع هادی الی الحق» در کنار این حرم مسجد النبی کوهسنگی مشهد ساخت شد.
نوشته ی علمیٔ مهم: دولت زیدیه در یمن
حکومت زیدیه در یمن اولیه توشه بوسیله یحیی بن حسین بن قاسم رسی از نوادگان امام حسن(ع) (متوفی ۲۹۸ق) ملقب به هادی الی الحق در سال ۲۸۴ هجری قمری اساسگذاری شد. وی با به چنگ آوردن بیعت از عموم، صعده را راس حکومت خویش قرار بخشید و مذهب زیدی را به یمن منتقل آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد کرد؛[۶۳]
اگرچه صعده در حین حکومت پرفراز و نشیب زیدیه، راس مهم حکومت آن ها بود[۶۴] البته در طی نقطع ی عطف اقتدار زیدیه شهرهایی نظیر عدن و صنعا نیز تحت عنوان بخش ها مهم قلمرو امامان زیدی به شمار رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میرفتند.[۶۵]
حکومت زیدیان در یمن دارنده سه زمان توانمند بود: زمان ابتدا از مجال هادی الی الحق در سال ۲۸۴ق آغاز گردیده و تا فرصت قاسم بن علی عیانی، ملقب به المنصور بالله، از نوادگان قاسم رسی در نصفه دوم قرن چهارم هجری ادامه داشت. با استارت قرن پنجم هجری و باختهای متوالی امامان زیدی از صلیحیون اسماعیلی در یمن، زمان ضعف زیدیان استارت و تا اواخر قرن ششم هجری ادامه شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد یافت.[۶۶]
زمان دوم در سالهای ۵۸۳ ـ ۵۹۴ق به وسیله عبدالله بن حمزه استارت شد و تا اواخر قرن دهم هجری ادامه یافت. این زمان وقتگیر ترین زمان حکومت زیدیان یمن بهشمار میرود. این عصر با امامت احمد بن سلیمان (متوکل علی الله)(درگذشت:۵۶۶ق) از نوادگان هادی الی الحق شروع شد. واپسین امام این زمان یحیی بن شرف الدین (درگذشت:۹۶۵ق) بود.
عصر سوم این حکومت با تصرف یمن به وسیله عثمانیها استارت شد. دراین عصر قاسم بن محمد بن علی (منصور بالله)(از نوادگان هادی) امامت زیدیه را به دست گرفت و با عثمانیها وارد نبرد شد و غالب شد یمن را از سیطره آنها بیرون تشکیل داد و حکومت را به زیدیان بازگرداند. بعد از او فرزندانش محمد (مؤیدبالله)(م۱۰۵۴ق) و اسماعیل (متوکل علی الله)(م۱۰۸۷ق) راه و روش او را ادامه دادند البته این عصر نیز با ضعف و اختلاف درونی زیدیه سبب ساز به رجوع عثمانیها در اواخر قرن سیزدهم هجری و اشغال دوباره یمن بوسیله آنها شد.
بعداز سقوط امپراتوری عثمانی زمان چهارم این حکومت در سالهای ۱۳۳۷ق/۱۹۱۸م با حکمرانی یحیی بن محمد حمیدالدین شروع شد. وی در ۱۳۶۷ق/ ۱۹۴۸م به وسیله انقلابیون یمنی ترور شد و فرزندش احمد بن یحیی حکومت را به دست گرفت. آخر و عاقبت حکومت زیدیه در مقابل موج عظیم مخالفین خویش که با تیتر جمهوریخواستار و تجددطلبان از آن ها حافظه میشد، تاب نیاورد و هم زمان با حکومت بدر فرزند احمد بن یحیی، با کودتای عبدالله سلال و با جانبداری دولت جمال عبدالناصر، رییس دولت مصر، دولت زیدیه در سال ۱۳۸۲ق/ ۱۹۶۲م به پایان رسید.[۶۷]
کشورایران
حکومت زیدیان در جمهوری اسلامی ایران در طبرستان و دیلمان صورت گرفت. «تشکیل دولت غیروابسته دراین میهن به حسن بن زید نسبت داده می گردد».[۶۸]حسن بن زید بن اسماعیل بن زید بن حسن بن علی (ع) که داعی وسیع خوانده گردیده در طبرستان دولتی را شالوده گذاشت که تا حدود سال ۳۱۶ه.ق ادامه داشت.[۶۹]
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: مرکز گردشگری مذهبی و انتقال ارزشهای دینی