نَهایةُ المَرام فی دانشِ الکَلام یکی کاملترین کتاب ها کلامی شیعه به گویش عربی که علامه حلی از علمای قرن هشتم آن را نگاشته میباشد. مؤلف، آراء و تاملهای کلامی فرقههای متعدد را گستردن داده و به انتقاد آن ها پرداخته میباشد. او نظرها حکما و متکلمین را در زمینهی توحید، نبوت و بقیه مسائل کلامی با هم تطبیق داده و طریقه و تفکر خویش در اعتقادات شیعه را ذکر مسجد النبی کوهسنگی مشهد نموده است.
درباره مؤلف
نوشتهی علمیٔ اساسی: علامه حلی
ابومنصور جمالالدین، حسن بن یوسف بن مطهّر حلّی مشهور به علامه حلّی، از تعالیترین عالمان شیعه میباشد. بعد از مرگ پژوهشگر حلی در سال ۶۷۶ قمری که مرجعیت شیعه ها را بر ذمه داشت، عموم علامه حلی را برای این فرمان اساسی مطلوب یافتند و وی در ۲۸ سالگی زعامت و مرجعیت شیعهها را بر ذمه گرفت. مناظرات و اثر ها وی موجب تمایل پادشاه محمد خدابنده به تشیع و ترویج مذهب شیعه در کشورایران شوید. علامه حلی دارنده تألیفات اکثری در علم ها فقه، اصول، عقاید، فلسفه، منطق، دعا و... آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.
حرف علامه حلی
آن طور که خویش مؤلف در پیشگفتار میگوید طریق وی درین کتاب بدین شکل میباشد که آنچه از نظرهای محققان قبل به دستش رسیده را گزینه گفت و گو قرار داده و عملکرد کرده در بین متکلمان و حکما به انصاف داوری نموده و در میان قواعد فلسفی و کلامی گردآوری رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد کند.[۱]
ساختار کتاب
کتاب نهایة المرام دربرگیرنده یک پیشگفتار و سه نصیب کلی میباشد که با تیتر قاعده از آن اسم میبرد.
پیشگفتار کتاب دارنده ۶ فصل میباشد:
شرافت و فضیلت دانش حرف
انگیزه اسمگذاری به سخن
زمینه دانش صحبت
غرض دانش حرف
منزلت دانش سخن میان علم ها اسلامی
وجوب یادگیری دانش حرف
او آنگاه در سه قاعده، مفصلا به مباحث کلامی شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد پرداخته میباشد:
قاعده اولیه: دانسته ها. این قاعده دارنده سه قسمت میباشد:
در تقسیم دانسته ها به مو جود و معدوم
در تقسیم به وجوب، قابلیت و امکان و امتناع
در تقسیم به ماهیت، جزء، بیرون و کلی
قاعده دوم: موجودات. این قاعده دارنده دو نصیب میباشد:
در تقسیم موجودات مطابق رأی متکلمان
در تقسیم موجودات مطابق رأی فلاسفه
قاعده سوم: محدثات. دارنده دو قسمت میباشد:
در جواهر
در اعراض.[۲] [۳][۴]
خصوصیتهای تاثیر
بعضا از خصوصیتهای تاثیر بهاین تفصیل میباشد:
این کتاب، کاملترین کتاب کلامی علامه و یکیاز کاملترین کتابهای حرف اسلامی میباشد.
این کتاب، شامل تفکرها و اثر ها فلاسفه و متکلمان میباشد که اقوال آنها در توان ممکن نقل شدهاست.
مؤلف عملکرد کرده نظر ها و ادلههای فلاسفه و متکلمان را به هم مجاورت سازد.
رعایت بی نقص خلق و خوی در دعوا علمی فارغ از تعصبهای مذهبی تا آنجا که در برخی مورد ها حیث معلم خود خواجه نصیر را رد کرده و انواع فخر رازی را وارد دانسته میباشد.
ابتکار در طرح مباحث، یاروهمدم با گستردن و توضیح بدون نقص از سایر خصوصیتهاست.[۵]
چاپ
چاپ اولیه نهایة المرام با مطالعه فاضل عرفان در سال ۱۴۱۹ق در قم بوسیله مؤسسة الامام الصادق(ع) شکل گرفت.
پانویس
حلی، نهایة المرام، ۱۴۱۹ق، ج۱، ص۵.
حلی، نهایة المرام، ۱۴۱۹ق، فهرست کتاب.
انصاری قمی، معرفی نهایة المرام فی دانش الکلام، ۱۳۷۸ش.
عرفان، معرفی نهایة المرام فی دانش الکلام، ۱۳۷۴ش.
انصاری قمی، معرفی نهایة المرام فی دانش الکلام، ۱۳۷۸ش.
