مرجع مسجد النبی کوهسنگی مشهد

جایگاه معبد در اسلام و دیگر ادیان الهی
انسان بر محور فطرت خود، توحید و یگانگی معبود رادرك می‌كند و ذات پاك حق را از وابستگی به مجال و مكان خاص، منزه میداند. با این هم اکنون، گویا یك تمایل فطری دیگر نیز او‌را وادار می‌كند تا در مكانی كه انتساب بیشتری با خدا داراست به عبادت او بپردازد. گویا جایگاهی كه منسوب به خداست، بهتر می‌تواند انسان را از امواج دغدغه‌ها و اضطراب‌ها دور و به کنار دریا وقار نزدیك كند.
از همین رو، تاریخ محل پرستش و پرستشگاه، به اندازه عمر آدم قدمت دارد. باستان شناسان از معبدهایی

مسجد النبی کوهسنگی مشهد

خبر میدهند كه از شروع پیدایش بشر وجود داشته‌اند. قرآن مجید نیز نام دارای اسم و رسم ادیان الهی را با نام پرستشگاه‌های آنها همدم كرده است.[73]
پیروان ادیان قبلی وظیفه داشتند كه نماز را صرفا در پرستشگاه‌های خود به جا آورند و نمازگزاردن در فارغ معبد، فقط از روی ناچاری برای آن‌ها روا بوده هست.
در اسلام با آنكه بر نمازگزاردن در مسجد تأكید فراوان شده، ولی نماز در فارغ مسجد نیز صحت دارد.
این حكم الهی ضمن آنكه كار را برای

آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد

امت نبی سهل وآسان كرده میباشد، نكته‌ای لطیف نیز در خود پنهان دارااست كه عالمان الهی آن را چنین بیان كرده‌اند:در حقیقیت، با آنكه همگی زمین با آفریدگار نسبت یكسانی دارااست، ولی معبود به لطف خویش با مسجد، معامله خانه را می‌كند یعنی آنان را محل دیدار و مجلس انس و زیارت قرار داده میباشد. این به‌این معناست كه تعیین مجلس دیدار و حضور را به اختیار ما واگذار فرموده و این از بزرگ ترین بزرگواری‌هاست.[74]
با آنكه همه گستره خاك برای امت رسول همچون، مسجد میباشد، اما مسجد به معنی اصطلاحی آن، مقام و محفلی ویژه برای عبادت خالصانه به شمار می‌رود. از همین رو، جنبه‌های عبادی مسجد، از دیگر جنبه‌‌های آن برجسته‌ تر و پرفروغ تر می‌نماید.

قرآن و جنبه‌های عبادی مسجد
در قرآن، هر جا صحبت از مسجد به در میان آمده، جنبه‌های عبادی آن به عنوان نقش اولیه و بنیادین این رده مقدس، گزینه تأكید قرار گرفته است. آفریدگار بلندمرتبه میفرماید:و مساجد ویژه خداست. پس هیچ كس را با خدا مخوانید. (جن: 18)
و در آیه دیگر میفرماید:پروردگارم بر دادگری دستور داده میباشد و اینكه در هر مسجدی روی خود را بدون واسطه (به سوی قبله) كنید و در حالی كه دین معبود را برای او خالص گردانیده‌اید او را بخوانید. همان طور كه شمارا پدید آورد و به سوی او باز میگردید. (اعراف: 29)
این آیه به روشنی می‌فهماند كه مسجد، كانون پرستش خالصانه می باشد. خداوند گرانقدر در جایی دیگر، مسجد را جایگاهی معرفی می‌كند كه در آن نام خداوند فراوان برده می‌گردد.
و مساجد یذكر فیها اسم الله كثیرا؛ و مساجدی كه نام پروردگار در آن‌ها بسیار برده میشود.(اعراف: 29)
با تمرکز به آیه‌های 36 و 37 سوره نوروروشنایی نیز مسجد، پایگاه تجمع مردانی می‌باشد كه صبح و شام در آن جا به تسبیح و عبادت مشغولند و هیچ کسب و کار و معامله‌ای آن‌ها‌را از خیال و خاطر پروردگار باز نمی‌داراست.

رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد

پس مسجد استارت، كانون عبادت و نماز و راز و نیاز مؤمنان با خداست. از همین‌رو، قرآن كریم كسانی كه مردم را از خیال كردن آفریدگار در مسجد باز می‌دارا هستند، از ستم پیشه ترین انسانها به شمار میاورد.[75]

جنبه‌های عبادی مسجد در گفتار معصومان (علیهم السلام)
پیشوایان معصوم نیز به پیروی از قرآن، بر جنبه‌های عبادی مسجد بسیار تأكید كرده‌اند. نیم نگاهی به آداب و احكام مسجد، این نكته را روشن می‌كند.[76] بیشتر این احكام نشانه می‌دهد كه اسلام در پی آن است كه مسجد جایگاهی مناسب برای یاد كردن معبود باشد و مؤمنان بتوانند در آن جا با حضور قلب، معبود را پرستش كنند. بدین خواسته، در احكام اسلامی، ایفا دادن هر كاری كه ممكن است مسجد را از ایفای چنین نقشی باز دارااست، ناخوشایند شمرده گردیده‌است.

شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد

آراستن مسجد با طلا جواهرات، نقاشی كردن مسجد، دادوستد، قضاوت كردن و اجرای حدود در مسجد، ورود دیوانگان و کودکان به مسجد، هم چنین اعمال كارهایی چون بلند كردن صدا و بیان سخنان بیهوده و اعلام اشیای گم شده و كارهایی از این دست در مسجد، هر كدام می‌تواند انسان را از اعتنا به نماز و عبادت باز داراست.
تاكید بر حضور در مسجد، با وضعیت طهارت و پاكیزگی، ترغیب نمازگزارن نسبت به آراستن خود و استعمال از بو و بوی خوش و زدودن بوی بد از دهان و بدن به هنگام حضور در مسجد نیز به همین باعث می باشد. گاه دیده میگردد كه بوی غیر مطلوب بدن كسی در مسجد، دور و بر را برای جمعی از نمازگزاران غیر قابل تحمل می‌كند و آنان را از عبادت باز می دارد. حرف گفتن درباره امو ر دنیوی نیز با محیطی كه برای عبادت و خیال پروردگار بنا شده، تناسبی ندارد و مسئله را برای تشویق اندیشه‌های نمازگزاران مهیا می‌كند. بر این شالوده، اعمال دادن دو دسته از كارها در مسجد روا نیست: دسته اولیه اموری میباشد كه ایفا آن در مسجد، با شأن و رده خانه پروردگار سازگاری ندارد. تیم دوم كارهایی است كه به جنبه عبادی مسجد زخم میرساند. بر این مورد بسیار تأكید كرده‌اند و در این باره چنین گفته‌اند:اگر مسجد را برای روضه خوانی چادر بزنند و فرش كنند سیاهی بكوبند و لوازم چای در آن ببرند، در شرایطی که كه این كارها به مسجد ضرر نرساند و مانع نماز تلاوت نشود، اشكال ندارد[77]
امور فرهنگی و آموزشی در مسجد، کار‌های اجتماعی ـ سیاسی و بخشی از امور نظامی كه اجرا آن در مسجد رواست، با آنكه هر یك فضیلت ویژه‌ای داراست، البته نباید به جنبه‌ عبادی مسجد و پرستشگاه بودن آن خدشه وارد كند و نمازگزاران را از نماز تلاوت در مسجد باز دارد.
جالب میباشد بدانیم فقهایی همچون امام خمینی (قدس سره) كه همواره بر جنبه‌های اجتماعی ـ سیاسی و انقلابی مسجد تاكید می‌كنند، انجام هر عملی را كه مانع عبادت مؤمنان درمسجد باشد، روا نمی‌دانند. در فتواهای گوناگونی از امام خمینی بر ضرورت غربت از عملیات ورزشی و حتی آموزش نظامی در مسجد، با همه اهمیتی كه دارد، تاكید شد‌ه‌است.[78]

2ـ رسیدگی آثار تربیتی مسجد
یكی دیگر از اثر ها فردی مسجد، اثر ها تربیتی آن است. مسجد ضمن اثر ها عبادی با گستره کار‌ها و مفاهیم کناره‌ای، در امور تربیتی نیز نقش مهمی ایفا می‌كند. آثار تربیتی مسجد را در سه بخش استیناف می‌كنیم:

تربیت فقاهتی
تربیت در لغت به معنای رشد و پاكیزه كردن است. در اصطلاح، تربیت عبارت می‌باشد از تبدیل كردن قوه‌ها به فعلیت و استحصال نیروها و استعدادهای درونی آدم كه سببب شكوفایی و پرورده ساختن می باشد.[79]
تربیت فقاهتی، تربیت بر اساس آموزه‌های دینی است كه به دین‌ داری پایان می‌پذیرد و شكوفایی شرعی را در بردارد.
مقصود از تربیت فقهی، ساخت، تقویت و رویش روح زهد و هدایت پذیری میباشد؛ زیرا نجات، در گرو ایمان و تقوای همیشگی و رسیدن به منزلت رضا است..[80]
در دنیایی كه مقصود و فلسفه زندگی، گم شده و پذیرش حیات پوچ و بیهوده، زمینه ساز پی آمدهای نامطلوبی هست كه به صورت‌های گوناگون در موضوع‌های فردی و اجتماعی بروز می‌‌كند، تنها آیین و تربیت دینی هست كه دلیل هدایت بشر در مسیر زندگی میشود.
در این بین مسجد با احیای تربیت دینی، انسان را به خویشتن باز می‌گرداند و با زدودن غبارهای خود آلزامیر از فطرت، آدم را به سوی نام و نشان فقاهتی ارشاد می‌كند. مسجد از طرق مختلف بر تربیت شرعی اثر می‌گذارد.

