مرجع مسجد النبی کوهسنگی مشهد

بیعت در فکر سیاسی شیعه
از طریقه شیعه، درخصوص هر امری نمی‌اقتدار بیعت کرد و بر فرض که بیعت را عقد بشماریم، مورد عقد بیعت بایستی مشروع و مجاز باشد. از جمله، متکلّمان شیعه زمینه امامت و خلافت نبی (ص) را از موضوعاتی میدانند که نمی‌تواند با بیعت گروهی از عموم یا این که همگی آنان اثبات گردد، بلکه به دلایل عقلی و نقلی بسیار، امام بایستی منصوص باشد و امامت وی به وسیله رسول (ص) از طرف خداوند مشخص و معلوم گردیده باشد.[۹۲] از دید فقهای شیعه، هرچند برای ضرورت کار به عقد بیعت می‌اقتدار به ادّله ضرورت وفای به عقد یا این که شرط مانند «اوفوابالعقود»[۹۳] استناد کرد،[۹۴] البته این ادّله خویش نمی‌تواند زمینه عقد را مشروعیت بخشد و فقط دلالت بر بایستگی وفا به شروط عقود مشروع(که مشروعیتشان با دیگر برهان اثبات گردیده) مسجد النبی کوهسنگی مشهد داراست.[۹۵]

همینطور، به حیث پژوهشگران شیعه، ماهیت بیعت در طول نبی (ص)، با پیش بینی معنای لغوی آن و نیز با دقت به وجوبِ اطاعت از فرستاده (ص)، به ادّله عقلی و نقلی، انشائی نبوده بلکه تنهاً جنبه تأکیدی داشته و به خواسته تأکیدِ عملیِ ایمان به آن حضرت و تعهّد به اسباب ایمان، و به تفسیر بعضی «ساخت و ساز علت‌ای نو برای نصرت و اطاعت فرستاده»، شکل می‌گرفته میباشد. پس اصل مشروعیت و ثبوت جایگاه ولایت فرستاده(ص) و حتی بایستگی تبعیت از آن حضرت مستند به بیعت نبوده میباشد،[۹۶] همچنانکه این جنبه تأکیدی بیعت چه بسا درباره بیعتهایی که با خلفا انجام شده به چشم میخورد، بویژه در مواقعی که خلافت با سفارش و گزینش خلیفه قبل اثبات گردیده بود مانند خلافت قدمت بن خطاب و عثمان بن عفان.[۹۷] این نگرش اهل سنّت یا این که برگرفته از ترسیم بیعت با روحانیِ قوم و قبیله در عرب پیش از اسلام میباشد و یا این که بر طبق ادّعای گزینش آحاد یا این که بعضی جانشینان فرستاده(ص) به طرز بیعت؛ و هم اکنون آنکه هیچیک از این دو قابل استناد آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد وجود ندارد.

انواع دیگر پژوهشگران امامی در این مورد وجود تحمیل یا این که حداقل اکراه در بیشتر مفاد بیعت عموم با خلفا به استناد واقعیتهای تاریخی میباشد که حتی بعضا اهل سنّت نیز آن را پذیرفته‌اند.[۹۸] به ادّله حدیثی و تاریخی بسیار، بعد از ماجرای سقیفه، امام علی(ع)، بنی هاشم و شماری از بزرگان اصحاب با ابوبکر بیعت نکردند و بعد ها از آن‌ها به اکراه بیعت دریافت شد.[۹۹] از این پیشین، یکی‌از بنیانگذاران این بیعت آن را کاری اکانت نشده و سوای تدّبر (فَلْتَة) نامیده و تکرار آن را جایز ندانسته میباشد.[۱۰۰] در‌این در میان، صرفا در طی خلافت امام علی(ع) بیعت آزادانه شکل گرفت، و حتی با وجود سماجت یاران حضرت، امام دریافت بیعت اجباری را نپذیرفت و بنابر منابع تاریخی کسانی کم بیعت نکردند، بی‌آنکه از حقوق و دستمزد اجتماعی محروم شوند یا این که آیتم تعرّض رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد قرار گیرند.[۱۰۱]

