کارنامه اسلام فصلی درخشان از تاریخ انسانی هست که درکنار اینکه وامدار شور و تلاش مسلمین در راستای ترقی و توسعه و گسترش میباشد، پایه آن را باید در اوامر اسلام دانست که با تشویق مسلمین به علم و ترویج نشاط در زندگی، روح معاضدت را جانشین تعصبات دنیای باستانی کرد و در مقابل رهبانیت کلیسای قرنها وسطی که انزوا را پیشنهاد می کرد با توصیه مسلمین به رویه وسط، توسعه و تکامل صنعت و علم انسانی را تسهیل کرد. برای استیناف این فرهنگ و تمدن کبیر مورد نیاز می باشد مولفههای تشکیل دهنده تمدن را مورد اعتنا قرار اعطا کرد. فرهنگ وتمدن، تیمای مرکب مسجد النبی کوهسنگی مشهد از علم، اعتقاد، هنر، قانون اخلاقی، رسوم و عادات و هرگونه بضاعت و توانهای دیگری را که آدم به عنوان فردی اجتماعی بدست آورده دربرگیرنده می شود[4] که مداقه به آنان در مطالعات تمدنی آیتم دقت قرار میگیرد. دراین بخش از نوشتار به بازرسی اجمالی فرهنگ و تمدن میان مسلمین میپردازیم.
مسلمانها از نخستینِ ظهور اسلام که به طور بدون شوخی بر علم آموزی تاکید دارد، در مسیر علم و دانش گام برداشتند که شاهد روشنی بر این ادعا، وجود محققان و مخترعان فراوان مسلمان در ناحیهی علوم طبیعی و غیر طبیعی می باشد. مورخ و پژوهشگر انگلیسی «مونتگمری وات» به نقل از «بارون» مولف بخش ستارهشناسی و ریاضیات کتاب میراث اسلام، درباره ی اختراعات و دانشهای مسلمین اینگونه مینویسد: «اعراب حقیقتا چیزهای بزرگی در علم و دانش بدست آورده بودند. آنان اعداد را یاد دادن دادند، گرچه مبتکران آن نبودند رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد ولی بنیانگذار علم حساب فعلی شدند. اعراب به طور قابل ملاحظهای علم جبر را گسترش داده و به صورت علم دقیقی عرضه نمودند، همچنین علم هندسه بدست آنان اساس گذاری گردید. ... اینها در میان یونانیها وجود نداشته میباشد ... .[5]
مسلمین علاوه بر آنچه «بارون» بیان داشته در موضوع علوم طبیعی متعدد دیگری نظیر طب، معماری، نجوم، شیمی، جانورشناسی، هنر، دارو شناسی و همچنین در منطقه علوم غیر طبیعی مانند فلسفه، صحبت، عرفان و اخلاق و رفتار صاحب حیث و دارای اکتشافات و اختراعات فراوان بودهاند، تا جایی که کتاب تاریخ فتوحات اسلامی در اروپا نوشتهی «شکیب ارسلان» از پروفسور «دالماس» از اساتید دانشکده شهر «مونت پلیه» که علوم و معارف اسلامی را اساس برخی علوم جدیدداشته اینگونه مینویسد:
«تمدن مسلمانان منحصر به حرفه معماری ونقش و نگار ساختمان ها و مساجد پرشکوه نیست، بلکه مشتمل بر بسیار از علوم و معارفی می شود آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد که مبنا علوم نو بخصوص گیاه شناسی و پزشکی می باشد».[6]
از جمله دانشمندان مسلمان میقدرت به محمدبن زکریای رازی طبیب و حکیم ایرانی و مالک ابداعاتی در عرصه ی طب و کیمیا، ابن سینا فیلسوف و حکیم ایرانی، علی بن عباس اهوازی صاحب کتاب «الکتاب الملکی» در طبّ، زهراوی، جراح برجسته مسلمان، اصمعی وجاحظ از جانورشناسان مسلمان و «کندی» فیلسوف عرب، اشاره کرد.