تشکیل داد شناخت
تربیت، فارغ از تولید شناخت و آگاهی امكان پذیر نیست. بدین ترتیب، تربیت فقهی به اطلاع رسانی و ا نتقال مفاهیم نیاز دارد تا در سایه آن وظیفه‌های فقهی شكل یابد. برگزاری گرد هم آیی‌های سخنرانی فقهی در مسجدها، مناسبت‌های متفاوت و بیان احكام، عملکرد ارزشمندی درین مسیر میباشد. در‌این سخنرانی‌ها شناخت و درایت دینی افراد ارتقا می‌یابد و با تبیین جامعیت فقاهتی و بها‌های اسلامی، یكی از مهم‌ ترین جنبه‌های تربیت دینی شكل میگیرد و در نهایت، قیمت‌ها و آرمان‌های فقاهتی تقویت می گردد.

تربیت عملی
تربیت فقط به ساخت و ساز و انتقال تدبیر‌ها مربوط نیست، بلكه تربیت عملی نیز بسیار مؤثر می باشد. برگزاری نماز جماعت، گرد هم آیی‌های دعا و نیایش، اعتكاف و مراسم‌های فقهی در مناسبت‌های مذهبی از این قبیل میباشد.

تربیت الگویی
تربیت الگویی، یكی از بهترین شیوه‌های تربیت هست. مسجد دراین مورد نیز مؤثر می‌باشد. امام جماعت و افراد نمازگزار در مسجد، مسلمان ها برتری می باشند كه بیشتر از بقیه افراد به احكام فقاهتی پای بندند. این افراد كه تربیت شده مسجد می باشند، الگوهای تربیت شرعی به شمار میروند و در هدایت و میل سایرافراد به باورها و انجام شرعی مؤثرند.
مسجد با ارتقاء شناخت و درایت، تبیین، مراقبت و گسترش بها‌ها و آرمان‌های اسلامی، تربیت عملی دینی و تربیت الگویی، نظام تربیتی منسجم و قوام یافته‌ای را ساخت می‌كند كه بر شاخصه‌های نام‌و‌نشان دینی تأثیر می‌گذارد و آنان را تقویت می‌كند.[81] براین اساس مسجد، سبب ساز تقویت تشخیص فقهی و تداوم آیین‌داری میگردد.
تربیت اخلاقی، تربیت شرعی، تربیت عقیدتی، تربیت سیاسی از بعدها تربیت دینی است كه مسجد بر آنان مؤثر می باشد.[82]

فروتنی
در نظام تربیتی اسلام، خضوع یكی از مهم ترین ویژگی اخلاقی می باشد كه در سایه غلبه بر هوای نفس و تكبر، تولید میگردد. مسجد نیز به عنوان پایگاهی مذهبی كه در تربیت دینی مؤثر هست، این جنبه شخصیتی ارزنده را در بشر تقویت می‌كند. مسجد با نحوه‌های گوناگون سبب تقویت خضوع می‌‌خواهد شد؛ زیرا مسجد صرفا به گروه ویژه‌ای از مسمانان با سطح سواد و ثروت و رده اجتماعی بالا تعلق ندارد، بلكه همگی قشرهای جامعه اسلامی میتوانند برای اجرای مراسم فقهی خود، در خانه آفریدگار حاضر شوند. حضور همه طبقه‌‌های اجتماعی در مسجد و ارتباط آنها با یكدیگر به ساخت و روحیه خشوع در آدم كمك می‌كند. در مسجد ثروتمندان با فقیران، عالمان با بیسوادان و جوانان با پیرها در ارتباطند.
بی شك، كسی كه در جریان ارتباط ها اجتماعی با افراد متعدد ارتباط داشته باشد و از گردهمایی و برخاست با قشرهای معدل و ضعیف غربت نمی‌كند، معمولا از رفتارهای متكبر به دور می‌ماند.[83]
از سوی دیگر از نگاه قانون ها دینی در مسجد، همه افراد در یك سطح می باشند و كسی حق ندارد نسبت به سایر افراد تكبر ورزد. آداب و قوانین مسجد برای همگی یكسان است و كسی امتیازی بر دیگران ندارد و همه می بایست آداب مسجد را رعایت كنند. در نماز جماعت تمامی به یك شكل و در یك قالب كلی نماز می‌گذارند و كسی نمی‌تواند با تكبر وغرور خود را از سایر افراد رفیعتر بداند و سوا این چارچوب اخلاق كند. افزون بر اینكه نماز در مسجد باعث ارتقا زهدو تقوا می شود و زهدوتقوا نیز در ایجاد کرد خضوع نقش مهمی دارد.
به این ترتیب، با تمرکز به جنبه‌های آموزشی و عبادی مسجد، باید ذکر کرد مسجد به عنوان مهم‌ترین پایگاه فقهی با ایجاد و توسعه مفاهیم و تعالیم شرعی در تولید خضوع و خشوع نقش مؤثری دارااست.