نَهایةُ المَرام فی دانشِ الکَلام یکی کاملترین کتاب ها کلامی شیعه به گویش عربی که علامه حلی از علمای قرن هشتم آن را نگاشته میباشد. مؤلف، آراء و تاملهای کلامی فرقههای متعدد را گستردن داده و به انتقاد آن ها پرداخته میباشد. او نظرها حکما و متکلمین را در زمینهی توحید، نبوت و بقیه مسائل کلامی با هم تطبیق داده و طریقه و تفکر خویش در اعتقادات شیعه را ذکر مسجد النبی کوهسنگی مشهد نموده است.
درباره مؤلف
نوشتهی علمیٔ اساسی: علامه حلی
ابومنصور جمالالدین، حسن بن یوسف بن مطهّر حلّی مشهور به علامه حلّی، از تعالیترین عالمان شیعه میباشد. بعد از مرگ پژوهشگر حلی در سال ۶۷۶ قمری که مرجعیت شیعه ها را بر ذمه داشت، عموم علامه حلی را برای این فرمان اساسی مطلوب یافتند و وی در ۲۸ سالگی زعامت و مرجعیت شیعهها را بر ذمه گرفت. مناظرات و اثر ها وی موجب تمایل پادشاه محمد خدابنده به تشیع و ترویج مذهب شیعه در کشورایران شوید. علامه حلی دارنده تألیفات اکثری در علم ها فقه، اصول، عقاید، فلسفه، منطق، دعا و... آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.
حرف علامه حلی
آن طور که خویش مؤلف در پیشگفتار میگوید طریق وی درین کتاب بدین شکل میباشد که آنچه از نظرهای محققان قبل به دستش رسیده را گزینه گفت و گو قرار داده و عملکرد کرده در بین متکلمان و حکما به انصاف داوری نموده و در میان قواعد فلسفی و کلامی گردآوری رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد کند.[۱]
ساختار کتاب
کتاب نهایة المرام دربرگیرنده یک پیشگفتار و سه نصیب کلی میباشد که با تیتر قاعده از آن اسم میبرد.
پیشگفتار کتاب دارنده ۶ فصل میباشد:
شرافت و فضیلت دانش حرف
انگیزه اسمگذاری به سخن
زمینه دانش صحبت
غرض دانش حرف
منزلت دانش سخن میان علم ها اسلامی
وجوب یادگیری دانش حرف
او آنگاه در سه قاعده، مفصلا به مباحث کلامی شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد پرداخته میباشد:
قاعده اولیه: دانسته ها. این قاعده دارنده سه قسمت میباشد:
در تقسیم دانسته ها به مو جود و معدوم
در تقسیم به وجوب، قابلیت و امکان و امتناع
در تقسیم به ماهیت، جزء، بیرون و کلی
قاعده دوم: موجودات. این قاعده دارنده دو نصیب میباشد:
در تقسیم موجودات مطابق رأی متکلمان
در تقسیم موجودات مطابق رأی فلاسفه
قاعده سوم: محدثات. دارنده دو قسمت میباشد:
در جواهر
در اعراض.[۲] [۳][۴]
خصوصیتهای تاثیر
بعضا از خصوصیتهای تاثیر بهاین تفصیل میباشد:
این کتاب، کاملترین کتاب کلامی علامه و یکیاز کاملترین کتابهای حرف اسلامی میباشد.
این کتاب، شامل تفکرها و اثر ها فلاسفه و متکلمان میباشد که اقوال آنها در توان ممکن نقل شدهاست.
مؤلف عملکرد کرده نظر ها و ادلههای فلاسفه و متکلمان را به هم مجاورت سازد.
رعایت بی نقص خلق و خوی در دعوا علمی فارغ از تعصبهای مذهبی تا آنجا که در برخی مورد ها حیث معلم خود خواجه نصیر را رد کرده و انواع فخر رازی را وارد دانسته میباشد.
ابتکار در طرح مباحث، یاروهمدم با گستردن و توضیح بدون نقص از سایر خصوصیتهاست.[۵]
چاپ
چاپ اولیه نهایة المرام با مطالعه فاضل عرفان در سال ۱۴۱۹ق در قم بوسیله مؤسسة الامام الصادق(ع) شکل گرفت.
پانویس
حلی، نهایة المرام، ۱۴۱۹ق، ج۱، ص۵.
حلی، نهایة المرام، ۱۴۱۹ق، فهرست کتاب.
انصاری قمی، معرفی نهایة المرام فی دانش الکلام، ۱۳۷۸ش.
عرفان، معرفی نهایة المرام فی دانش الکلام، ۱۳۷۴ش.
انصاری قمی، معرفی نهایة المرام فی دانش الکلام، ۱۳۷۸ش.

مسجد النبی کوهسنگی مشهد: تاریخچه و نقش در مناسبتهای مذهبی