مرجع مسجد النبی کوهسنگی مشهد

حلوان

حُلوان شهری تاریخی در جنوب سرپل ذهاب جمهوری اسلامی ایران که اسم آن در نهج البلاغه آمده میباشد و امروزه ویرانه‌های آن برجای باقیمانده میباشد. برخی دانشمندان بر این باورند که عمر این شهر به بیش تر از دو هزار سال پیش از تولد مسیح مسجد النبی کوهسنگی مشهد می رسد.
حلوان در فتح مداين به دست مسلمانها محل استقرار سپاه یزدگرد ساسانی بود. ابومسلم خراسانی مدتی در‌این شهر اقامت داشت و نزاع سپاه امین و مأمون عباسی در حُلوان چهره بخشید. به حیث بعضا پژوهشگران، حلوان بر تاثیر حمله ها پیاپى حاکمان و زمین لرزه‌هاى شدید، آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد کم کم ویران شد.
حسن‌ بن علی خَلّال حلوانی (وفات ۲۴۲ق) و محمّد بن عاصم حلوانی (وفات ۳۳۳ق) از علما و محدثین منسوب به حلوان بوده و حمزة‌ بن حبیب زیّات (وفات ۱۵۶ق) از اصحاب امام درست گو(ع) و احمد بن اسحاق قمى (وفات ۲۶۰ق) از اصحاب امام عسکری(ع) در‌این این ناحیه مدفون رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد می‌باشند.

عنایت و وضعیت
اسم شهر حُلوان در طومار امام علی(ع) به فرمان دار این شهر اَسوَد بنِ قَطَبه مذکور و در نهج البلاغه مو جود میباشد.[۱]

منابع تاریخی، بناى شهر حلوان را به قباد ساسانی نسبت داده‌‌اند،[۲] ولی بعضی پژوهشگران به استناد لوحی که از سرپل ذهاب به دست آمده، بر این باورند که عمر این شهر به بیشتراز دو هزار سال پیش از به دنیا آمدن مسیح شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد می رسد.[۳]

حُلْوان، شهرى تاريخی در غرب کشور ایران میباشد كه امروزه ويرانه‌‌ای از آن برجای باقی مانده و در قبل از شهرهای مرزی عراق به‌شمار میرفت. به گفته مستوفى هروى در ترجمه الفتوح، این شهر در ورودی يكى از گردنه‌های زاگرس دارای اسم و رسم به عقبه حلوان، در جنوب سرپل ذهاب، در کنار دریا رود حلوان قرار داشت.[۴] مناطقی دیگر نیز با تیتر حلوان شناخته می شود؛ مثلا حِلوان ترکیه،[۵] حلوان مصر و روستای حلوان در حوالی طبس.[۶]

نامگذاری
به گفته یاقوت حموی اسم حلوان از اسم حلوان ‌بن عمران ‌بن الحاف‌ بن قضاعه گرفته گردیده که از مالکان آنجا بود.[۷] به حیث ابوعبيد بکری، جغرافی‌نگار قرن پنجم نیز، زیرا حلوان در ابتداى عراق و انتها حد ايالت جبال قرار داشت، آن را حلوان، به‌ معنای پاسبان و نگهدارنده، خوانده‌اند.[۸]

طاق گَرّا، بنا‌ زمان ساسانی در گردنه حُلوان
اتفاق ها
در فتح مداين به دست مسلمان‌ها در سال ۱۶ق، شهر حلوان محل استقرار يزدگرد ساسانی بود.[۹] و بعداز برد مسلمان‌ها، حلوان شهر مرزی عراق شد.[۱۰] ابومسلم خراسانی در سال ۱۳۷ق براى مدتى در حلوان اقامت داشت[۱۱] و مبارزه امین، خلیفه عباسى، با طاهر بن حسین، فرمانده سپاه مأمون، در سال ۱۹۶ق در حلوان چهره بخشید.[۱۲] در قرن چهارم و ششم قمری دو زمین‌لزره والا حلوان را تکان داد.[۱۳] به حیث برخی پژوهشگران، حلوان بر تاثیر تهاجم ها پیاپى حاکمان و زمین لرزه‌هاى شدید، به تدریج رو به فساد بنیان،[۱۴] به گونه ای‌ که از قرن هفتم هجرى قمرى ويران بود.[۱۵]

منسوبان و مدفونان
علماى بسیارى به حلوان منسوبند، به عنوان مثال: ابومحمد حسن‌ بن على خَلّال حلوانى، محدّث (وفات ۲۴۲ق)،[۱۶] محمّد بن عاصم حلوانى، محدّث و اديب (وفات ۳۳۳ق) و سلمان بن بنده اللّه بن محمّد حلوانى‏، ادیب و قاری قرآن (۴۹۳ق).[۱۷]
مثلا بقعه‌های مشهور حلوان، بقاع حمزة‌ بن حبیب زیّات، پر اسم و رسم به سید حمزه (وفات ۱۵۶ق)، از قاریان هفت‌گانه و اصحاب امام درست گو(ع)[۱۸] و بقعه احمد بن اسحاق قمى (وفات ۲۶۰) از اصحاب امام عسکری(ع) میباشد که امروزه جزو شهر سرپل ذهاب است.[۱۹]