یافتن دوست خوب
یكی از مهمترین عامل ها مؤثر در شكل گیری شخصیت انسان، دوست میباشد. این گزینه در آیین اسلام التفات بسیاری دارااست. هم چنین اسلام ویژگی دوست عالی را نیز بیان می‌كند.
مسجد پایگاهی فقاهتی و فرهنگی هست كه نمازگزاران مؤمنی در آن رفت و آمد می‌كنند[84] و دوستی با این افراد، در طریقه انسان مؤثر است. با ساخت و ساز پیوند و آشنایی دربین مؤمنان، نخبگان و صالحان جامعه، بستری مناسب برای رویش و تربیت روحی بشر فراهم می‌‌آید.
كسی كه با خو بان ارتباط داراست، حتی در صورتی به آن رتبه از تكامل نرسد كه به سبب ساز معبود ترسی، مرتكب گناه نشود، به منجر حجب و شرمساری از برادارن فقاهتی خود، طرز انحراف را در پیش نمی‌گیرد.

3ـ برررسی اثرها آموزشی مسجد
از آغاز اسلام، مسجد به عنوان یك پایگاه آموزشی، كاربردهای گوناگونی داشته هست. سال‌های آغاز بعثت، با وجود جو اختناق و موقعیت مشقت كه بر مكه حاكم بود، فرستاده (صلی الله علیه و آله) در دورانی، یاران خویش را در مسجد الحرام گرد می آورد. برای آن ها قرآن می‌خواند و واجبات و محرمات الهی را به آنها آموزش می بخشید. چنین نشست‌هایی در مسجد، گاه به مناظره و اعلام کرد و گوهای وقتگیر علمی با سران قریش می‌انجامید.[85]
پس از مهاجرت نبی به مدینه و ساختن مسجد النبی، فصل نوینی در شغل‌های آموزشی مسجد شروع شد. فرستاده (صلی الله علیه و آله) بیشتر بعد از نماز صبح و عشا به سخنرانی و اذعان کرد و گوهای علمی می‌پرداخت.[86] این گرد‌همایی‌ها با حضور مردان و زنان مسلمان برپا می شد[87] كه این از آشكارترین جلوه‌های آموزشی مسجد در مدینه بود. تعبیروتفسیر قرآن و سخن بیان کردن پیرامون معانی آن، قسمت در خور توجهی از سخنرانی‌های فرستاده (صلی الله علیه و آله) را تشكیل می‌داد.[88] ضمن جلسه‌های سخنرانی فرستاده، كلاس‌های آموزشی گوناگونی نیز در مسجد تشكیل میشد.[89]
با این توضیحات، التفات جنبه‌های آموزش مسجد مشخص و معلوم میگردد.
رسول (صلی الله علیه و آله) می‌فرمایند:هر گونه توقفی در مسجد لغو و بیهوده میباشد، مگر برای سه دسته:\\\\\\\\\\\\" كسی كه بعد از نماز به تلاوت قرآن می‌پردازد، آنكه مشغول ذكر و خیال خداست و كسی كه به مباحثات علمی اشتغال داشته باشد.[90]
از حیث قصه، تشكیل جلسه‌های علمی در مسجد، نسبت به گرد‌همایی‌های دعا، جایگاه والاتری دارد[91] و جایزه آن، ثواب عمره كامل یا حج كامل[92] و جهاد در خط مش خدا می‌باشد[93] كه رحمت خداوند آنان را فرا می گیرد.[94] در این در میان، طرح مباحث دینی در مسجد، فضیلت بیشتری داراست.[95]
بعداز فرستاده (صلی الله علیه و آله)، ائمه (علیهم السلام) نیز برای مراقبت جنبه‌های آموزشی مسجد، کوشش‌های ارزنده‌ای اعمال دادند.[96]
مسجد، ابزارها و موقعیتی را در مشت دارد كه به كمك آن می‌تواند به یادگرفتن و ارتقاء شناخت فقهی نمازگزاران بپردازد. مسجد مكانی است كه مسلمانان برای برپایی فرائض الهی و مجالس مذهبی در آن حاضر می‌شوند و این فرصت مناسبی هست تا معارف و احكام دین تکثیر پیدا كند. ولی نقش امام جماعت در این در بین بسیار اصلی می‌باشد.
سوای پیش گویی تاریخ بنای مسجدها، دانشمندان و مورخان پذیرفته‌آند كه بیش تر از پیدایش مدرسه، مسجد یگانه مركز مهم آموزشی ـ فرهنگی در عالم اسلام بوده میباشد. هر یکسری بعضی از محققان از مقام‌های آموزشی دیگری همچون مكتب‌های خانگی و دارالقرّا نیز خیال كرده‌اند،[97] اما شغل‌های آموزشی در این مراكز چنان محدود بوده است كه ما امروزه اطلاعات قابل توجهی درباره چگونگی فراگیری درین مكان‌ها در چنگ نداریم. فعلا آنكه نام مسجدهای اساسی اسلامی كه رده شغل‌های آموزشی بوده، در تاریخ به یادماندنی گردیده‌است. حتی نام مدرسان این مسجدها، یاور با اطلاعات قابل توجه دیگری درباره مطالبی كه در مسجد تدریس می‌شده، در دست ماست.[98] بعداز پیدایش مدرسه نیز تا سال‌ها، مدرسه در دامن مسجد بنا میشد. از همین رو، در بیشتر كتاب‌هایی كه درباره مسجد به نگارش در می‌آمد، از مدرسه بسیار کلام گفته می‌شد كه این به باعث ارتباط بسیار نزدیك مسجد و مدرسه میباشد.[99]