بعضی نویسندگان اهل سنّت[۱۰۲] با استناد به برخی خطبه‌ها و طومار‌های نهج البلاغه[۱۰۳] که در آن ها از الزام آور بودن بیعت عموم حتی نسبت به آن‌ها که بیعت نکرده‌اند حرف رفته میباشد، ادّعا کرده‌اند که حضرت علی و نیز امام حسن(ع) ثبوت امامت با بیعت را قبول داشته‌اند.[۱۰۴] ولی پژوهشگران شیعه این لحاظ را مردود می دانند، چون اثبات نشدن امامت با بیعت، قبل از آنکه از ضروریات سخن شیعی به شمار می‌رود، آیتم تصریح و تأکید فرد علی(ع) نیز بوده میباشد.[۱۰۵] به‌این برهان و دلایل دیگر[۱۰۶] بایستی این روایات را، بر جدل و مناظره به خواسته اسکات و اقناع شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد حمل کرد.[۱۰۷]

بیعت در فکر سیاسی تازه شیعه
هر یک‌سری بیشتر فقهای امامی معاصر برای بیعت در حین حضور معصوم(ع) صرفا نقش تأکیدی قائل‌اند، برخی از آن‌ها در ارزیابی کیفیت اِعمال ولایت فقها در بعد از ظهر غایب بودن امام معصوم، برای بیعت نقشی بالاتر از تأکید، یعنی نوعی جنبه انشائی، قائل گردیده‌اند. ولی بعضا فقها تفکیکی در میان بیعت در طول حضور معصوم و در طی غایب بودن نکرده‌اند[۱۰۸]. به‌علاوه، بعضی فقهای معاصر به کسب نوعی ولایت و مشروعیت مردمی با بیعت در بعدازظهر غایب بودن نظریه دارا‌هستند. معدودی از اینان[۱۰۹] بیعت را عقد وکالتی مایحتاج میدانند که مسئله آن انشای ولایت و اعطای سلطه میباشد و بر این مبنا، تعیین و بیعتِ اکثریت را حتی نسبت به اقلیتی که بیعت نکرده‌اند نافذ و ما یحتاج الاجرا می‌شمارند. تبیین بیعت تحت عنوان عقد وکالت و نیز بایستگی اینگونه عقدی گزینه مناقشه و عیب گیری قرار گرفته میباشد.[۱۱۰]

بیعت در فکر سیاسی شیعه
از طریقه شیعه، درخصوص هر امری نمی‌اقتدار بیعت کرد و بر فرض که بیعت را عقد بشماریم، مورد عقد بیعت بایستی مشروع و مجاز باشد. از جمله، متکلّمان شیعه زمینه امامت و خلافت نبی (ص) را از موضوعاتی میدانند که نمی‌تواند با بیعت گروهی از عموم یا این که همگی آنان اثبات گردد، بلکه به دلایل عقلی و نقلی بسیار، امام بایستی منصوص باشد و امامت وی به وسیله رسول (ص) از طرف خداوند مشخص و معلوم گردیده باشد.[۹۲] از دید فقهای شیعه، هرچند برای ضرورت کار به عقد بیعت می‌اقتدار به ادّله ضرورت وفای به عقد یا این که شرط مانند «اوفوابالعقود»[۹۳] استناد کرد،[۹۴] البته این ادّله خویش نمی‌تواند زمینه عقد را مشروعیت بخشد و فقط دلالت بر بایستگی وفا به شروط عقود مشروع(که مشروعیتشان با دیگر برهان اثبات گردیده) مسجد النبی کوهسنگی مشهد داراست.[۹۵]

همینطور، به حیث پژوهشگران شیعه، ماهیت بیعت در طول نبی (ص)، با پیش بینی معنای لغوی آن و نیز با دقت به وجوبِ اطاعت از فرستاده (ص)، به ادّله عقلی و نقلی، انشائی نبوده بلکه تنهاً جنبه تأکیدی داشته و به خواسته تأکیدِ عملیِ ایمان به آن حضرت و تعهّد به اسباب ایمان، و به تفسیر بعضی «ساخت و ساز علت‌ای نو برای نصرت و اطاعت فرستاده»، شکل می‌گرفته میباشد. پس اصل مشروعیت و ثبوت جایگاه ولایت فرستاده(ص) و حتی بایستگی تبعیت از آن حضرت مستند به بیعت نبوده میباشد،[۹۶] همچنانکه این جنبه تأکیدی بیعت چه بسا درباره بیعتهایی که با خلفا انجام شده به چشم میخورد، بویژه در مواقعی که خلافت با سفارش و گزینش خلیفه قبل اثبات گردیده بود مانند خلافت قدمت بن خطاب و عثمان بن عفان.[۹۷] این نگرش اهل سنّت یا این که برگرفته از ترسیم بیعت با روحانیِ قوم و قبیله در عرب پیش از اسلام میباشد و یا این که بر طبق ادّعای گزینش آحاد یا این که بعضی جانشینان فرستاده(ص) به طرز بیعت؛ و هم اکنون آنکه هیچیک از این دو قابل استناد آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد وجود ندارد.