حلوان

حُلوان شهری تاریخی در جنوب سرپل ذهاب جمهوری اسلامی ایران که اسم آن در نهج البلاغه آمده میباشد و امروزه ویرانه‌های آن برجای باقیمانده میباشد. برخی دانشمندان بر این باورند که عمر این شهر به بیش تر از دو هزار سال پیش از تولد مسیح مسجد النبی کوهسنگی مشهد می رسد.
حلوان در فتح مداين به دست مسلمانها محل استقرار سپاه یزدگرد ساسانی بود. ابومسلم خراسانی مدتی در‌این شهر اقامت داشت و نزاع سپاه امین و مأمون عباسی در حُلوان چهره بخشید. به حیث بعضا پژوهشگران، حلوان بر تاثیر حمله ها پیاپى حاکمان و زمین لرزه‌هاى شدید، آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد کم کم ویران شد.
حسن‌ بن علی خَلّال حلوانی (وفات ۲۴۲ق) و محمّد بن عاصم حلوانی (وفات ۳۳۳ق) از علما و محدثین منسوب به حلوان بوده و حمزة‌ بن حبیب زیّات (وفات ۱۵۶ق) از اصحاب امام درست گو(ع) و احمد بن اسحاق قمى (وفات ۲۶۰ق) از اصحاب امام عسکری(ع) در‌این این ناحیه مدفون رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد می‌باشند.

عنایت و وضعیت
اسم شهر حُلوان در طومار امام علی(ع) به فرمان دار این شهر اَسوَد بنِ قَطَبه مذکور و در نهج البلاغه مو جود میباشد.[۱]

منابع تاریخی، بناى شهر حلوان را به قباد ساسانی نسبت داده‌‌اند،[۲] ولی بعضی پژوهشگران به استناد لوحی که از سرپل ذهاب به دست آمده، بر این باورند که عمر این شهر به بیشتراز دو هزار سال پیش از به دنیا آمدن مسیح شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد می رسد.[۳]

حُلْوان، شهرى تاريخی در غرب کشور ایران میباشد كه امروزه ويرانه‌‌ای از آن برجای باقی مانده و در قبل از شهرهای مرزی عراق به‌شمار میرفت. به گفته مستوفى هروى در ترجمه الفتوح، این شهر در ورودی يكى از گردنه‌های زاگرس دارای اسم و رسم به عقبه حلوان، در جنوب سرپل ذهاب، در کنار دریا رود حلوان قرار داشت.[۴] مناطقی دیگر نیز با تیتر حلوان شناخته می شود؛ مثلا حِلوان ترکیه،[۵] حلوان مصر و روستای حلوان در حوالی طبس.[۶]

نامگذاری
به گفته یاقوت حموی اسم حلوان از اسم حلوان ‌بن عمران ‌بن الحاف‌ بن قضاعه گرفته گردیده که از مالکان آنجا بود.[۷] به حیث ابوعبيد بکری، جغرافی‌نگار قرن پنجم نیز، زیرا حلوان در ابتداى عراق و انتها حد ايالت جبال قرار داشت، آن را حلوان، به‌ معنای پاسبان و نگهدارنده، خوانده‌اند.[۸]

طاق گَرّا، بنا‌ زمان ساسانی در گردنه حُلوان
اتفاق ها
در فتح مداين به دست مسلمان‌ها در سال ۱۶ق، شهر حلوان محل استقرار يزدگرد ساسانی بود.[۹] و بعداز برد مسلمان‌ها، حلوان شهر مرزی عراق شد.[۱۰] ابومسلم خراسانی در سال ۱۳۷ق براى مدتى در حلوان اقامت داشت[۱۱] و مبارزه امین، خلیفه عباسى، با طاهر بن حسین، فرمانده سپاه مأمون، در سال ۱۹۶ق در حلوان چهره بخشید.[۱۲] در قرن چهارم و ششم قمری دو زمین‌لزره والا حلوان را تکان داد.[۱۳] به حیث برخی پژوهشگران، حلوان بر تاثیر تهاجم ها پیاپى حاکمان و زمین لرزه‌هاى شدید، به تدریج رو به فساد بنیان،[۱۴] به گونه ای‌ که از قرن هفتم هجرى قمرى ويران بود.[۱۵]

منسوبان و مدفونان
علماى بسیارى به حلوان منسوبند، به عنوان مثال: ابومحمد حسن‌ بن على خَلّال حلوانى، محدّث (وفات ۲۴۲ق)،[۱۶] محمّد بن عاصم حلوانى، محدّث و اديب (وفات ۳۳۳ق) و سلمان بن بنده اللّه بن محمّد حلوانى‏، ادیب و قاری قرآن (۴۹۳ق).[۱۷]
مثلا بقعه‌های مشهور حلوان، بقاع حمزة‌ بن حبیب زیّات، پر اسم و رسم به سید حمزه (وفات ۱۵۶ق)، از قاریان هفت‌گانه و اصحاب امام درست گو(ع)[۱۸] و بقعه احمد بن اسحاق قمى (وفات ۲۶۰) از اصحاب امام عسکری(ع) میباشد که امروزه جزو شهر سرپل ذهاب است.[۱۹]