فتوای جهاد کفایی سید علی سیستانی
نوشتهعلمیٔ اساسی: فتوای جهاد علیه داعش
سید علی سیستانی، از مراجع تبعیت شیعه بومی در نجف، در ۱۳ ژوئن ۲۰۱۴م (۲۳ خرداد ماه ۱۳۹۳ش) سه روز بعداز ارعاب داعش و بیانیه هیئت وزیران درباره صورتگیری بسیج مردمی،[۱۰] در فتوایی جنگ با داعش را واجب کفایی ذکر کرد.[۱۱] این فتوا را در مشروعیتبخشی به حشد شعبی[۱۲] و پیوستن عموم به آن تأثیرگذار دانستهاند؛[۱۳] بهسیرتکاملای که برخی محققان صورتگیری حشد شعبی را بعداز فتوای سید علی سیستانی مسجد النبی کوهسنگی مشهد می دانند.[۱۴]
مشروعیت رسمی
حشد شعبی با ثبت ضابطهِ «سازمان حشد شعبی» در پارلمان عراق در ۲۶ نوامبر ۲۰۱۶م (۶ آذر ۱۳۹۵ش)، یکیاز نیروهای نظامی عراق شد و پایین لحاظ فرماندهی تمام نیروهای دارای سلاح قرار گرفت. مبتنی بر آن، قانون ها مرتبط با حشد شعبی و دیگر نیروهای دارای اسلحه عراق یکسان میباشد و حشد شعبی مانند دیگر نیروهای نظامی، از عملهای سیاسی نهی کردن آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد گردیده است.[۱۵]
ساختار
حشد شعبی از مجموعههای نظامی درست شده که شمار آنان از ۴۲[۱۶] تا ۶۸ دسته[۱۷] نام برده میباشد. تعداد نیروهای حشد شعبی نیز متعدد نام برده و میان شصت[۱۸] تا ۱۶۰ هزار بدن گزارش شدهاست؛[۱۹] اما پارلمان عراق برای ملاحظات دارایی، صرفا ۱۱۰ هزار بدن را به رسمیت رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد آشنایی.[۲۰]
بعضا شمار حشد شعبی را در سپتامبر ۲۰۲۱م (شهریور/مهر ۱۴۰۰ش)، ۱۳۰ هزار بدن دانستهاند که از آن فی مابین، نود هزار بدن عرب شیعه، سی هزار بدن عرب اهلسنت، هفت هزار بدن ترکمن و سه هزار بدن مسیحی شمرده گردیدهاند.[۲۱] حضور قومیت کرد نیز در حشد شعبی گزارش شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد شدهاست.[۲۲]
بعضا دانشمندان نیروهای حشد شعبی را مطابق وفاداری به سید علی خامنهای رهبر ایران، سید علی سیستانی یا این که مقتدی صدر به سه جبهه تقسیم کردهاند.[۲۳]
فالح فیاض فرمانده حشد شعبی از آغاز تا به امروز (۲۰۲۳م) میباشد و هادی عامری نائب رئیس اوست. قبل از عامری، ابومهدی مهندس نائب رئیس حشد شعبی بود که به همدم قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس کشور ایران، در سال ۱۳۹۸ش در یک عملیات تروریستی از سوی دولت ایالات متحده، شهید شد.[۲۴] بر طبق ضابطهِ «سازمان حشد شعبی» که در پارلمان عراق ثبت شد، گزینش فرمانده لشکر و فراتر دراین سازمان، مانند بقیه نیروهای دارای اسلحه، بعد از معرفی در آغازوزیر و ثبت پارلمان شکل میگیرد.[۲۵] اما بر طبق فرمان دیوانی شماره ۳۳۱ که در ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۹م (۲۶ شهریور ۱۳۹۸ش)، از سوی عادل عبدالمهدی ابتداوزیر وقت صادر شد، سر کردگی حشد شعبی تفویض دارااست به نمایندگی از ابتداوزیر، فرماندهان و مدیران را گزینش و برای تأیید به فرماندهی مجموع نیروهای دارای اسلحه واگذارد.[۲۶]