جایگاه معبد در اسلام و دیگر ادیان الهی
انسان بر محور فطرت خود، توحید و یگانگی معبود رادرك می‌كند و ذات پاك حق را از وابستگی به مجال و مكان خاص، منزه میداند. با این هم اکنون، گویا یك تمایل فطری دیگر نیز او‌را وادار می‌كند تا در مكانی كه انتساب بیشتری با خدا داراست به عبادت او بپردازد. گویا جایگاهی كه منسوب به خداست، بهتر می‌تواند انسان را از امواج دغدغه‌ها و اضطراب‌ها دور و به کنار دریا وقار نزدیك كند.
از همین رو، تاریخ محل پرستش و پرستشگاه، به اندازه عمر آدم قدمت دارد. باستان شناسان از معبدهایی

مسجد النبی کوهسنگی مشهد

خبر میدهند كه از شروع پیدایش بشر وجود داشته‌اند. قرآن مجید نیز نام دارای اسم و رسم ادیان الهی را با نام پرستشگاه‌های آنها همدم كرده است.[73]
پیروان ادیان قبلی وظیفه داشتند كه نماز را صرفا در پرستشگاه‌های خود به جا آورند و نمازگزاردن در فارغ معبد، فقط از روی ناچاری برای آن‌ها روا بوده هست.
در اسلام با آنكه بر نمازگزاردن در مسجد تأكید فراوان شده، ولی نماز در فارغ مسجد نیز صحت دارد.
این حكم الهی ضمن آنكه كار را برای

آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد

امت نبی سهل وآسان كرده میباشد، نكته‌ای لطیف نیز در خود پنهان دارااست كه عالمان الهی آن را چنین بیان كرده‌اند:در حقیقیت، با آنكه همگی زمین با آفریدگار نسبت یكسانی دارااست، ولی معبود به لطف خویش با مسجد، معامله خانه را می‌كند یعنی آنان را محل دیدار و مجلس انس و زیارت قرار داده میباشد. این به‌این معناست كه تعیین مجلس دیدار و حضور را به اختیار ما واگذار فرموده و این از بزرگ ترین بزرگواری‌هاست.[74]
با آنكه همه گستره خاك برای امت رسول همچون، مسجد میباشد، اما مسجد به معنی اصطلاحی آن، مقام و محفلی ویژه برای عبادت خالصانه به شمار می‌رود. از همین رو، جنبه‌های عبادی مسجد، از دیگر جنبه‌‌های آن برجسته‌ تر و پرفروغ تر می‌نماید.

قرآن و جنبه‌های عبادی مسجد
در قرآن، هر جا صحبت از مسجد به در میان آمده، جنبه‌های عبادی آن به عنوان نقش اولیه و بنیادین این رده مقدس، گزینه تأكید قرار گرفته است. آفریدگار بلندمرتبه میفرماید:و مساجد ویژه خداست. پس هیچ كس را با خدا مخوانید. (جن: 18)
و در آیه دیگر میفرماید:پروردگارم بر دادگری دستور داده میباشد و اینكه در هر مسجدی روی خود را بدون واسطه (به سوی قبله) كنید و در حالی كه دین معبود را برای او خالص گردانیده‌اید او را بخوانید. همان طور كه شمارا پدید آورد و به سوی او باز میگردید. (اعراف: 29)
این آیه به روشنی می‌فهماند كه مسجد، كانون پرستش خالصانه می باشد. خداوند گرانقدر در جایی دیگر، مسجد را جایگاهی معرفی می‌كند كه در آن نام خداوند فراوان برده می‌گردد.
و مساجد یذكر فیها اسم الله كثیرا؛ و مساجدی كه نام پروردگار در آن‌ها بسیار برده میشود.(اعراف: 29)
با تمرکز به آیه‌های 36 و 37 سوره نوروروشنایی نیز مسجد، پایگاه تجمع مردانی می‌باشد كه صبح و شام در آن جا به تسبیح و عبادت مشغولند و هیچ کسب و کار و معامله‌ای آن‌ها‌را از خیال و خاطر پروردگار باز نمی‌داراست.

رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد

پس مسجد استارت، كانون عبادت و نماز و راز و نیاز مؤمنان با خداست. از همین‌رو، قرآن كریم كسانی كه مردم را از خیال كردن آفریدگار در مسجد باز می‌دارا هستند، از ستم پیشه ترین انسانها به شمار میاورد.[75]

جنبه‌های عبادی مسجد در گفتار معصومان (علیهم السلام)
پیشوایان معصوم نیز به پیروی از قرآن، بر جنبه‌های عبادی مسجد بسیار تأكید كرده‌اند. نیم نگاهی به آداب و احكام مسجد، این نكته را روشن می‌كند.[76] بیشتر این احكام نشانه می‌دهد كه اسلام در پی آن است كه مسجد جایگاهی مناسب برای یاد كردن معبود باشد و مؤمنان بتوانند در آن جا با حضور قلب، معبود را پرستش كنند. بدین خواسته، در احكام اسلامی، ایفا دادن هر كاری كه ممكن است مسجد را از ایفای چنین نقشی باز دارااست، ناخوشایند شمرده گردیده‌است.

شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد

آراستن مسجد با طلا جواهرات، نقاشی كردن مسجد، دادوستد، قضاوت كردن و اجرای حدود در مسجد، ورود دیوانگان و کودکان به مسجد، هم چنین اعمال كارهایی چون بلند كردن صدا و بیان سخنان بیهوده و اعلام اشیای گم شده و كارهایی از این دست در مسجد، هر كدام می‌تواند انسان را از اعتنا به نماز و عبادت باز داراست.
تاكید بر حضور در مسجد، با وضعیت طهارت و پاكیزگی، ترغیب نمازگزارن نسبت به آراستن خود و استعمال از بو و بوی خوش و زدودن بوی بد از دهان و بدن به هنگام حضور در مسجد نیز به همین باعث می باشد. گاه دیده میگردد كه بوی غیر مطلوب بدن كسی در مسجد، دور و بر را برای جمعی از نمازگزاران غیر قابل تحمل می‌كند و آنان را از عبادت باز می دارد. حرف گفتن درباره امو ر دنیوی نیز با محیطی كه برای عبادت و خیال پروردگار بنا شده، تناسبی ندارد و مسئله را برای تشویق اندیشه‌های نمازگزاران مهیا می‌كند. بر این شالوده، اعمال دادن دو دسته از كارها در مسجد روا نیست: دسته اولیه اموری میباشد كه ایفا آن در مسجد، با شأن و رده خانه پروردگار سازگاری ندارد. تیم دوم كارهایی است كه به جنبه عبادی مسجد زخم میرساند. بر این مورد بسیار تأكید كرده‌اند و در این باره چنین گفته‌اند:اگر مسجد را برای روضه خوانی چادر بزنند و فرش كنند سیاهی بكوبند و لوازم چای در آن ببرند، در شرایطی که كه این كارها به مسجد ضرر نرساند و مانع نماز تلاوت نشود، اشكال ندارد[77]
امور فرهنگی و آموزشی در مسجد، کار‌های اجتماعی ـ سیاسی و بخشی از امور نظامی كه اجرا آن در مسجد رواست، با آنكه هر یك فضیلت ویژه‌ای داراست، البته نباید به جنبه‌ عبادی مسجد و پرستشگاه بودن آن خدشه وارد كند و نمازگزاران را از نماز تلاوت در مسجد باز دارد.
جالب میباشد بدانیم فقهایی همچون امام خمینی (قدس سره) كه همواره بر جنبه‌های اجتماعی ـ سیاسی و انقلابی مسجد تاكید می‌كنند، انجام هر عملی را كه مانع عبادت مؤمنان درمسجد باشد، روا نمی‌دانند. در فتواهای گوناگونی از امام خمینی بر ضرورت غربت از عملیات ورزشی و حتی آموزش نظامی در مسجد، با همه اهمیتی كه دارد، تاكید شد‌ه‌است.[78]

2ـ رسیدگی آثار تربیتی مسجد
یكی دیگر از اثر ها فردی مسجد، اثر ها تربیتی آن است. مسجد ضمن اثر ها عبادی با گستره کار‌ها و مفاهیم کناره‌ای، در امور تربیتی نیز نقش مهمی ایفا می‌كند. آثار تربیتی مسجد را در سه بخش استیناف می‌كنیم:

تربیت فقاهتی
تربیت در لغت به معنای رشد و پاكیزه كردن است. در اصطلاح، تربیت عبارت می‌باشد از تبدیل كردن قوه‌ها به فعلیت و استحصال نیروها و استعدادهای درونی آدم كه سببب شكوفایی و پرورده ساختن می باشد.[79]
تربیت فقاهتی، تربیت بر اساس آموزه‌های دینی است كه به دین‌ داری پایان می‌پذیرد و شكوفایی شرعی را در بردارد.
مقصود از تربیت فقهی، ساخت، تقویت و رویش روح زهد و هدایت پذیری میباشد؛ زیرا نجات، در گرو ایمان و تقوای همیشگی و رسیدن به منزلت رضا است..[80]
در دنیایی كه مقصود و فلسفه زندگی، گم شده و پذیرش حیات پوچ و بیهوده، زمینه ساز پی آمدهای نامطلوبی هست كه به صورت‌های گوناگون در موضوع‌های فردی و اجتماعی بروز می‌‌كند، تنها آیین و تربیت دینی هست كه دلیل هدایت بشر در مسیر زندگی میشود.
در این بین مسجد با احیای تربیت دینی، انسان را به خویشتن باز می‌گرداند و با زدودن غبارهای خود آلزامیر از فطرت، آدم را به سوی نام و نشان فقاهتی ارشاد می‌كند. مسجد از طرق مختلف بر تربیت شرعی اثر می‌گذارد.