البته برخی میکوشند تمام پیشرفتهای علمی مسلمین را وامدار عصر ترجمه و اسکنبرداری از آثار یونانیان قلمداد کنند. این فرمان در حالی می باشد که به گواهی تاریخ، بسیاری از این علوم و فوتوفن ابداع خود مسلمانها بوده است. مثلا این موارد میتوان به علم جبر و داروسازی اشاره کرد. خوارزمی از محققان اسلامی، کسی هست که جبر را بعنوان یک شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد علم غیر وابسته پایهگذاری کرد و اولین کتاب را در امر جبر و رویارویی تایپ کردن کرد.[7] «جرجی زیدان» نویسنده مسیحی درخصوص رشته دارو سازی مسلمین نیز چنین نوشته میباشد:
کارنامه اسلام فصلی درخشان از تاریخ انسانی هست که درکنار اینکه وامدار شور و تلاش مسلمین در راستای ترقی و توسعه و گسترش میباشد، پایه آن را باید در اوامر اسلام دانست که با تشویق مسلمین به علم و ترویج نشاط در زندگی، روح معاضدت را جانشین تعصبات دنیای باستانی کرد و در مقابل رهبانیت کلیسای قرنها وسطی که انزوا را پیشنهاد می کرد با توصیه مسلمین به رویه وسط، توسعه و تکامل صنعت و علم انسانی را تسهیل کرد. برای استیناف این فرهنگ و تمدن کبیر مورد نیاز می باشد مولفههای تشکیل دهنده تمدن را مورد اعتنا قرار اعطا کرد. فرهنگ وتمدن، تیمای مرکب مسجد النبی کوهسنگی مشهد از علم، اعتقاد، هنر، قانون اخلاقی، رسوم و عادات و هرگونه بضاعت و توانهای دیگری را که آدم به عنوان فردی اجتماعی بدست آورده دربرگیرنده می شود[4] که مداقه به آنان در مطالعات تمدنی آیتم دقت قرار میگیرد. دراین بخش از نوشتار به بازرسی اجمالی فرهنگ و تمدن میان مسلمین میپردازیم.
مسلمانها از نخستینِ ظهور اسلام که به طور بدون شوخی بر علم آموزی تاکید دارد، در مسیر علم و دانش گام برداشتند که شاهد روشنی بر این ادعا، وجود محققان و مخترعان فراوان مسلمان در ناحیهی علوم طبیعی و غیر طبیعی می باشد. مورخ و پژوهشگر انگلیسی «مونتگمری وات» به نقل از «بارون» مولف بخش ستارهشناسی و ریاضیات کتاب میراث اسلام، درباره ی اختراعات و دانشهای مسلمین اینگونه مینویسد: «اعراب حقیقتا چیزهای بزرگی در علم و دانش بدست آورده بودند. آنان اعداد را یاد دادن دادند، گرچه مبتکران آن نبودند رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد ولی بنیانگذار علم حساب فعلی شدند. اعراب به طور قابل ملاحظهای علم جبر را گسترش داده و به صورت علم دقیقی عرضه نمودند، همچنین علم هندسه بدست آنان اساس گذاری گردید. ... اینها در میان یونانیها وجود نداشته میباشد ... .[5]
مسلمین علاوه بر آنچه «بارون» بیان داشته در موضوع علوم طبیعی متعدد دیگری نظیر طب، معماری، نجوم، شیمی، جانورشناسی، هنر، دارو شناسی و همچنین در منطقه علوم غیر طبیعی مانند فلسفه، صحبت، عرفان و اخلاق و رفتار صاحب حیث و دارای اکتشافات و اختراعات فراوان بودهاند، تا جایی که کتاب تاریخ فتوحات اسلامی در اروپا نوشتهی «شکیب ارسلان» از پروفسور «دالماس» از اساتید دانشکده شهر «مونت پلیه» که علوم و معارف اسلامی را اساس برخی علوم جدیدداشته اینگونه مینویسد:
«تمدن مسلمانان منحصر به حرفه معماری ونقش و نگار ساختمان ها و مساجد پرشکوه نیست، بلکه مشتمل بر بسیار از علوم و معارفی می شود آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد که مبنا علوم نو بخصوص گیاه شناسی و پزشکی می باشد».[6]
از جمله دانشمندان مسلمان میقدرت به محمدبن زکریای رازی طبیب و حکیم ایرانی و مالک ابداعاتی در عرصه ی طب و کیمیا، ابن سینا فیلسوف و حکیم ایرانی، علی بن عباس اهوازی صاحب کتاب «الکتاب الملکی» در طبّ، زهراوی، جراح برجسته مسلمان، اصمعی وجاحظ از جانورشناسان مسلمان و «کندی» فیلسوف عرب، اشاره کرد.
البته برخی میکوشند تمام پیشرفتهای علمی مسلمین را وامدار عصر ترجمه و اسکنبرداری از آثار یونانیان قلمداد کنند. این فرمان در حالی می باشد که به گواهی تاریخ، بسیاری از این علوم و فوتوفن ابداع خود مسلمانها بوده است. مثلا این موارد میتوان به علم جبر و داروسازی اشاره کرد. خوارزمی از محققان اسلامی، کسی هست که جبر را بعنوان یک شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد علم غیر وابسته پایهگذاری کرد و اولین کتاب را در امر جبر و رویارویی تایپ کردن کرد.[7] «جرجی زیدان» نویسنده مسیحی درخصوص رشته دارو سازی مسلمین نیز چنین نوشته میباشد:
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: مرکز گردشگری مذهبی و انتقال ارزشهای دینی