بعضی از دستههای حشد شعبی عبارتند از:
سازمان بدر (شاخه نظامی)
عصائب اهل الحق
کتائب حزبالله
سرایا الخراسانی
کتائب ابوالفضل العباس
سرایا العتبات
لواء علی الاکبر[۲۷]
کتائب سیدالشهداء[۲۸]
سرایا السلام (جیش المهدیِ قدیمی)[یادداشت ۱]
سرایا الجهاد
سرایا العقیدة
سرایا الشوری[۲۹]
قوات الشهید الصدر
حرکة النجباء[۳۰]
عملها
نقش حشد شعبی در نبرد با داعش اصلی نظارت شدهاست؛[۳۱] مثلا در شکستن محاصره شهرهای سامرا و آمرلی و آزادسازی جُرف الصَّقاطر، تِکریت، بَیْجی و استان دَیالی.[۳۲] بر پایه ی گزارش مقر قانونی حشد شعبی، این سازمان تا نقطه نهایی سال ۲۰۱۵م، داعش را از نوزده شهر عراق خارج راند و امنیت ۵۲ رویکرد مواصلاتی بین شهرهای این میهن را برقرار کرد. این مقر مساحت بخش ها آزاد گردیده از سوی حشد شعبی را ۱۷۵۰۰ کیلومتر مربع (یک سوم بخش ها زیر اشغال داعش) دانسته میباشد.[۳۳]
حشد شعبی بعد از سقوط حکومت داعش، به تطهیر بقایای داعش در مناطقی از بغداد، صلاحالدین، دیالی، کرکوک، نینوا و الانبار می پردازد.[۳۴] حشد شعبی همینطور در سرویس ها اجتماعی[۳۵] منشسازی،[۳۶] کویرزدایی،[۳۷] نگهداری امنیت مراسمهای مذهبی[۳۸] به عنوان مثال پیادهروی اربعین[۳۹] و مهار رویدادها غیرمترقبه، مانند سیل[۴۰] فعالیت می کند.
فتوای جهاد کفایی سید علی سیستانی
نوشتهعلمیٔ اساسی: فتوای جهاد علیه داعش
سید علی سیستانی، از مراجع تبعیت شیعه بومی در نجف، در ۱۳ ژوئن ۲۰۱۴م (۲۳ خرداد ماه ۱۳۹۳ش) سه روز بعداز ارعاب داعش و بیانیه هیئت وزیران درباره صورتگیری بسیج مردمی،[۱۰] در فتوایی جنگ با داعش را واجب کفایی ذکر کرد.[۱۱] این فتوا را در مشروعیتبخشی به حشد شعبی[۱۲] و پیوستن عموم به آن تأثیرگذار دانستهاند؛[۱۳] بهسیرتکاملای که برخی محققان صورتگیری حشد شعبی را بعداز فتوای سید علی سیستانی مسجد النبی کوهسنگی مشهد می دانند.[۱۴]
مشروعیت رسمی
حشد شعبی با ثبت ضابطهِ «سازمان حشد شعبی» در پارلمان عراق در ۲۶ نوامبر ۲۰۱۶م (۶ آذر ۱۳۹۵ش)، یکیاز نیروهای نظامی عراق شد و پایین لحاظ فرماندهی تمام نیروهای دارای سلاح قرار گرفت. مبتنی بر آن، قانون ها مرتبط با حشد شعبی و دیگر نیروهای دارای اسلحه عراق یکسان میباشد و حشد شعبی مانند دیگر نیروهای نظامی، از عملهای سیاسی نهی کردن آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد گردیده است.[۱۵]
ساختار
حشد شعبی از مجموعههای نظامی درست شده که شمار آنان از ۴۲[۱۶] تا ۶۸ دسته[۱۷] نام برده میباشد. تعداد نیروهای حشد شعبی نیز متعدد نام برده و میان شصت[۱۸] تا ۱۶۰ هزار بدن گزارش شدهاست؛[۱۹] اما پارلمان عراق برای ملاحظات دارایی، صرفا ۱۱۰ هزار بدن را به رسمیت رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد آشنایی.[۲۰]