تشکیل داد شناخت
تربیت، فارغ از تولید شناخت و آگاهی امكان پذیر نیست. بدین ترتیب، تربیت فقهی به اطلاع رسانی و ا نتقال مفاهیم نیاز دارد تا در سایه آن وظیفه‌های فقهی شكل یابد. برگزاری گرد هم آیی‌های سخنرانی فقهی در مسجدها، مناسبت‌های متفاوت و بیان احكام، عملکرد ارزشمندی درین مسیر میباشد. در‌این سخنرانی‌ها شناخت و درایت دینی افراد ارتقا می‌یابد و با تبیین جامعیت فقاهتی و بها‌های اسلامی، یكی از مهم‌ ترین جنبه‌های تربیت دینی شكل میگیرد و در نهایت، قیمت‌ها و آرمان‌های فقاهتی تقویت می گردد.

تربیت عملی
تربیت فقط به ساخت و ساز و انتقال تدبیر‌ها مربوط نیست، بلكه تربیت عملی نیز بسیار مؤثر می باشد. برگزاری نماز جماعت، گرد هم آیی‌های دعا و نیایش، اعتكاف و مراسم‌های فقهی در مناسبت‌های مذهبی از این قبیل میباشد.

تربیت الگویی
تربیت الگویی، یكی از بهترین شیوه‌های تربیت هست. مسجد دراین مورد نیز مؤثر می‌باشد. امام جماعت و افراد نمازگزار در مسجد، مسلمان ها برتری می باشند كه بیشتر از بقیه افراد به احكام فقاهتی پای بندند. این افراد كه تربیت شده مسجد می باشند، الگوهای تربیت شرعی به شمار میروند و در هدایت و میل سایرافراد به باورها و انجام شرعی مؤثرند.
مسجد با ارتقاء شناخت و درایت، تبیین، مراقبت و گسترش بها‌ها و آرمان‌های اسلامی، تربیت عملی دینی و تربیت الگویی، نظام تربیتی منسجم و قوام یافته‌ای را ساخت می‌كند كه بر شاخصه‌های نام‌و‌نشان دینی تأثیر می‌گذارد و آنان را تقویت می‌كند.[81] براین اساس مسجد، سبب ساز تقویت تشخیص فقهی و تداوم آیین‌داری میگردد.
تربیت اخلاقی، تربیت شرعی، تربیت عقیدتی، تربیت سیاسی از بعدها تربیت دینی است كه مسجد بر آنان مؤثر می باشد.[82]

فروتنی
در نظام تربیتی اسلام، خضوع یكی از مهم ترین ویژگی اخلاقی می باشد كه در سایه غلبه بر هوای نفس و تكبر، تولید میگردد. مسجد نیز به عنوان پایگاهی مذهبی كه در تربیت دینی مؤثر هست، این جنبه شخصیتی ارزنده را در بشر تقویت می‌كند. مسجد با نحوه‌های گوناگون سبب تقویت خضوع می‌‌خواهد شد؛ زیرا مسجد صرفا به گروه ویژه‌ای از مسمانان با سطح سواد و ثروت و رده اجتماعی بالا تعلق ندارد، بلكه همگی قشرهای جامعه اسلامی میتوانند برای اجرای مراسم فقهی خود، در خانه آفریدگار حاضر شوند. حضور همه طبقه‌‌های اجتماعی در مسجد و ارتباط آنها با یكدیگر به ساخت و روحیه خشوع در آدم كمك می‌كند. در مسجد ثروتمندان با فقیران، عالمان با بیسوادان و جوانان با پیرها در ارتباطند.
بی شك، كسی كه در جریان ارتباط ها اجتماعی با افراد متعدد ارتباط داشته باشد و از گردهمایی و برخاست با قشرهای معدل و ضعیف غربت نمی‌كند، معمولا از رفتارهای متكبر به دور می‌ماند.[83]
از سوی دیگر از نگاه قانون ها دینی در مسجد، همه افراد در یك سطح می باشند و كسی حق ندارد نسبت به سایر افراد تكبر ورزد. آداب و قوانین مسجد برای همگی یكسان است و كسی امتیازی بر دیگران ندارد و همه می بایست آداب مسجد را رعایت كنند. در نماز جماعت تمامی به یك شكل و در یك قالب كلی نماز می‌گذارند و كسی نمی‌تواند با تكبر وغرور خود را از سایر افراد رفیعتر بداند و سوا این چارچوب اخلاق كند. افزون بر اینكه نماز در مسجد باعث ارتقا زهدو تقوا می شود و زهدوتقوا نیز در ایجاد کرد خضوع نقش مهمی دارد.
به این ترتیب، با تمرکز به جنبه‌های آموزشی و عبادی مسجد، باید ذکر کرد مسجد به عنوان مهم‌ترین پایگاه فقهی با ایجاد و توسعه مفاهیم و تعالیم شرعی در تولید خضوع و خشوع نقش مؤثری دارااست.

