مَأمُون عباسی ابوالعباس عبدالله (۱۷۰-۲۱۸ق) فرزند هارون، هفتمی خلیفه عباسی میباشد. وی بعد از باختدادن و کشتن برادرش محمد امین (ششمی خلیفه عباسی) در سال ۱۹۸ق به حکومت رسید و به پیشنهاد وزیر اهل ایران خویش ادب بن سهل وآسان، مرو را پایتخت خلافت خویش قرار اعطا کرد. سالهای اول حکومت وی به جهت نبرد با امین و قیامهای علویان متزلزل بود از این رو برای ثبت خلافتش امام رضا(ع) را از مدینه به مرو فراخواند و برای وانمود کردن دوستی با آل علی آغاز سفارش واگذاری خلافت را به امام اعطا کرد و بعد از آنکه امام این توصیه را نپذیرفت، منصب ولایتعهدی را بر امام رضا(ع) زور مسجد النبی کوهسنگی مشهد کرد.
وی بعداز مهار قیامهای علویان و برای اشراف بیشتر بر قلمرو خلافتش از مرو راهی بغداد شد و دراین مسیر، امام رضا(ع) را به جهت اینکه محبوبیتش نزد عموم بالا رفته بود، به شهیدشدن رساند. مأمون را به سبب ساز اعلام برتری امام علی علیهالسلام بعد از نبی(ص)، روا درک کردن وصلت موقت، ولایتعهدی امام رضا(ع) و بازگرداندن مجدد فدک به علویان، متأثر از شیعه ها دانستهاند. از سویی دیگر تامین مأمون از معتزله به ویژه در زمینه بنده بودن قرآن و اقرار دریافت کردن از مسئولان خوبمرتبه و قاضیان و عالمانِ زمان خویش بر بنده بودن قرآن، موجب گردیده اورا از معتزلیان آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد بدانند.
نسب و تولد
عبدالله ملقّب به مأمون پسر هارون، از نسل قریش و بنیهاشم در شب آدینه نصفه ربیع الاول سال ۱۷۰ق در بغداد چشم به جهان گشود.[۱] مامان وی (به نقلی کنیزی) به اسم مَراجِل[یادداشت ۱] از اهل یک محل بادغیس (شمال غربی افغانستان) بود.[۲] اُستادْسیس که در طی منصور عباسی قیام کرد، بابا مراجل بوده میباشد.[۳] خان دایی مأمون نیز شخصی به اسم چیره بوده که با مکر مأمون، ادب بن آسان وزیر و فرمانده لشکر مأمون را به قتل رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد رساند.[۴]
طرز به خلافت وصال مأمون
خلافت مأمون پیرو تضارب وی با خلیفه وقت امین عباسی شکل گرفت. مأمون با دانایی ادب بن راحت سپاهی را به سرداری طاهر بن حسین ملقب به ذوالیمینین برای تقابل با علی بن عیسی سردار سپاه امین ارسال کرد که سپاه امین با کشته شدن علی بن عیسی در سال ۱۹۵ قمری در ری ناکامی خورد. سپاه مأمون در غایت توانست در سال ۱۹۸ق بعداز جنگی شدید بر بغداد مسلط گردد. بعداز این ناکامی امین زندانی و کشته شد. بهدنبال نقطه پايان یافتن خلافت امین، مأمون در ۱۹۸ق در مرو به طور رسمیً به خلافت برگزیده شد و فضل و ادب بن سهل وآسان را به وزارت خود شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد برگزید.[۵]
برخی محققان تضارب در میان دو اخوی را در دو ادله دانستهاند: بحران ولایتعهدی، زد خورد دو حزب عربی و اهل ایران.[۶]
مَأمُون عباسی ابوالعباس عبدالله (۱۷۰-۲۱۸ق) فرزند هارون، هفتمی خلیفه عباسی میباشد. وی بعد از باختدادن و کشتن برادرش محمد امین (ششمی خلیفه عباسی) در سال ۱۹۸ق به حکومت رسید و به پیشنهاد وزیر اهل ایران خویش ادب بن سهل وآسان، مرو را پایتخت خلافت خویش قرار اعطا کرد. سالهای اول حکومت وی به جهت نبرد با امین و قیامهای علویان متزلزل بود از این رو برای ثبت خلافتش امام رضا(ع) را از مدینه به مرو فراخواند و برای وانمود کردن دوستی با آل علی آغاز سفارش واگذاری خلافت را به امام اعطا کرد و بعد از آنکه امام این توصیه را نپذیرفت، منصب ولایتعهدی را بر امام رضا(ع) زور مسجد النبی کوهسنگی مشهد کرد.
وی بعداز مهار قیامهای علویان و برای اشراف بیشتر بر قلمرو خلافتش از مرو راهی بغداد شد و دراین مسیر، امام رضا(ع) را به جهت اینکه محبوبیتش نزد عموم بالا رفته بود، به شهیدشدن رساند. مأمون را به سبب ساز اعلام برتری امام علی علیهالسلام بعد از نبی(ص)، روا درک کردن وصلت موقت، ولایتعهدی امام رضا(ع) و بازگرداندن مجدد فدک به علویان، متأثر از شیعه ها دانستهاند. از سویی دیگر تامین مأمون از معتزله به ویژه در زمینه بنده بودن قرآن و اقرار دریافت کردن از مسئولان خوبمرتبه و قاضیان و عالمانِ زمان خویش بر بنده بودن قرآن، موجب گردیده اورا از معتزلیان آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد بدانند.
نسب و تولد
عبدالله ملقّب به مأمون پسر هارون، از نسل قریش و بنیهاشم در شب آدینه نصفه ربیع الاول سال ۱۷۰ق در بغداد چشم به جهان گشود.[۱] مامان وی (به نقلی کنیزی) به اسم مَراجِل[یادداشت ۱] از اهل یک محل بادغیس (شمال غربی افغانستان) بود.[۲] اُستادْسیس که در طی منصور عباسی قیام کرد، بابا مراجل بوده میباشد.[۳] خان دایی مأمون نیز شخصی به اسم چیره بوده که با مکر مأمون، ادب بن آسان وزیر و فرمانده لشکر مأمون را به قتل رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد رساند.[۴]
طرز به خلافت وصال مأمون
خلافت مأمون پیرو تضارب وی با خلیفه وقت امین عباسی شکل گرفت. مأمون با دانایی ادب بن راحت سپاهی را به سرداری طاهر بن حسین ملقب به ذوالیمینین برای تقابل با علی بن عیسی سردار سپاه امین ارسال کرد که سپاه امین با کشته شدن علی بن عیسی در سال ۱۹۵ قمری در ری ناکامی خورد. سپاه مأمون در غایت توانست در سال ۱۹۸ق بعداز جنگی شدید بر بغداد مسلط گردد. بعداز این ناکامی امین زندانی و کشته شد. بهدنبال نقطه پايان یافتن خلافت امین، مأمون در ۱۹۸ق در مرو به طور رسمیً به خلافت برگزیده شد و فضل و ادب بن سهل وآسان را به وزارت خود شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد برگزید.[۵]
برخی محققان تضارب در میان دو اخوی را در دو ادله دانستهاند: بحران ولایتعهدی، زد خورد دو حزب عربی و اهل ایران.[۶]
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: تاریخچه و نقش در مناسبتهای مذهبی