انواع دیگر پژوهشگران امامی در این مورد وجود تحمیل یا این که حداقل اکراه در بیشتر مفاد بیعت عموم با خلفا به استناد واقعیتهای تاریخی میباشد که حتی بعضا اهل سنّت نیز آن را پذیرفته‌اند.[۹۸] به ادّله حدیثی و تاریخی بسیار، بعد از ماجرای سقیفه، امام علی(ع)، بنی هاشم و شماری از بزرگان اصحاب با ابوبکر بیعت نکردند و بعد ها از آن‌ها به اکراه بیعت دریافت شد.[۹۹] از این پیشین، یکی‌از بنیانگذاران این بیعت آن را کاری اکانت نشده و سوای تدّبر (فَلْتَة) نامیده و تکرار آن را جایز ندانسته میباشد.[۱۰۰] در‌این در میان، صرفا در طی خلافت امام علی(ع) بیعت آزادانه شکل گرفت، و حتی با وجود سماجت یاران حضرت، امام دریافت بیعت اجباری را نپذیرفت و بنابر منابع تاریخی کسانی کم بیعت نکردند، بی‌آنکه از حقوق و دستمزد اجتماعی محروم شوند یا این که آیتم تعرّض رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد قرار گیرند.[۱۰۱]

بعضی نویسندگان اهل سنّت[۱۰۲] با استناد به برخی خطبه‌ها و طومار‌های نهج البلاغه[۱۰۳] که در آن ها از الزام آور بودن بیعت عموم حتی نسبت به آن‌ها که بیعت نکرده‌اند حرف رفته میباشد، ادّعا کرده‌اند که حضرت علی و نیز امام حسن(ع) ثبوت امامت با بیعت را قبول داشته‌اند.[۱۰۴] ولی پژوهشگران شیعه این لحاظ را مردود می دانند، چون اثبات نشدن امامت با بیعت، قبل از آنکه از ضروریات سخن شیعی به شمار می‌رود، آیتم تصریح و تأکید فرد علی(ع) نیز بوده میباشد.[۱۰۵] به‌این برهان و دلایل دیگر[۱۰۶] بایستی این روایات را، بر جدل و مناظره به خواسته اسکات و اقناع شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد حمل کرد.[۱۰۷]

بیعت در فکر سیاسی تازه شیعه
هر یک‌سری بیشتر فقهای امامی معاصر برای بیعت در حین حضور معصوم(ع) صرفا نقش تأکیدی قائل‌اند، برخی از آن‌ها در ارزیابی کیفیت اِعمال ولایت فقها در بعد از ظهر غایب بودن امام معصوم، برای بیعت نقشی بالاتر از تأکید، یعنی نوعی جنبه انشائی، قائل گردیده‌اند. ولی بعضا فقها تفکیکی در میان بیعت در طول حضور معصوم و در طی غایب بودن نکرده‌اند[۱۰۸]. به‌علاوه، بعضی فقهای معاصر به کسب نوعی ولایت و مشروعیت مردمی با بیعت در بعدازظهر غایب بودن نظریه دارا‌هستند. معدودی از اینان[۱۰۹] بیعت را عقد وکالتی مایحتاج میدانند که مسئله آن انشای ولایت و اعطای سلطه میباشد و بر این مبنا، تعیین و بیعتِ اکثریت را حتی نسبت به اقلیتی که بیعت نکرده‌اند نافذ و ما یحتاج الاجرا می‌شمارند. تبیین بیعت تحت عنوان عقد وکالت و نیز بایستگی اینگونه عقدی گزینه مناقشه و عیب گیری قرار گرفته میباشد.[۱۱۰]