یافتن دوست خوب
یكی از مهمترین عامل ها مؤثر در شكل گیری شخصیت انسان، دوست میباشد. این گزینه در آیین اسلام التفات بسیاری دارااست. هم چنین اسلام ویژگی دوست عالی را نیز بیان می‌كند.
مسجد پایگاهی فقاهتی و فرهنگی هست كه نمازگزاران مؤمنی در آن رفت و آمد می‌كنند[84] و دوستی با این افراد، در طریقه انسان مؤثر است. با ساخت و ساز پیوند و آشنایی دربین مؤمنان، نخبگان و صالحان جامعه، بستری مناسب برای رویش و تربیت روحی بشر فراهم می‌‌آید.
كسی كه با خو بان ارتباط داراست، حتی در صورتی به آن رتبه از تكامل نرسد كه به سبب ساز معبود ترسی، مرتكب گناه نشود، به منجر حجب و شرمساری از برادارن فقاهتی خود، طرز انحراف را در پیش نمی‌گیرد.

3ـ برررسی اثرها آموزشی مسجد
از آغاز اسلام، مسجد به عنوان یك پایگاه آموزشی، كاربردهای گوناگونی داشته هست. سال‌های آغاز بعثت، با وجود جو اختناق و موقعیت مشقت كه بر مكه حاكم بود، فرستاده (صلی الله علیه و آله) در دورانی، یاران خویش را در مسجد الحرام گرد می آورد. برای آن ها قرآن می‌خواند و واجبات و محرمات الهی را به آنها آموزش می بخشید. چنین نشست‌هایی در مسجد، گاه به مناظره و اعلام کرد و گوهای وقتگیر علمی با سران قریش می‌انجامید.[85]
پس از مهاجرت نبی به مدینه و ساختن مسجد النبی، فصل نوینی در شغل‌های آموزشی مسجد شروع شد. فرستاده (صلی الله علیه و آله) بیشتر بعد از نماز صبح و عشا به سخنرانی و اذعان کرد و گوهای علمی می‌پرداخت.[86] این گرد‌همایی‌ها با حضور مردان و زنان مسلمان برپا می شد[87] كه این از آشكارترین جلوه‌های آموزشی مسجد در مدینه بود. تعبیروتفسیر قرآن و سخن بیان کردن پیرامون معانی آن، قسمت در خور توجهی از سخنرانی‌های فرستاده (صلی الله علیه و آله) را تشكیل می‌داد.[88] ضمن جلسه‌های سخنرانی فرستاده، كلاس‌های آموزشی گوناگونی نیز در مسجد تشكیل میشد.[89]
با این توضیحات، التفات جنبه‌های آموزش مسجد مشخص و معلوم میگردد.
رسول (صلی الله علیه و آله) می‌فرمایند:هر گونه توقفی در مسجد لغو و بیهوده میباشد، مگر برای سه دسته:\\\\\\\\\\\\" كسی كه بعد از نماز به تلاوت قرآن می‌پردازد، آنكه مشغول ذكر و خیال خداست و كسی كه به مباحثات علمی اشتغال داشته باشد.[90]
از حیث قصه، تشكیل جلسه‌های علمی در مسجد، نسبت به گرد‌همایی‌های دعا، جایگاه والاتری دارد[91] و جایزه آن، ثواب عمره كامل یا حج كامل[92] و جهاد در خط مش خدا می‌باشد[93] كه رحمت خداوند آنان را فرا می گیرد.[94] در این در میان، طرح مباحث دینی در مسجد، فضیلت بیشتری داراست.[95]
بعداز فرستاده (صلی الله علیه و آله)، ائمه (علیهم السلام) نیز برای مراقبت جنبه‌های آموزشی مسجد، کوشش‌های ارزنده‌ای اعمال دادند.[96]
مسجد، ابزارها و موقعیتی را در مشت دارد كه به كمك آن می‌تواند به یادگرفتن و ارتقاء شناخت فقهی نمازگزاران بپردازد. مسجد مكانی است كه مسلمانان برای برپایی فرائض الهی و مجالس مذهبی در آن حاضر می‌شوند و این فرصت مناسبی هست تا معارف و احكام دین تکثیر پیدا كند. ولی نقش امام جماعت در این در بین بسیار اصلی می‌باشد.
سوای پیش گویی تاریخ بنای مسجدها، دانشمندان و مورخان پذیرفته‌آند كه بیش تر از پیدایش مدرسه، مسجد یگانه مركز مهم آموزشی ـ فرهنگی در عالم اسلام بوده میباشد. هر یکسری بعضی از محققان از مقام‌های آموزشی دیگری همچون مكتب‌های خانگی و دارالقرّا نیز خیال كرده‌اند،[97] اما شغل‌های آموزشی در این مراكز چنان محدود بوده است كه ما امروزه اطلاعات قابل توجهی درباره چگونگی فراگیری درین مكان‌ها در چنگ نداریم. فعلا آنكه نام مسجدهای اساسی اسلامی كه رده شغل‌های آموزشی بوده، در تاریخ به یادماندنی گردیده‌است. حتی نام مدرسان این مسجدها، یاور با اطلاعات قابل توجه دیگری درباره مطالبی كه در مسجد تدریس می‌شده، در دست ماست.[98] بعداز پیدایش مدرسه نیز تا سال‌ها، مدرسه در دامن مسجد بنا میشد. از همین رو، در بیشتر كتاب‌هایی كه درباره مسجد به نگارش در می‌آمد، از مدرسه بسیار کلام گفته می‌شد كه این به باعث ارتباط بسیار نزدیك مسجد و مدرسه میباشد.[99]