بعضا شمار حشد شعبی را در سپتامبر ۲۰۲۱م (شهریور/مهر ۱۴۰۰ش)، ۱۳۰ هزار بدن دانستهاند که از آن فی مابین، نود هزار بدن عرب شیعه، سی هزار بدن عرب اهلسنت، هفت هزار بدن ترکمن و سه هزار بدن مسیحی شمرده گردیدهاند.[۲۱] حضور قومیت کرد نیز در حشد شعبی گزارش شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد شدهاست.[۲۲]
بعضا دانشمندان نیروهای حشد شعبی را مطابق وفاداری به سید علی خامنهای رهبر ایران، سید علی سیستانی یا این که مقتدی صدر به سه جبهه تقسیم کردهاند.[۲۳]
فالح فیاض فرمانده حشد شعبی از آغاز تا به امروز (۲۰۲۳م) میباشد و هادی عامری نائب رئیس اوست. قبل از عامری، ابومهدی مهندس نائب رئیس حشد شعبی بود که به همدم قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس کشور ایران، در سال ۱۳۹۸ش در یک عملیات تروریستی از سوی دولت ایالات متحده، شهید شد.[۲۴] بر طبق ضابطهِ «سازمان حشد شعبی» که در پارلمان عراق ثبت شد، گزینش فرمانده لشکر و فراتر دراین سازمان، مانند بقیه نیروهای دارای اسلحه، بعد از معرفی در آغازوزیر و ثبت پارلمان شکل میگیرد.[۲۵] اما بر طبق فرمان دیوانی شماره ۳۳۱ که در ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۹م (۲۶ شهریور ۱۳۹۸ش)، از سوی عادل عبدالمهدی ابتداوزیر وقت صادر شد، سر کردگی حشد شعبی تفویض دارااست به نمایندگی از ابتداوزیر، فرماندهان و مدیران را گزینش و برای تأیید به فرماندهی مجموع نیروهای دارای اسلحه واگذارد.[۲۶]
بعضی از دستههای حشد شعبی عبارتند از:
سازمان بدر (شاخه نظامی)
عصائب اهل الحق
کتائب حزبالله
سرایا الخراسانی
کتائب ابوالفضل العباس
سرایا العتبات
لواء علی الاکبر[۲۷]
کتائب سیدالشهداء[۲۸]
سرایا السلام (جیش المهدیِ قدیمی)[یادداشت ۱]
سرایا الجهاد
سرایا العقیدة
سرایا الشوری[۲۹]
قوات الشهید الصدر
حرکة النجباء[۳۰]
عملها
نقش حشد شعبی در نبرد با داعش اصلی نظارت شدهاست؛[۳۱] مثلا در شکستن محاصره شهرهای سامرا و آمرلی و آزادسازی جُرف الصَّقاطر، تِکریت، بَیْجی و استان دَیالی.[۳۲] بر پایه ی گزارش مقر قانونی حشد شعبی، این سازمان تا نقطه نهایی سال ۲۰۱۵م، داعش را از نوزده شهر عراق خارج راند و امنیت ۵۲ رویکرد مواصلاتی بین شهرهای این میهن را برقرار کرد. این مقر مساحت بخش ها آزاد گردیده از سوی حشد شعبی را ۱۷۵۰۰ کیلومتر مربع (یک سوم بخش ها زیر اشغال داعش) دانسته میباشد.[۳۳]
حشد شعبی بعد از سقوط حکومت داعش، به تطهیر بقایای داعش در مناطقی از بغداد، صلاحالدین، دیالی، کرکوک، نینوا و الانبار می پردازد.[۳۴] حشد شعبی همینطور در سرویس ها اجتماعی[۳۵] منشسازی،[۳۶] کویرزدایی،[۳۷] نگهداری امنیت مراسمهای مذهبی[۳۸] به عنوان مثال پیادهروی اربعین[۳۹] و مهار رویدادها غیرمترقبه، مانند سیل[۴۰] فعالیت می کند.

مسجد النبی کوهسنگی مشهد: مرکز گردشگری مذهبی و انتقال ارزشهای دینی